Dienstbrief (ambtelijke correspondentie). 30 september 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Centrale Markt Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Handgeschreven bovenaan:]
Veronder 30/9 Amulle
Mr. Jonker

[Getypte tekst:]
48/21/1 M. 30 Septemb. 1943. vD/SV

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Hiermede heb ik de eer U te berichten, dat sedert het voorjaar ten behoeve van het Wehrmachtsverpflegungshauptamt de koelcellen 4 en 5 van het koelhuis der Centrale Markt, zijn gevorderd. Destijds heb ik reeds aan genoemde Wehrmachtafdeeling medegedeeld, dat de cellen in het najaar weder noodig zouden zijn voor den opslag van wintergroenten van de bevolking. Men wilde echter destijds geen toezegging doen dat de cellen alsdan weer ter beschikking van de Gemeente zouden worden gesteld. Het Wehrmachtsverpflegungshauptamt gebruikt de cellen voor den opslag van boter, eieren e.d.

Aangezien de Gemeente gedurende den winter aan deze cellen voor den winteropslag van groenten dringend behoefte heeft, geef ik U beleefd in overweging den Burgemeester te verzoeken bij de bevoegde Duitsche Autoriteiten de noodige stappen te doen om deze vordering ongedaan te maken.

De Directeur,

[Handgeschreven onderaan:]
Irv. voor Mr. Jonker [Handtekening] * Kernboodschap: De directeur van de Centrale Markt verzoekt de wethouder om via de burgemeester te interveniëren bij de Duitse bezetter. Het doel is om twee gevorderde koelcellen (4 en 5) terug te krijgen.
* Conflict: De Wehrmacht gebruikt de cellen sinds het voorjaar van 1943 voor de opslag van hun eigen voorraden (boter, eieren). De gemeente heeft deze ruimte echter dringend nodig voor de opslag van wintergroenten voor de lokale bevolking.
* Toon: De brief is geschreven in de uiterst beleefde, ambtelijke stijl die destijds gebruikelijk was ("heb ik de eer U te berichten", "geef ik U beleefd in overweging"), ondanks de precaire situatie van de bezetting.
* Administratieve weg: De hiërarchie is duidelijk: de directeur rapporteert aan de wethouder, die de burgemeester moet inschakelen om op officieel niveau met de "Duitsche Autoriteiten" te onderhandelen. Dit document stamt uit september 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het illustreert de constante spanning tussen de behoeften van de Duitse oorlogsmachine (de Wehrmacht) en de noodzaak om de Nederlandse civiele bevolking van voedsel te voorzien.

Vorderingen van gebouwen, vervoersmiddelen en opslagruimtes waren aan de orde van de dag. De "Centrale Markt" verwijst naar de markt aan de Jan van Galenstraat in Amsterdam. De zorg van de directeur over de opslag van wintergroenten bleek terecht; voedseltekorten zouden in de loop van de oorlog alleen maar toenemen, wat uiteindelijk culmineerde in de Hongerwinter van 1944-1945. Dit schrijven toont een vroege poging van het Nederlandse lokale bestuur om binnen de beperkte marges van de bezetting nog op te komen voor de belangen van de burgers. Wehrmacht