No. 53/4/2 M. 1943 5/2

R A P P O R T

Naar aanleiding van bijgaand rapport van den Chef Marktopzichter Blom, d,d 27 Januari 1943, heb ik op 1 Februari 1943 de in dit rapport bedoelden monteur, die mij desgevraagd opgaf te zijn genaamd: Arie Molenbroek, geboren 21 Augustus 1891, ~~wonende~~ [doorgehaald met x-jes] in dienst bij de Plaatselijke Telefoondienst te Amsterdam, afdeeling Huisaansluiting, gehoord en verklaarde hij, dat hij voor het verrichten van werkzaamheden voor zijn dienst meerdere malen de Centrale Markt had bezocht, bij welke gelegenheid hij ook wel groente had gekocht. Tevens erkende hij, dat hij ook, zonder voor werk op de Centrale Markt te moeten zijn, hier toch was geweest eveneens om groente te koopen. De hoeveelheid die hij kocht bestond dan uit een kistje lof of spruiten hetwelk dan onder het kantoorpersoneel of monteurs van bovengemelde afdeeling werd verdeeld al naar gelang de hoeveelheid. Voorts heb ik nog gehoord den Heer B.J.M. Ober, chef van genoemde afdeeling die mij verklaarde, dat Molenbroek inderdaad voor het verrichten van werkzaamheden veelal de Centrale Markt moest bezoeken. Het was dezen Chef eveneens bekend, dat Molenbroek dan ook groente kocht hetwelk onder het personeel van zijn afdeeling werd verdeeld. Dat Molenbroek ook zonder dat hij op de Centrale Markt moest werken, zich op het terrein had begeven om groente te koopen was dezen Chef niet bekend. Naar aanleiding van dit gebeuren heeft hij Molenbroek van het werk op de Centrale Markt onttrokken en zal hem daar ook niet meer te werk stellen.

Amsterdam 2 Febrauri 1943
Controleur,
[Handtekening: S. Ulthuis (?)]

Den Heer Bedrijfschef
van de Centrale Markt.

[Handgeschreven in rood potlood/inkt:]
Contrôle op pers. geen diensten welke op de M. [Markt] komen om werk te verrichten.
Attentie personeel
11-2-43
[Initialen]

[Onderaan diverse parafen en aantekeningen:]
Gezien Blom
[Initialen: JvB, SvB]

--- * De overtreding: Arie Molenbroek, een monteur van de Amsterdamse Telefoondienst, maakte misbruik van zijn toegang tot de Centrale Markt (een groothandelsmarkt). Hij kocht daar groenten (lof en spruiten) niet alleen tijdens werktijd, maar bezocht de markt ook op eigen initiatief buiten werktijd om inkopen te doen.
* Motief: De aangekochte groenten werden verdeeld onder het kantoorpersoneel en de monteurs van zijn afdeling. Hoewel zijn directe chef, de heer Ober, op de hoogte was van de verdeling, wist hij niet dat Molenbroek de markt ook buiten werktijd bezocht.
* Sanctie: Als directe consequentie is Molenbroek overgeplaatst; hij mag geen werkzaamheden meer verrichten op het terrein van de Centrale Markt.
* Handgeschreven kanttekeningen: De rode aantekeningen onderaan wijzen op een verscherping van de controle. Er moet strenger worden toegezien op personeel dat de markt betreedt zonder dat zij daar op dat moment een specifieke werkgerelateerde opdracht ("dienst") hebben.

--- Dit document stamt uit februari 1943, midden in de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er sprake van toenemende voedselschaarste en een streng distributiestelsel.

De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat) was een cruciale plek voor de voedselvoorziening, uitsluitend bedoeld voor de groothandel. Particuliere inkoop was daar streng verboden om de zwarte handel tegen te gaan en de rantsoenering te handhaven. Het feit dat een monteur "kistjes" groente kon bemachtigen voor zijn collega's, werd door de autoriteiten gezien als een ernstige inbreuk op het distributiesysteem. De formele toon van het rapport en de snelle disciplinaire maatregelen illustreren de rigiditeit en de controledrang van het bestuurlijke apparaat in oorlogstijd. B.J.M. Ober S. Ulthuis