Afschrift van een circulair schrijven (typschrift).
Origineel
Afschrift van een circulair schrijven (typschrift). 28 april 1944. [Linksboven in rood potlood:] Inkomend
[Linksboven in zwart potlood:] 216
[Rechtsboven handgeschreven:] Bijleveld [?]
A F S C H R I F T.
CENTRALE DIENST VOOR DE LEVENSMIDDELENVOORZIENING
AFD. CENTRALE VOEDSELVOORZIENING.
3/40VV / Amsterdam, 28 April 1944.
Aan Geadresseerde.
Door het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd is de mogelijkheid geopend aan diegenen onder Uw personeel die lijdende zijn aan een maag- of darmzweer, dagelijks een papmaaltijd te verstrekken.
De ingrediënten voor deze maaltijden t.w. gort, taptemelkpoeder en suiker, gaan in de eerste plaats in mindering van die voor de overige deelnemers aan de bonlooze bijvoeding. Dit beteekent dus, dat dan practisch in de gewone maaltijden voor fabrieken en bedrijven geen gort noch taptemelkpoeder noch suiker zou kunnen worden verwerkt.
Alleen diegenen komen voor papverstrekking in aanmerking, die onder de regeling van den Distributiedienst voor ziekenvoedsel vallen en in verband daarmede extra bonnen ontvangen tegen inhouding van een aantal broodbonnen enz.
Indien U meent, dat zich onder Uw personeel personen bevinden, die voor de hierbedoelde verstrekking in aanmerking komen, verzoek ik U, mij binnen 14 dagen na den datum van dit rondschrijven op te geven naam en voornamen, geboortedatum en adres van de aspirant-deelnemers.
Met verzoeken, die na 13 Mei a.s. inkomen, kan geen rekening worden gehouden.
De d.d. Directeur,
Ir. A. Janssen.
Centr. Keukens,
Amsterdam, 27/4'44-167-50. Dit document is een officiële mededeling betreffende de voedseldistributie in bezet Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van de brief is de organisatie van een specifieke "bijvoeding" (extra maaltijden) voor werknemers met medische klachten, specifiek maag- en darmzweren.
Opvallende punten:
1. Schaarste en Keuzes: De brief illustreert de extreme schaarste. De ingrediënten voor de zieken (gort, melkpoeder, suiker) worden onttrokken aan de algemene "bonlooze bijvoeding" voor het overige personeel. Dit duidt op een zero-sum game: extra hulp voor de zieken betekent minder voor de gezonden.
2. Bureaucratie: Er wordt een strikte koppeling gelegd met de officiële Distributiedienst. Men moet al over medische verklaringen ("ziekenvoedsel") beschikken om in aanmerking te komen.
3. Identificatie: Werkgevers worden verzocht volledige persoonsgegevens (inclusief adres en geboortedatum) van hun werknemers door te geven, wat in de context van 1944 (gezien de Arbeidseinsatz) voor werknemers ook een risico kon inhouden.
4. Termijn: Er wordt een strakke deadline gesteld (13 mei 1944), wat wijst op een strak gereguleerd distributiesysteem. In april 1944 was de voedselomstandigheid in Nederland precair, hoewel de beruchte Hongerwinter pas het jaar daarop zou plaatsvinden. De Centrale Voedselvoorziening probeerde via bedrijfskantines ("Centrale Keukens") werknemers extra calorieën te geven bovenop hun normale rantsoen om de productie op peil te houden.
Het Rijksbureau voor Voedselvoorziening in Oorlogstijd (RBVO) stond onder toezicht van de Duitse bezetter maar werd bemand door Nederlandse ambtenaren. De maaltijden voor maagpatiënten waren vaak de enige manier voor deze kwetsbare groep om licht verteerbaar voedsel te krijgen, aangezien het standaard oorlogsbrood vaak te zwaar en van slechte kwaliteit was voor mensen met dergelijke aandoeningen. De genoemde ingrediënten (gort en melkpoeder) waren destijds kostbare luxegoederen binnen het distributiestelsel. A. Janssen Rijksbureau