Dienstbrief / Circulaire van de Gemeente Amsterdam. 19 april 1944. De Wethouder voor de Arbeidszaken, Gemeente Amsterdam (gevestigd in het Stadhuis). De heren hoofden van diensten, bedrijven en administratiën van de gemeente. [Linksboven, handgeschreven in inkt]: S A / 46 / 1 M. 1944.
[Rechtsboven, handgeschreven in potlood]: ni. opgave [onleesbare paraaf] 5

AM. G E M E E N T E A M S T E R D A M
No. 695 Arb.1944
Onderwerp
Aantal jeugdige ambtenaren en AMSTERDAM, 19 April 1944.
werklieden.

  Hiermede verzoek ik U mij per omgaande een opgave te verstrek-

ken van het aantal jeugdige personen in den leeftijd tot en met 20
jaar, dat momenteel bij Uw diensttak werkzaam is, gesplitst in
ambtenaren en werklieden en mannen en vrouwen.
De opgave dient derhalve te omvatten zoowel hen, die onder het
A.R. en W.R. vallen, als hen, die te werk gesteld zijn op arbeidscon-
tract voor werkzaamheden van bijzonderen (voortdurenden) aard en
van zeer tijdelijken aard.

                                 De Wethouder voor de Arbeidszaken,

                                 [Handtekening]

Aan Heeren Hoofden van
Diensten, Bedrijven en
Administratiën.

Arb.Z. Stadhuis
A'dam April 1944
Volgno. 60 * Inhoud: Het document betreft een dringende opdracht ("per omgaande") van de wethouder voor Arbeidszaken aan alle gemeentelijke afdelingen om personeelsgegevens aan te leveren. De focus ligt specifiek op jongeren tot 20 jaar. Er wordt gevraagd om een gedetailleerde uitsplitsing naar functie (ambtenaar vs. werkman), geslacht en contractvorm.
* Vorm: Getypte brief op officieel briefpapier met specifieke archiefkenmerken. De termen "A.R." en "W.R." verwijzen respectievelijk naar het Ambtenarenreglement en het Werkliedenreglement.
* Toon: De toon is ambtelijk, gebiedend en formeel, passend bij de bureaucratische structuur van de gemeente in die tijd. * Historische periode: De datum, 19 april 1944, plaatst dit document in de late fase van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Arbeitseinsatz: Hoewel het document de reden van de opvraag niet expliciet noemt, is de historische context cruciaal. In 1944 voerde de Duitse bezetter de druk op de Nederlandse bevolking op voor de Arbeitseinsatz (gedwongen tewerkstelling in Duitsland). Jongemannen waren het primaire doelwit.
* Betekenis: De gemeente Amsterdam was gedurende de bezetting verplicht mee te werken aan het verstrekken van gegevens over haar personeel. Dit document is een direct bewijs van de administratieve voorbereiding die nodig was om te bepalen hoeveel jonge werknemers beschikbaar waren voor eventuele vordering door de bezetter. De nadruk op "mannen en vrouwen" en "zeer tijdelijken aard" suggereert dat men een volledig overzicht wilde hebben van de reserve aan arbeidskrachten binnen het gemeentelijk apparaat.