Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 5 mei 1944. De Gemeentelijke Adviseur voor Voedings- en Distributieaangelegenheden en De Directeur (ongetekend exemplaar). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier. [Handgeschreven, boven gecentreerd:] Verzonden 5/5
[Handgeschreven, rechtsboven:] [onleesbare handtekening, mogelijk 'W. Duffels'] [paars stempel/symbool]
8a/51/IM 5 Mei 1944. vD/BV.
Kassierstoelage
J.A.L. Jongbloed. Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
**A l h i e r .**
================
Hiermede hebben de ondergeteeken-
den de eer voor het volgende Uw aandacht te
vragen.
De heer J.A.L. Jongbloed doet op
de Vischmarkt dienst als kassier (salaris-
groep V). Voor den oorlog was deze functie
ook in deze salarisgroep ingedeeld. Waar
evenwel voor den oorlog het kasbeheer bij
de Vischmarkt ten hoogste f. 500.000.- be-
liep bedroeg dit in 1943 f. 3.700.000.-,
terwijl alleen reeds in de maand April 1944
rond f. 1.145.000 werd ontvangen en uitge-
geven. Door de bijzondere, aan de verdee-
ling van visch verbonden werkzaamheden is
derhalve de verantwoordelijkheid van den
kassier belangrijk grooter geworden. Naar
onze meening dient Jongbloed voor een en
ander een toelage te worden verleend. Wij
geven U in overweging hieromtrent -en over
de grootte van het bedrag- het oordeel te
doen inwinnen van Uw Ambtgenooten voor
Arbeidszaken en Financiën.
De Gemeentelijke Adviseur De Directeur,
voor Voedings- en Distri-
butieaangelegenheden, Deze brief is een formeel verzoek van twee gemeentelijke functionarissen aan de verantwoordelijke wethouder om een extra toelage voor een kassier op de Vismarkt. De kern van het argument is de enorme toename van de financiële verantwoordelijkheid: de geldstromen zijn gestegen van maximaal 500.000 gulden voor de oorlog naar 3,7 miljoen in 1943. De cijfers voor april 1944 laten zien dat deze trend zich versneld doorzet.
Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke archaïsche en formele ambtelijke taal ("hebben de ondergeteekenden de eer", "in overweging geven"). Er wordt verwezen naar de noodzaak om af te stemmen met andere portefeuilles (Arbeidszaken en Financiën), wat duidt op de gestandaardiseerde procedures voor salariswijzigingen binnen het gemeentelijk apparaat. Het document is gedateerd op 5 mei 1944, exact een jaar voor de bevrijding, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De context van de Tweede Wereldoorlog is cruciaal om de inhoud te begrijpen:
- Distributiesysteem: De brief noemt expliciet de "bijzondere, aan de verdeeling van visch verbonden werkzaamheden". Door de schaarste was bijna al het voedsel, inclusief vis, op de bon. Dit vereiste een complexe administratie en centrale distributie, wat de enorme stijging van het kasbeheer verklaart.
- Inflatie en geldstromen: De enorme stijging van de bedragen (van 5 ton naar bijna 4 miljoen per jaar) is niet alleen te wijten aan een grotere hoeveelheid werk, maar ook aan de oorlogsinflatie en de gecentraliseerde wijze waarop betalingen binnen het distributiesysteem werden afgehandeld.
- Ambtenarij onder bezetting: Het document toont aan dat de gemeentelijke bureaucratie, ondanks de oorlogsomstandigheden, bleef functioneren volgens vastgelegde hiërarchieën en procedures. De zorg voor de "levensmiddelenvoorziening" was een van de meest kritieke taken van het lokale bestuur tijdens de oorlogsjaren.