Officiële brief/circulaire. 18 september 1944. Gemeente Amsterdam, namens de Burgemeester (ondertekend door de Gemeentesecretaris). De Directeur van het Marktwezen, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam (W). [Briefhoofd]
Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon AM. 43130, 43321
Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan den Heer Directeur
van het MARKTWEZEN,
Jan van Galenstraat 14
AMSTERDAM(W).

Afd. Arb. '44 No. 1068$^b$
Bijlagen: [leeg]
Uw brief: [leeg]
Datum: 18 September 1944.
Onderwerp: cursussen E.H.B.O.

[Tekst]
Naar aanleiding van een desbetreffend schrijven van Het Nederlandsche Arbeidsfront, Dienst "Vreugde en Arbeid", heb ik den Directeur van den Gemeentelijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst verzocht een onderzoek in te stellen in hoeverre er aan opleiding van E.H.B.O.'ers bij de onderscheidene diensttakken behoefte bestaat. Als resultaat wordt mij bericht, dat het wenschelijk is op de terreinen van de Centrale Markthallen enkele gediplomeerde E.H.B.O.'ers aanwezig te hebben, opdat bij eventueele ongevallen terstond kan worden ingegrepen.

Aangezien ook mij zulks wenschelijk voorkomt, verzoek ik U wel te willen doen nagaan welke personen bij Uw diensttak geneigd zijn, - en door U geschikt geacht worden - , om een cursus Eerste Hulp bij Ongelukken te volgen en mij daarvan een opgave te verstrekken (inzenden Afdeeling Arbeidszaken). Hierbij ware geen grooter aantal op te geven dan noodig is om bij voortduring iemand op de terreinen aanwezig te kunnen hebben.

De kosten, aan den cursus verbonden, kunnen voor rekening van de Gemeente worden gebracht, terwijl, indien zulks noodig mocht blijken en de dienst het toelaat - waaromtrent ik gaarne Uw meening verneem - , vrijaf gegeven kan worden voor het volgen der lessen in diensttijd.

De Burgemeester van Amsterdam,
(w.g.) Voûte

de Gemeentesecretaris,
J. F. Franken.

[Handgeschreven aantekeningen en stempels]

• Linkermarge (in blauw/paars): "zijn deze er al niet?" met daaronder "neen."
• Rechtsboven (in potlood/blauw): "m.i. de bedrijfshulp"
• Stempel midden-links: "Nº 8A/94/1 M.1944 19/9"
• Linksonder (in zwarte inkt):
  "19/9 naar C.M.
  terugontvangen: 20/10 44!
  daarna heb ik Buren gevraagd of er ook behoefte hiervoor nog te informeren"
• Onderaan (in rode inkt): "Waarom wordt dit stuk eerst 10 Nov. aan mij voorgelegd - 10-11-44 ?"
• Rechtsonder (in rode inkt): "oud nr." * Burocratische voortgang: De brief laat zien hoe de gemeentelijke administratie in oorlogstijd bleef functioneren. Ondanks de turbulente periode (september 1944 was de tijd van Dolle Dinsdag en de Slag om Arnhem) hield men zich bezig met de organisatie van E.H.B.O.-cursussen.
• Samenwerking met de bezetter: Het initiatief komt van het Nederlandsche Arbeidsfront (NAF), de door de Duitse bezetter ingestelde vakorganisatie die de vrije vakbonden verving. De dienst "Vreugde en Arbeid" was de Nederlandse tegenhanger van het Duitse "Kraft durch Freude".
• Ondertekening: De brief is ondertekend namens Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester van Amsterdam tijdens de bezetting.
• Efficiëntie en vertraging: De handgeschreven noten tonen een kritische blik op de snelheid van de correspondentie. Tussen de verzending (18 sept) en de uiteindelijke voorlegging (10 nov) zit bijna twee maanden, wat in de rode inkt scherp wordt opgemerkt. De vraag "zijn deze er al niet?" suggereert dat er mogelijk al EHBO-capaciteit was bij de Centrale Markthallen, maar dat dit nog niet formeel geregeld was via de nieuwe kanalen van het NAF. Dit document bevindt zich op het snijvlak van civiel bestuur en bezettingspolitiek. In september 1944 begon de Hongerwinter en was de voedselvoorziening in Amsterdam precair. De Centrale Markthallen (C.M.) aan de Jan van Galenstraat waren het logistieke hart van deze voorziening. Het trainen van personeel in E.H.B.O. was niet alleen een sociale maatregel van het Arbeidsfront, maar ook een bittere noodzaak gezien de toenemende kans op (geallieerde) luchtaanvallen, sabotage of ongelukken door ondervoeding en uitputting op de werkvloer. De bemoeienis van het NAF met dergelijke cursussen was een manier om invloed uit te oefenen op de werkvloer van vitale sectoren.