Dienstbrief / Rondschrijven van de Gemeente Amsterdam. 3 oktober 1944. De Burgemeester van Amsterdam (Edward Voûte), ondertekend door de Gemeentesecretaris. Heeren Hoofden van Administratiën, Diensten en Bedrijven. A.M.
GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 1683$^b$ Arb.1944.
Onderwerp: hervatting werk forensen.

AMSTERDAM, 3 October 1944. [handgeschreven paraaf/krabbel]

In aansluiting op mijn rondschrijven van 26 September j.l., No. 1683 Arb.1944, verzoek ik U mij op Donderdag 5 October a.s. een opgave te willen verstrekken van de in voornoemd rondschrijven bedoelde forensen, die op Woensdag 4 October d.a.v. hun werk in gemeentedienst nog niet hebben hervat.

Deze opgave dient te bevatten, naam, leeftijd, functie, adres van belanghebbende en particuliere omstandigheden, dit laatste ter juistere beoordeeling van het wegblijven. Voor zoover deze ambtenaren geen leidende functie hebben, ware tevens te vermelden, of de mogelijkheid bestaat hen thuis te laten werken, zoodat zij b.v. eenmaal per week aan den dienst behoeven te komen.

U gelieve deze opgaaf rechtstreeks aan de afdeeling Arbeidszaken ten Stadhuize te doen bezorgen.

De Burgemeester van Amsterdam,
[Handgeschreven handtekening: Voûte]

de Gemeentesecretaris,
[Handgeschreven handtekening: M F Franke]

Aan Heeren Hoofden van
Administratiën, Diensten
en Bedrijven.

Arb. Z. Stadhuis
A'dam, Oct. 1944
Volgno. 155

[Handgeschreven aantekening linksonder]: niet bij MW

[Stempels onderaan]:
Nº 84/95/2 M. 1944 [handgeschreven toevoeging in stempel: 4/10] Dit document is een officiële administratieve opdracht vanuit het Amsterdamse stadsbestuur tijdens de Duitse bezetting. De toon is dwingend en bureaucratisch. De burgemeester eist een gedetailleerde lijst van ambtenaren (forensen) die niet op hun werk zijn verschenen. Opvallend is de vraag naar "particuliere omstandigheden", wat duidt op een controlemechanisme om de loyaliteit of de legitimiteit van het verzuim te toetsen. Er wordt geopperd om personeel eventueel thuis te laten werken, wat wijst op de noodtoestand waarin de stad verkeerde. De handtekening van Edward Voûte, de pro-Duitse burgemeester, onderstreept het collaborerende karakter van het stadsbestuur op dat moment. De datum van het schrijven, 3 oktober 1944, is cruciaal voor het begrip van de tekst. Op dit moment was de Spoorwegstaking (begonnen op 17 september 1944) in volle gang. Deze staking legde het openbaar vervoer plat, waardoor forensen hun werkplek in de stad nauwelijks konden bereiken. De Duitse bezetter en het collaborerende stadsbestuur probeerden de staking te breken en de administratie draaiende te houden. Tegelijkertijd was dit het begin van de "Hongerwinter", waarbij voedsel- en brandstoftekorten de stad teisterden. De lijst die hier wordt opgevraagd, kon potentieel worden gebruikt voor strafmaatregelen tegen ambtenaren die de staking steunden of simpelweg door de chaos niet op hun werk konden komen.