Officiële bekendmaking / intern schrijven van de Gemeente Amsterdam. 20 oktober 1944. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (M.F. Franken). [Linksboven, gestempeld/getypt:]
Nº 8A/100/1

[Midden boven, paars stempel:]
M. 1944

[Midden boven, getypt en onderstreept:]
GEMEENTE AMSTERDAM.

[Rechtsboven, handgeschreven en onderstreept:]
SPOED

[Inhoud:]
No. 831 L.M. 1944 Amsterdam, 20 October 1944.
Onderwerp: Verstrekking kookkacheltjes.

Hierbij deel ik U mede, dat de Gemeente nog een beperkt aantal kookkachel-
tjes bezit. Het is mijn bedoeling voor die kacheltjes in aanmerking te doen
komen, ambtenaren en werklieden, die, doordat zij lijdende zijn aan een ziekte
of kwaal, niet in staat zijn van het eten der Centrale Keuken gebruik te maken
maar wel over brandstoffen beschikken om eventueel thuis hun maaltijd te berei-
den.

Bedoelde personen moeten zich vóór Dinsdag 24 October schriftelijk opgeven
bij den Wethouder voor de Levensmiddelen. Een onderzoek vanwege den Gemeente-
lijken Geneeskundigen en Gezondheidsdienst zal daarna uitmaken wie een kachel-
tje noodig hebben. De prijs van een kacheltje is f. 27.50.

[Rechtsmidden, ondertekening:]
De Burgemeester van Amsterdam,
[Signatuur: Voûte]

de Gemeentesecretaris,
[Signatuur: M. F. Franken]

[Linksonder:]
Aan Heeren Hoofden van
Administratiën, Diensten
en Bedrijven.

C.S. Stadhuis,
A’dam, 10-’44
No. 52

[Stempel midden-onder, ondersteboven geplaatst:]
INGEKOMEN
2 1 OCT. 1944
Beantw. ........

[Handgeschreven notities in de marge:]
Rechtsboven: m.i. Dir. h.g. chef afd.
Rechtsonder: SA Het document is een sprekend voorbeeld van de bureaucratische afhandeling van schaarste tijdens de late oorlogsjaren. Amsterdam kampte in oktober 1944 met enorme tekorten aan brandstof en voedsel.

• Doelgroep: De regeling is specifiek gericht op gemeentepersoneel ("ambtenaren en werklieden"). Dit wijst op een vorm van 'eigen zorg' voor het apparaat om de gemeentelijke diensten draaiende te houden.
• Selectiecriteria: Men komt niet zomaar in aanmerking. Er is sprake van een medische indicatie ("lijdende aan een ziekte of kwaal") waardoor men niet bij de Centrale Keuken (de gaarkeuken) kan eten. Bovendien moet de aanvrager zelf over brandstof beschikken; de gemeente leverde enkel het hardware-middel (het kacheltje), niet de brandstof.
• Controle: De medische noodzaak wordt gecontroleerd door de GGD (Gemeentelijke Geneeskundige en Gezondheidsdienst), wat de ernst en de schaarste benadrukt.
• Kosten: De prijs van f. 27,50 was voor die tijd aanzienlijk, zeker voor arbeiders, wat impliceert dat het niet om een gift ging maar om een distributiemogelijkheid. Dit document is opgesteld aan de vooravond van de Hongerwinter. Na de spoorwegstaking van september 1944 blokkeerden de Duitse bezetters het voedsel- en brandstoftransport naar het westen van Nederland.

De "Centrale Keuken" waarover gesproken wordt, was voor de meeste Amsterdammers de enige bron van warm eten, maar de kwaliteit was slecht en de rijen lang. Voor zieken was dit vaak geen optie. Het "kookkacheltje" (vaak een klein noodkacheltje of 'treitertje') was essentieel omdat de gasvoorziening in de stad in oktober 1944 vrijwel volledig was gestaakt.

De ondertekenaar, Edward Voûte, was de door de Duitsers aangestelde (nationaalsocialistische) burgemeester van Amsterdam. Zijn bestuur probeerde enerzijds de orde te handhaven en anderzijds de ergste nood onder het eigen personeel te lenigen om sociale onrust te voorkomen. De stempel "SPOED" en de korte aanmeldingstermijn (slechts 4 dagen na dagtekening) onderstrepen de kritieke situatie waarin de stad verkeerde.