Brief/Rapportage (doorslag van een getypt document).
Origineel
Brief/Rapportage (doorslag van een getypt document). 29 februari 1944. De Directeur van het bedrijf der Centrale Markt (Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Alhier (Amsterdam). [Linksboven, getypt:] 10/6/1M.
[Rechtsboven, handgeschreven:] A Muller
[Rechtsboven, handgeschreven:] Verzonden 29/2
[Rechtsboven, getypt:] M/SV
[Links:]
Verkorte balans per
ultimo December 1943
van het bedrijf der
Centrale Markt.
[Rechts:]
29 Februari 1944
den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Gevolg gevende aan de opdracht vervat in de circulaire van Uw Ambtgenoot voor de Financien d.d. 20 Juli 1939 (no. 910/203 Fin. 1939) heb ik de eer U in bijlage dezes een verkorte balans per ultimo December 1943 van het bedrijf der Centrale Markt te doen toekomen.
Ten aanzien van het eindresultaat voor 1943 meen ik als mijn verwachting te mogen uitspreken, dat het exploitatie-verlies rond f. 180.000.- zal bedragen welk bedrag rond f. 41.000.- lager is dan oorspronkelijk werd geraamd.
De verklaring van dit verschil luidt als volgt:
Baten
Hoogere opbrengst huren en pachten
(onder meer terrein verhuring aan
Amsterdamsche Fust Centrale) . . . . . . . . . . f. 7.000.-
Hoogere opbrengst koelloonen
(opslag stapelgroenten) . . . . . . . . . . . . . . f. 32.000.-
Hoogere opbrengst kade- en liggelden
(vermeerderd vervoer per vaartuig en
uitbreiding hulpmarkten) . . . . . . . . . . . . . f. 5.000.-
Vergoeding van de Duitsche Weermacht
voor gevorderde objecten . . . . . . . . . . . . . f. 12.000.-
f. 56.000.-
Lasten
Hoogere onderhoudskosten . . . f. 10.000.-
Extra bewakingskosten . . . . . f. 2.000.-
Gratificaties . . . . . . . . . . f. 3.000.- f. 15.000.-
f. 41.000.-
==========
De Directeur,
[Paraaf/Stempel] Het document is een financiële verantwoording van de Centrale Markt in Amsterdam (het huidige Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). Hoewel er sprake is van een aanzienlijk exploitatieverlies van 180.000 gulden, valt dit resultaat 41.000 gulden gunstiger uit dan begroot.
De analyse van de posten geeft een inkijkje in de bedrijfsvoering tijdens de bezettingsjaren:
* Baten: Er is extra inkomen gegenereerd door koelloon (opslag van stapelgroenten), wat wijst op voedselconservering in crisistijd. Opvallend is de post "Vergoeding van de Duitsche Weermacht", waaruit blijkt dat het bezettingsleger faciliteiten of goederen van de markt had gevorderd en hiervoor (administratief) een vergoeding betaalde.
* Lasten: De extra bewakingskosten en hogere onderhoudskosten suggereren een verhoogde staat van paraatheid of slijtage onder oorlogsomstandigheden.
* Vervoer: De toename in kade- en liggelden wijst erop dat het transport over water (per vaartuig) in 1943 een belangrijke rol bleef spelen voor de aanvoer van de stad, mogelijk door brandstoftekorten voor wegtransport. Dit document dateert van februari 1944, de late fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland. De Centrale Markt was een cruciaal knooppunt voor de voedselvoorziening van Amsterdam. De wethouder voor Levensmiddelen in die tijd was werkzaam onder het nationaalsocialistische gemeentebestuur.
De brief toont de bureaucratische continuïteit: er wordt nog steeds gerefereerd aan een circulaire uit 1939 (voor de oorlog). De vermelding van de "Duitsche Weermacht" herinnert echter direct aan de realiteit van de bezetting. In deze periode nam de voedselschaarste in de steden toe, waardoor een efficiënt beheer van de markt en de opslag van "stapelgroenten" (zoals aardappelen en kool) van vitaal belang was voor de bevolking.