Ambtelijk schrijven / Circulaire. 5 juli 1944. Vermoedelijk een hoge ambtenaar binnen de gemeente Amsterdam (gezien de verwijzing naar de wethouder). Bovenaan staat de naam "th. Müller" geschreven. Handgeschreven onderaan: "den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen". [Stempel linksboven: Nº 586 L.M. 1944] [Handgeschreven rechtsboven: th. Müller]
[Stempel links: Nº 10/17/1 M.1944 7/7] [Handgeschreven rechts: m.i. Dri]

Amsterdam, 5 Juli 1944.

Blijkens schrijven van den Secretaris-Generaal van het Departe-
ment van Binnenlandsche Zaken dd. 27 Juni 1944, U. nr. 11150 Afd.
B. B. Bur. Financiën, waarvan afschrift hierbij gaat, is de mogelijk-
heid niet uitgesloten, dat van Rijkswege een regeling tot stand
komt volgens welke Gemeenten, welker gebied tengevolge van mili-
taire maatregelen als evacuatie, inundatie e.d. geheel of grooten-
deels ontruimd is of ontruimd zal worden, voor een rijksbijdrage
terzake in aanmerking zullen kunnen komen. Met het oog op het
ontwerpen dezer regeling verzoekt genoemde Secretaris-Generaal om
toezending van de vereischte gegevens vóór 1 Augustus a.s..
Teneinde hieraan te kunnen voldoen moge ik U verzoeken de
onder U ressorteerende bedrijven, diensten of instellingen, wien
zulks aangaat, uit te noodigen, de gevraagde gegevens uiterlijk
20 Juli a.s. aan mij in te zenden.
Het wil mij voorkomen dat deze gegevens ook zullen moeten
omvatten de financieele gevolgen voor de gemeente, voorzoover be-
treft de evacuatie van Joodsche personen. Deze gegevens waren m.i.

Aan
[Handgeschreven:] den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen
[Handgeschreven handtekening/parafen onderaan] Dit document is een ambtelijke mededeling waarin informatie wordt opgevraagd voor een mogelijke rijksbijdrage (subsidie) voor gemeenten die kampen met kosten door de oorlogssituatie. De kernpunten zijn:

1. Rijksregeling: Er wordt gewerkt aan een regeling om gemeenten te compenseren voor kosten door "militaire maatregelen" zoals evacuaties en inundaties (het opzettelijk onder water zetten van land).
2. Deadline: Er is haast bij; de gegevens moeten voor 1 augustus bij het Departement van Binnenlandse Zaken zijn, en de interne deadline voor de Amsterdamse diensten wordt gesteld op 20 juli 1944.
3. Kostenpost "Evacuatie Joodsche personen": De meest saillante passage is de expliciete instructie om ook de financiële gevolgen van de "evacuatie van Joodsche personen" mee te rekenen. Dit toont aan hoe de deportatie en uitsluiting van Joden volledig was geïntegreerd in de gemeentelijke boekhouding en administratie. Dit document stamt uit juli 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog. Een maand na D-Day (juni 1944) hielden de Duitse bezetter en de collaborerende Nederlandse overheid rekening met een geallieerde opmars. De genoemde "inundaties" waren verdedigingsmaatregelen waarbij polders onder water werden gezet.

De term "evacuatie van Joodsche personen" is een bureaucatisch eufemisme. In juli 1944 waren de meeste Joodse Amsterdammers al gedeporteerd naar concentratie- en vernietigingskampen. De "financiële gevolgen" waarover hier gesproken wordt, hebben betrekking op de kosten die de gemeente had gemaakt of de inkomsten die zij derving door het wegvoeren van haar Joodse burgers, evenals de administratieve afwikkeling van achtergelaten bezittingen. Het document illustreert de kille, bureaucratische wijze waarop de Holocaust werd geadministreerd als een gewone post op de gemeentebegroting. B. Bur Gemeente Amsterdam