Brief / Concept-communique
Origineel
Brief / Concept-communique 6 maart 1944 De Directeur (van een ongenoemde gemeentelijke dienst, vermoedelijk Marktwezen) [Handgeschreven: extra]
20/7/9M. 6 Maart 1944. SV.
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========
Ten vervolge op mijn brief d.d. 28
Februari 1944 no.20/7/8M., heb ik de eer U
beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communique deze week in
de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt
ter openbare kennis van marktbezoekers en
marktkooplieden, dat de markten hier ter stede
in verband met de verduisteringsmaatregelen
uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door
de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag
18 Maart aanstaande om 18.20 uur zijn ontruimd.
De Directeur, Dit document is een ambtelijk verzoek van een directeur aan de Amsterdamse wethouder voor Levensmiddelen om een officieel bericht (communiqué) in de kranten te laten plaatsen. De kern van de boodschap is een aanscherping of herinnering aan de sluitingstijden van de markten in de stad. Vanwege de geldende luchtbeschermingsvoorschriften moesten de markten een half uur voor zonsondergang volledig ontruimd zijn. Voor de specifieke datum van zaterdag 18 maart 1944 wordt de tijd vastgesteld op 18:20 uur.
Opvallend is de formele stijl ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken") die zelfs in de late oorlogsjaren binnen het gemeentelijk apparaat gehandhaafd bleef. De term "Alhier" onder de naam van de wethouder geeft aan dat de geadresseerde zich in dezelfde stad bevindt als de afzender. Het document dateert uit maart 1944, de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De genoemde "verduisteringsmaatregelen" waren essentieel voor de bezetter om navigatie door geallieerde bommenwerpers bemoeilijken. Iedere vorm van lichtschijnsel naar buiten was na zonsondergang streng verboden.
De "Wethouder voor de Levensmiddelen" was in deze periode een cruciale functie vanwege de voedselschaarste en de complexe distributie via het bonkaartenstelsel. De markten waren voor veel Amsterdammers de belangrijkste plek om (vaak schaarse) verse producten te bemachtigen. Het vervroegd sluiten van de markt had direct invloed op de dagelijkse overleving van de stadsbevolking, zeker nu de geallieerde invasie (D-Day) aanstaande was en de spanningen in het land toenamen. De handgeschreven notitie "extra" wijst waarschijnlijk op de spoed of het bijzondere belang van deze publicatie.