Handgeschreven rapportage of proces-verbaal (mogelijk van de Crisiscontrole Dienst of de politie). 2 november 1944. [Bovenste gedeelte, vervolg van een vorige pagina]

II welke hij voor f 1.00 per K.G te koop aanbood.
en FRANCISCUS ANTONIUS KLETON. - tuinman
Semmelweisstraat 25-II
Ook deze persoon had een kar met appels,
welke hij voor f 1.00 per KG ten verkoop aanbood.
Beide partijen ter plaatse voor f 0.52
per KG aan het publiek verkocht. [onderstreept met rood]
acc [in rood]

Donderdag 2 November 1944.
Aangetroffen in de Jac. Obrechtstraat,
een persoon genaamd,
ANNE MARINUS GRONDHOUT.
geb: 17/3-1922 te Amsterdam.
Deze persoon had een kar met groente, waar-
mede hij langs de huizen ventte. Hij bood
zijn diverse groente voor de volgende prijzen
te koop aan: wortelen f 0.35 per bosje.
andijvie f 0.60 per kilo.
postelein f 0.65 per KG.

Deze partij groenten aan een inrichting
in de Jac. Obrechtstraat voor vastgestelde prijs
verkocht. acc [in rood] Het document betreft een verslag van handhavingsactiviteiten met betrekking tot prijsbeheersing tijdens de Tweede Wereldoorlog. In beide gevallen worden handelaren (een tuinman en een venter) gesanctioneerd voor het aanbieden van levensmiddelen tegen prijzen die boven de wettelijk vastgestelde prijs lagen.

• Casus 1 (Kleton): Verkocht appels voor 1 gulden per kilo. De controleur greep in en dwong de verkoop ter plaatse af aan het publiek voor de vastgestelde prijs van f 0,52 per kilo.
• Casus 2 (Grondhout): Ventte met een kar groenten (wortelen, andijvie en postelein). Ook hier lagen de prijzen vermoedelijk te hoog. De partij is vervolgens voor de officieel vastgestelde prijs verkocht aan een "inrichting" (mogelijk een ziekenhuis of gaarkeuken) in de Jacob Obrechtstraat.

Opvallend is de rode paraaf "acc", wat duidt op een goedkeuring door een controlerend ambtenaar of sectiechef. Dit document is opgesteld op 2 november 1944, midden in de Hongerwinter. Tijdens de bezetting was er een nijpend tekort aan voedsel en brandstof, zeker in de grote steden zoals Amsterdam. Om woekerprijzen en de zwarte markt tegen te gaan, hanteerde de bezetter (via de Crisiscontrole Dienst) strikte maximumprijzen.

De Jacob Obrechtstraat ligt in Amsterdam-Zuid, een wijk waar tijdens de oorlog veel welgestelde Amsterdammers woonden, maar die ook zwaar getroffen werd door voedseltekorten. De handhavingsmethode — het direct ter plaatse verkopen van de handelswaar voor de officiële prijs — was een veelvoorkomende strafmaatregel om speculatie tegen te gaan en de bevolking direct van voedsel te voorzien. De genoemde prijzen (bijv. f 0,35 voor een bosje wortelen) lijken laag, maar waren voor die tijd en gezien de schaarste onderwerp van strenge controle. Politie