Inspectierapport / Controlelijst.
Origineel
Inspectierapport / Controlelijst. 1 t/m 4 november 1944. Controle van 1/11 - 4/11/44 door
Lak en Bekkering
(bijl:) Rapport.
1 Nov: '44
Tomaten uit laten verkoopen in de Albrecht Dürerstraat
welke voor f 0,90 per kg. werden verkocht langs de huizen door
D. Oostendorp (grondwerker).
Gecontroleerd: W. Rietdijk. (groentenwijk) accoord.
J. Starreveld (groentenwijk) " "
H. Jagtman (groentenzaak) Beethovenstr: accoord.
2 Nov: '44.
Uit laten verkoopen door H.J.B. Melchers pakjes bleekpoeder
tegen normale prijs. Deze werden voor f 1,50 p: pakje aan de
openbare weg de Beethovenstraat verkocht.
gecontroleerd.
J. Hoogland (groentenzaak) Beethovenstraat. accoord.
H.W. Bon (groentenwijk) " "
C. Th. Pijlman (groentenzaak) Scheldestraat " "
F. Boxtel (groentenzaak) " " " "
3 Nov: '44.
Appelen uit laten verkoopen door. H.J. Brouwer aan de
Amstellaan. aangeboden voor f 1,80 p kg.
Appelen uit laten verkoopen door F.H. Bartens aan de
Scheldestraat. aangeboden voor f 1,50 p: kg.
4 Nov: '44. gecontroleerd.
A. Vroegop Stadionweg. (groentenzaak) accoord.
M.C. v. Delden Sportstraat " " " "
C. Heusen Olympiaweg " " " "
J. Rietdijk (groentenwijk) " "
[Rechtsonder, schuin geschreven:]
Gezien
6-11-44
Bekkering
contr. 's.
J.J.M. Bekkering
[onleesbare krabbel/paraaf] Het document is een zakelijk verslag van prijscontroles op de verkoop van schaarse levensmiddelen in Amsterdam-Zuid. De inspecteurs Lak en Bekkering leggen vast welke producten (tomaten, bleekpoeder, appelen) tegen welke prijzen werden verkocht en door wie.
Opvallend is de term "uit laten verkoopen", wat suggereert dat de inspecteurs toezagen op een gereguleerde verkoop of mogelijk zelfs een partij vorderden om deze tegen vastgestelde prijzen aan het publiek aan te bieden. Er wordt onderscheid gemaakt tussen gevestigde winkeliers ("groentenzaak"), ambulante handelaren ("groentenwijk") en een incidentele verkoper (de grondwerker Oostendorp). De term "accoord" geeft aan dat de gecontroleerde handelaren zich aan de vastgestelde prijzen of regels hielden.
De genoemde prijzen (f 0,90 voor tomaten, f 1,50 voor appelen) waren voor die tijd aanzienlijk, maar nog altijd vele malen lager dan de woekerprijzen op de zwarte markt in die periode. Dit rapport is geschreven in de eerste week van november 1944, een kritieke fase tijdens de Duitse bezetting van Nederland. Dit is het begin van de Hongerwinter. Door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades was de voedselvoorziening in de grote steden in West-Nederland bijna volledig ingestort.
Er heerste extreme schaarste, waardoor de prijzen voor voedsel op de zwarte markt astronomisch hoog werden. De overheid (vaak via de Crisis Controle Dienst of lokale prijsbeheersingsbureaus) probeerde de prijzen te reguleren om uitbuiting te voorkomen en te zorgen dat de weinige beschikbare middelen eerlijk werden verdeeld.
De genoemde locaties — Albrecht Dürerstraat, Beethovenstraat, Scheldestraat, Amstellaan (nu Vrijheidslaan), Stadionweg, Sportstraat en Olympiaweg — bevinden zich allemaal in Amsterdam-Zuid (de Rivierenbuurt en Apollobuurt). Dit document biedt een unieke inkijk in de dagelijkse overleving en de bureaucratische pogingen om de voedseldistributie in een stervende stad in goede banen te leiden.