Archief 745
Inventaris 745-423
Pagina 524
Dossier 2A
Jaar 1944
Stadsarchief

Doorslag van een getypte gemeentelijke verordening of besluit betreffende marktlocaties.

Origineel

Doorslag van een getypte gemeentelijke verordening of besluit betreffende marktlocaties. [Symbool bovenaan midden: ε]

VI. uitsluitend voor den Zaterdag de Jan Evertsenstraat van de Admiralengracht tot het Mercatorplein, onder bepaling, dat aldaar uitsluitend levensmiddelen en bloemen ter markt mogen worden gebracht;
VII. de Ten Katestraat van de Bellamystraat tot de Jan Hanzenstraat van des Maandags tot en met des Vrijdags, met dien verstande, dat op deze dagen aldaar uitsluitend versche visch ter markt zal mogen worden gebracht;
VIII. den speeltuin aan de Joubertstraat, met dien verstande:
a. dat op deze markt uitsluitend mogen worden uitgestald en verkocht levensmiddelen, textielwaren, galanteriewaren en fournituren benevens scheerzeep, mesjes, brillantine, boodschappen- en damestasschen, alsmede kachels;
b. dat op deze markt uitsluitend Joodsche marktkooplieden een plaats kunnen innemen en aldaar uitsluitend Joodsche bezoekers worden toegelaten;
2o. als tijdelijke hulpmarkten van de algemeene dagmarkt voor den verkoop van visch, groente, fruit en bloemen:
IX. de Jan Evertsenstraat, het Mosplein en het Stadionplein;
X. het verhoogde middentrottoir in de Beethovenstraat, tusschen Brahmsstraat en Euterpestraat, doch uitsluitend voor levensmiddelen;
XI. als tijdelijke hulpmarkt van de Boom- en Bloemenmarkt den Singel (Zuidzijde) tusschen de Wijde Heisteeg en het Muntplein, en wel op Dinsdag, Donderdag en Zaterdag, met dien verstande, dat deze hulpmarkt op Dinsdag en Zaterdag niet vóór 10 uur v.m. mag beginnen;
XII. als tijdelijke hulpmarkt van de Centrale Markt, uitsluitend voor den aanvoer van aardappelen, het openbare gemeentewater aan den Amstel, tegenover de perceelen Weesperzijde 110-136;
3o. als tijdelijke hulpmarkt van de brandstoffenmarkt:
1. de Beitelhaven;
2. het Motorkanaal over een lengte van 8 meter gemeten uit den walmuur langs de Meeuwenlaan;
3. de Distelhaven;
4. de Spijkerhaven en het Buiksloterhamkanaal;
5. de Singel (Zuidzijde) van de Beulingstraat tot voor perceel Singel 454;
6. den Amstel (Oostzijde) van de Overamstelstraat tot de Jan Bernardusstraat;
7. den Amstel (Westzijde) tegenover de Waverstraat over een lengte van 30 meter;
8. de Raamgracht (Noordzijde);
9. de Hugo de Grootgracht (Noordzijde) tusschen de Van Houweningenstraat en de brug vóór de Frederik Hendrikstraat;
10. de Uilenburgergracht (Zuidzijde);
11. de Oudeschans (Oostzijde) van de brug bij de Nieuwe Batavierstraat tot de Oostersche Kade;
12. het Westerdok, begrensd door het terrein gelegen tusschen het Westerdok en den Westerdoksdijk over een lengte van dertig meter naar het Noorden en twintig meter naar het Oosten, gemeten van uit het Zuid-Oostelijk begin van deze begrenzing; Dit document is een ambtelijke lijst van wijzigingen en toevoegingen aan de marktverordening van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst hanteert de toenmalige officiële spelling (zoals "den", "visch", "Joodsche"). De meest significante bepaling staat onder punt VIII: de aanwijzing van de speeltuin in de Joubertstraat als marktlocatie die uitsluitend toegankelijk is voor Joodse handelaren en bezoekers. Dit is een direct bewijs van de door de nazi's opgelegde segregatie.

Verder valt op dat er veel "tijdelijke hulpmarkten" worden ingesteld, ook voor brandstoffen (punt 3o). Dit duidt op een verstoorde economie waarin reguliere marktplaatsen niet volstonden of waarin de distributie via het water (zoals bij de aardappelaanvoer in punt XII en de diverse havens voor brandstof) essentieel was geworden door brandstoftekorten voor wegtransport. In september 1941 kregen Joden in Nederland het verbod om nog langer reguliere markten te bezoeken. In november 1941 werden er in Amsterdam drie specifieke "Joodse markten" aangewezen om de Joodse bevolking verder te isoleren: aan de Gaaspstraat, het Waterlooplein en de Joubertstraat (zoals vermeld in dit document).

De markt in de Joubertstraat bevond zich in de Transvaalbuurt, een wijk waar op dat moment veel Joodse Amsterdammers woonden. De segregatie van markten was een van de vele stappen in het proces van uitsluiting die voorafgingen aan de deportaties. De overige aanpassingen in het document, zoals de hulpmarkten voor brandstoffen en aardappelen, schetsen het beeld van een stad in oorlogstijd waar schaarste en distributieproblemen aan de orde van de dag waren.

Samenvatting

Dit document is een ambtelijke lijst van wijzigingen en toevoegingen aan de marktverordening van Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. De tekst hanteert de toenmalige officiële spelling (zoals "den", "visch", "Joodsche"). De meest significante bepaling staat onder punt VIII: de aanwijzing van de speeltuin in de Joubertstraat als marktlocatie die uitsluitend toegankelijk is voor Joodse handelaren en bezoekers. Dit is een direct bewijs van de door de nazi's opgelegde segregatie.

Verder valt op dat er veel "tijdelijke hulpmarkten" worden ingesteld, ook voor brandstoffen (punt 3o). Dit duidt op een verstoorde economie waarin reguliere marktplaatsen niet volstonden of waarin de distributie via het water (zoals bij de aardappelaanvoer in punt XII en de diverse havens voor brandstof) essentieel was geworden door brandstoftekorten voor wegtransport.

Historische Context

In september 1941 kregen Joden in Nederland het verbod om nog langer reguliere markten te bezoeken. In november 1941 werden er in Amsterdam drie specifieke "Joodse markten" aangewezen om de Joodse bevolking verder te isoleren: aan de Gaaspstraat, het Waterlooplein en de Joubertstraat (zoals vermeld in dit document).

De markt in de Joubertstraat bevond zich in de Transvaalbuurt, een wijk waar op dat moment veel Joodse Amsterdammers woonden. De segregatie van markten was een van de vele stappen in het proces van uitsluiting die voorafgingen aan de deportaties. De overige aanpassingen in het document, zoals de hulpmarkten voor brandstoffen en aardappelen, schetsen het beeld van een stad in oorlogstijd waar schaarste en distributieproblemen aan de orde van de dag waren.

Locaties

Bloemenmarkt Centrale Markt Gaaspstraat (Joodse Markt) Joubertstraat (Joodse Markt) Ten Katemarkt Waterlooplein

Producten

A.G.F. (Aardappelen): Aardappel A.G.F. (Fruit): Appel A.G.F. (Fruit): Fruit A.G.F. (Groenten): Groente A.G.F. (Groenten): Sla Dieren: Kat Huishoudelijk: Brandstof Huishoudelijk: Zeep Kruidenier (Droog): Bloem Olie & Techniek: Lood Olie & Techniek: Machine Olie & Techniek: Motor Olie & Techniek: Olie Textiel & Kleding: Kleding Textiel & Kleding: Stof Textiel & Kleding: Textiel Tuin & Plant: Bloemen Vis & Zee: Aal Vis & Zee: Paling Vis & Zee: Vis Vis & Zee: Visch

Thema's

Duitsland/Oosten Jodenster/Maatregelen

Kooplieden in dit dossier 100

Th. de Wolf. Uilenburg *? onbekend*
A.C. Cobussen A35-239324
Afschrijving Dubieuse debiteuren
Afschrijving Dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijvingen 1944
Afschrijvingen 1944 " 113.775,-- Waterlooplein
Afschrijving op voorraden
Afschrijving op voorraden Waterlooplein
A.H. Bijland Districtshuis N.S.B. J.W. Brouwersplein
A.H. Bijland Grüne Polizei Districtshuis N.S.B. J.W. Brouwersplein
A.J.I. Barbiers A35-001541
Alexander Vrachtdoender Uilenburg *E 23 - 220 G 11/1 '42*
A. Samson Uilenburg *E 20-87 G 11/1 '42*
A. Schrijver Uilenburg *E Nieuwmarkt G 3-11-41*
A. Segal Uilenburg *E: Uilenburg 8-3-41*
A. v.d. Nekke gemachtigde van de fa Med. L. Stadtvries Waterlooplein Deze vordering werd reeds in uw handen gesteld per schrijven no 3/16/im dd 20 Oct 1944. doch aangehouden naar betrekking mits inmiddels de huur over sept + Oct heeft voldaan.
Abraham Waterman Uilenburg *E 27 - 153 G 1-9-42*
A. Waterman Uilenburg *E: A.C. G 3-11-41*
B. Felthuis A35-001555
B. Springer Uilenburg *E 26-42 G 1-9-42*
B. Waterman Uilenburg *E W.plein G 7-12-42*
B. Wurms Uilenburg *E 21-3 G 1935*
C.F. Eggelte A35-001553
C.J.L. Lak A35-001577
C. Sliphorst A35-461111
C. Veerman A35-001605
D. Fransen A35-048602
E. Stranders Uilenburg *E Waterloopl. G 8-6-36*
Exploitatie - winst
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 5