N. Hagenaar

Getypte brief op officieel briefpapier van een fruithandel.

* **Kern van het schrijven:** De heer N. Hagenaar verzoekt om de ontbinding van een gezamenlijk huurcontract voor een loods in de Centrale Markthallen. Hij wil de huur volledig op eigen naam overnemen omdat zijn partner, D. Appelboom, zijn financiële verplichtingen niet meer nakomt. * **Toon:** De brief is formeel en zakelijk, geschreven in de vooroorlogse ambtelijke stijl (bijv. "zoo spoedig mogelijk", "verblijft hij"). * **Administratieve sporen:** De brief is duidelijk door een gemeentelijke instantie verwerkt, getuige de paarse stempel met het dossiernummer en de handgeschreven paraaf in de rechterbovenhoek.

Getypte brief (doorslag of archiefkopie) met handgeschreven kanttekeningen.

* **Inhoud:** De brief is een formele afwijzing van een verzoek dat op 22 maart 1939 door de heer Hagenaar is ingediend. De directeur voert "formele bezwaren" aan als reden voor de afwijzing. Er wordt echter een opening geboden voor overleg over de financiële verhoudingen indien een derde partij, genaamd Appelboom, terugkeert binnen de looptijd van een bestaand contract tussen Hagenaar en Appelboom. * **Zakelijke context:** De adressering aan de "Centrale Markt E 18" duidt op een zakelijke relatie binnen de Amsterdamse groothandelsmarkt (de Centrale Markthallen). De afzender is waarschijnlijk de directie van de markt of een gerelateerde gemeentelijke instantie die toezicht hield op de contracten en standplaatsen. * **Toon:** De toon is ambtelijk en zakelijk. Het gebruik van "formeele bezwaren" suggereert dat de reglementen strikt worden gevolgd, maar de bereidheid tot overleg in de toekomst toont een zekere mate van flexibiliteit of bemiddelingsrol van de directie. * **Administratieve sporen:** De handgeschreven namen rechtsboven met de toevoeging "ter kennisneming" wijzen op een interne circulatie van dit schrijven binnen de organisatie van de afzender, om betrokken ambtenaren of collega's op de hoogte te stellen van de beslissing.

Zakelijke brief (doorslag of archiefexemplaar).

In deze korte, formele brief wijst de directeur van een instantie een niet nader gespecificeerd verzoek van de heer N. Hagenaar af. De reden hiervoor is van bureaucratische aard ("formeele bezwaren"). Er wordt echter een opening geboden voor de toekomst: mocht een derde partij, genaamd "Appelboom", binnen de looptijd van een lopend contract zijn positie herzien ("terugkomen"), dan is de directeur bereid om te bemiddelen in de financiële verhouding tussen Hagenaar en Appelboom. De brief getuigt van de strikte hiërarchie en de formele omgangsvormen in het vooroorlogse bedrijfsleven en openbaar bestuur.

Getypte financiële staat (Debiteuren Saldi Staat).

* **Administratieve structuur:** Het betreft een klassieke debiteurenlijst waarbij per klant de debetstand (schuld), creditstand (betalingen/tegoed) en het uiteindelijke saldo worden weergegeven. * **Correcties:** Er zijn handmatige wijzigingen aangebracht. Bij de posten "A.J. de Graaf" en "P. van Hoeckel & Zn" is de aanduiding "NV" (Naamloze Vennootschap) doorgehaald, wat mogelijk wijst op een wijziging in de rechtsvorm of een eerdere typefout. * **Aandachtspunten:** Aan de rechterzijde van de saldikolom staan bij bepaalde regels horizontale potloodstreepjes (bijv. bij N.V. Jac.v.d. Berg, N.V.P.J.v.d. Brink en B. Moffie). Dit zijn vaak de posten met de hoogste openstaande saldi, wat suggereert dat deze extra gecontroleerd moesten worden. * **Typografische bijzonderheden:** Bij "Fa. Gebrs. S. Hagenaar" ontbreekt in de creditkolom een decimaalteken (er staat 292963 in plaats van 292.63), maar het saldo van 7.25 bevestigt de rekenkundige waarde. Bij "Fa C.H. Heerding" is een komma gebruikt in plaats van een punt (278,53).

Zakelijke brief / doorslag van een officiële correspondentie.

Deze brief is een formeel antwoord op een verzoek van de heer N. Hagenaar, een handelaar of huurder op de Centrale Markt in Amsterdam. De toon is zakelijk en ambtelijk ("formeele bezwaren"). Uit de tekst blijkt dat er een juridische of contractuele relatie bestaat tussen de marktinstantie, de heer Hagenaar en een derde partij genaamd Appelboom. Het verzoek van Hagenaar (verzonden op 22 maart 1939) wordt vooralsnog afgewezen op formele gronden. De directeur houdt echter de mogelijkheid open voor een heroverweging en overleg over de "financieele verhouding" indien de heer Appelboom terugkomt op gemaakte afspraken binnen hun gezamenlijke contract. De handgeschreven notities bovenaan duiden op een interne circulatie van het document binnen de organisatie ter kennisneming door andere functionarissen (mogelijk Proene en Ruijter).

Zakelijke correspondentie (typschrift op briefpapier).

In dit schrijven kaart de heer N. Hagenaar een juridisch-zakelijk geschil aan betreffende de huur van een loods in de Centrale Markthallen. De kern van het probleem is een ondeugdelijk huurcontract dat is opgesteld op naam van een niet-bestaande firma ("N. Hagenaar en D. Appelboom"). Hagenaar voert twee hoofdargumenten aan: 1. **Juridische ongeldigheid:** Omdat de firma niet bestaat, is het contract volgens hem aanvechtbaar. 2. **Feitelijke praktijk:** De gemeente stuurde voorheen twee aparte kwitanties (één naar Hagenaar, één naar Appelboom), waarmee de dienst Marktwezen de huurders impliciet als afzonderlijke entiteiten erkende. Het conflict is ontstaan doordat de medehuurder, Appelboom, zijn deel van de huur niet betaalt. Hagenaar heeft dit tot dusver voorgeschoten, maar weigert dit nu voort te zetten. Hij stelt een pragmatische oplossing voor: het oude contract ontbinden en een nieuw contract afsluiten enkel op zijn naam. Dit zou de gemeente betalingszekerheid bieden en Hagenaar verlossen van de "onbillijke" situatie waarin hij moet betalen voor een ruimte waar Appelboom juridisch gezien nog steeds aanspraak op maakt.

Zakelijke brief (doorslag/kopie) betreffende een huurgeschil.

* **Juridisch geschil:** De brief is een afwijzing van een verzoek van de heer Hagenaar om een huurcontract aan te passen. Hagenaar wilde het contract waarschijnlijk volledig op eigen naam krijgen, met het argument dat er formeel geen zakelijk samenwerkingsverband ('firma') bestond met zijn medehuurder, de heer Appelboom. * **Argumentatie:** De directeur voert aan dat de feitelijke presentatie tijdens het tekenen (als 'firmanten') juridisch bindend is voor het contract met de gemeente. Het beroep op een algemene beslissingsclausule (artikel 11) wordt verworpen omdat de situatie (co-huurderschap) simpelweg door het bestaande contract wordt gedekt. * **Hoofdelijke aansprakelijkheid:** De kern van de afwijzing ligt in het principe van de hoofdelijke aansprakelijkheid. Zelfs als de heren onderling afspraken maken over wie wanneer de huur betaalt (zoals Appelbooms belofte om later de volle huur te betalen als compensatie), blijven zij beiden juridisch volledig verantwoordelijk jegens de verhuurder (de gemeente). * **Taalgebruik:** Het document hanteert de toen gebruikelijke formele schrijftaal (zoals "tusschen", "den", "afzienbaren"), wat past bij de vooroorlogse administratieve stijl in Nederland.

Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief).

Deze brief vormt een formele afwijzing van een verzoek van de heer Hagenaar om een huurcontract te wijzigen. Hagenaar trachtte de gezamenlijke aansprakelijkheid met zijn zakenpartner, de heer Appelboom, te verbreken. Hagenaar voerde twee argumenten aan: 1. Er zou formeel geen "firma" (vennootschap) bestaan tussen hem en Appelboom. De afzender verwerpt dit omdat ze bij het aangaan van het contract met de Gemeente Amsterdam expliciet als partners ("firmanten") zijn opgetreden. 2. Een beroep op een hardheidsclausule (artikel 11), waarbij Burgemeester en Wethouders zouden moeten beslissen in onvoorziene situaties. Dit wordt afgewezen omdat de situatie (gezamenlijke huur) contractueel juist wel is afgedekt. De kern van het conflict is dat Hagenaar de huur alleen op zijn naam wil krijgen, waarschijnlijk omdat Appelboom tijdelijk afwezig is en Hagenaar nu de volledige lasten draagt. Appelboom weigert echter afstand te doen van zijn rechten op het pand en belooft de huur later te compenseren. De Gemeente Amsterdam houdt vast aan de "hoofdelijke aansprakelijkheid": beide heren blijven elk voor het volledige bedrag aansprakelijk.

Briefhoofd met handgeschreven verklaring/vrijgeleide.

Het document is een korte, handgeschreven verklaring op officieel briefpapier van de firma N. Hagenaar. De tekst dient als een bewijs van dienstbetrekking voor een zekere Joopie Opperman. Het doel van het schrijven is puur praktisch: de werkgever verzoekt de autoriteiten of de marktmeester om de werknemer toegang te verlenen tot het terrein van de Centrale Markthallen. De taal is formeel en beleefd ("vraag ik beleefd", "verleenen"), wat gebruikelijk was voor zakelijke correspondentie uit die tijd. De spelling ("zoodoende", "verleenen") volgt de toen geldende regels (vóór de spellinghervorming van 1947).

Boekhoudkundig overzicht (lijst van openstaande vorderingen/debiteuren).

* **Administratieve structuur:** Het document is een klassieke saldilijst uit een grootboek. De bedragen achter de namen zijn de openstaande schulden van klanten (debiteuren). De aanduiding **"CR."** staat voor Credit, wat betekent dat deze specifieke klanten een tegoed hadden of meer hadden betaald dan gefactureerd. * **Bedragen:** De bedragen variëren van zeer klein (bijv. Mark p/a Walg met f 0,03) tot aanzienlijk voor die tijd (bijv. N.V. A.J. de Graaf met f 1388,66). Het eindtotaal van deze pagina is f 7610,56. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse correcties en aantekeningen zichtbaar. De omkaderde namen (Hoogland, H. Sons) en de handgeschreven bedragen (9.20 bij de Ruiter) duiden op een controle van de boekhouding of een latere mutatie. De "x" voor het bedrag van I. Velmans suggereert een vinkje of een onduidelijkheid. * **Bedrijfsactiviteit:** Gezien de stempel van de "Nederlandsche Veiling van Land- & Tuinbouwproducten" betreft dit de handel in groenten, fruit of bloemen in Amsterdam. ---

Saldi-staat debiteuren (overzicht van openstaande posten)

Dit document is een boekhoudkundig overzicht van openstaande schulden van klanten (debiteuren) bij de N.V. Nederlandsche Veiling van Land-, & Tuinbouwproducten in Amsterdam. Het betreft specifiek de exploitatie van het koelhuis op de Centrale Markt. De lijst bevat een grote diversiteit aan namen, van individuele handelaren tot grotere firma’s (N.V., Gebr.). Opvallend is de vermelding "CR." bij sommige bedragen, wat staat voor 'Credit'; dit betekent dat deze personen of bedrijven geen schuld hadden, maar juist nog een klein bedrag tegoed hadden van de veiling. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. De handgeschreven correctie bij "N.V. Walg" (373.89) is een significante post in het totaaloverzicht.

Boekhoudkundig overzicht (debiteurenlijst)

* **Administratieve context:** Het betreft een lijst van openstaande posten (debiteuren) van een koelhuis in Amsterdam, gedateerd september 1941. De bedragen variëren van enkele centen tot honderden guldens. * **Structuur:** De namen staan grotendeels op alfabetische volgorde (per kolom). Enkele namen zijn gegroepeerd met toevoegingen zoals "Walg" of "Keizer", wat kan duiden op filialen of overkoepelende rekeningen. * **Handgeschreven toevoegingen:** Er zijn diverse rode en zwarte vinkjes geplaatst bij grotere bedragen, wat wijst op een controleproces. Bij de naam "Dijkstra" is handgeschreven "6.51" toegevoegd. * **Bedrijfsvoering:** Het document is officieel ondertekend door de directeur van de exploitatiemaatschappij van het koelhuis op de Centrale Markt in Amsterdam.

Administratieve balans/debiteurenlijst.

Het document is een overzicht van openstaande schulden van diverse handelaren en particulieren aan een koelhuis, gedateerd oktober 1941. De lijst bevat honderden namen met de bijbehorende bedragen in guldens. Opvallend zijn de handgeschreven correcties: 1. **Rode strepen:** Meerdere grote posten (zoals N.V. Beugel, N.V. v.d. Brink, J. de Geus) zijn met een dikke rode potloodstreep doorgehaald. Dit duidt er vaak op dat de schuld is voldaan, afgeboekt, of dat het dossier is overgedragen. 2. **CR (Credit):** Sommige posten, zoals L. de Hond en B. Walg, zijn gemarkeerd als credit (het koelhuis is hen geld verschuldigd). 3. **Totalen:** Onderaan is een handgeschreven eindtotaal van *f* 13745,41 vermeld, dat later is doorgehaald.

Administratieve lijst van Joodse grossiers met gegevens over hun gehuurde objecten en toegewezen bewindvoerders.

Dit document is een administratieve neerslag van de **arisering** (het ontnemen van Joods bezit) van de Amsterdamse markthandel tijdens de Duitse bezetting. 1. **Doel van de lijst:** Het document dient om het overzicht te behouden over Joodse ondernemers die faciliteiten (pakhuizen, nissen en standplaatsen) huurden van de gemeente Amsterdam. De focus ligt op de aanwijzing van een *Verwalter* (bewindvoerder) of *Treuhänder-liquidateur*. 2. **Rol van de bewindvoerders:** Deze personen of instanties (zoals de beruchte *Omnia Treuhandgesellschaft*) werden aangesteld om de Joodse bedrijven over te nemen of te liquideren. In de laatste kolom is bij diverse namen expliciet vermeld: "met opdracht tot liquidatie". 3. **Administratieve controle:** De lijst toont hoe de gemeente (Afdeling Marktwezen) nauw samenwerkte met de bezetter om Joodse economische invloed uit te wissen. De handgeschreven wijzigingen (zoals bij M. v. Loggem) wijzen erop dat dit een werkdocument was dat actueel gehouden werd tijdens het proces van onteigening. 4. **Typologie objecten:** De gehuurde objecten variëren van grote pakhuizen (gecodeerd met letters als A, B, E) tot specifieke plaatsen in de markthallen ("Hal" followed by a number).

M. de Haan.

# TRANSCRIPTIE vP/HG. 64/15/4 M. 7 April 1939. den Heer N. Hagenaar, Valkenburgerstraat 102, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 31 Maart jl. bericht ik U, dat U zich niet kunt beroepen op het feit, dat tusschen U en den heer Appelboom geen firma bestaat, aangezien U zich beiden in het met de Gemeente gesloten huurcontract als firmanten heeft voorgedaan. Ook Uw beroe...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Handgeschreven verzoekschrift/brief. * **Referentienummer:** № 27/21/M.1941 (met datumaantekening 17/3). * **Afzender:** M. Hagenaar, wonende aan de Krugerstraat 23-II Achter, Amsterdam. * **Geadresseerde:** De Directie van het Marktwezen, Amsterdam. * **Datum:** Maart 1941. * **Taal:** Nederlands.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Zakelijke correspondentie (doorslag van een getypte brief). * **Datum:** 7 april 1939. * **Afzender:** De Directeur (vermoedelijk van een gemeentelijke dienst in Amsterdam, gezien de verwijzing naar een contract met de Gemeente en de rol van Burgemeester en Wethouders). * **Geadresseerde:** Den Heer N. Hagenaar, Valkenburgerstraat 102, Amsterdam-Centru...

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Ambtsbericht / Rapport van de Dienst der Markten (Marktwezen). * **Kenmerk:** № 2/B/33/1 ... 1940 10/6. * **Datum:** 17 juni 1940 (met latere aantekeningen tot 24 juni 1940). * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokkene:** H. Hagenaar, oud 30 jaar, wonende Zandstraat 28, Amsterdam. * **Onderwerp:** Verzoek om erkenning als kleinhandelaar in groenten en...