J. Star

Brief (waarschijnlijk een doorslag/minuut voor het archief).

* **Inhoud:** De brief is een officiële kennisgeving van een tuchtrechtelijke maatregel. De heer A. Bermond wordt gestraft voor het ontvreemden van goederen (twee kisten raapstelen en één kist andijvie) van grossier J. Star op de Centrale Markt. * **Sanctie:** De directe straf is een marktverbod van twee weken (van 29 maart tot 11 april 1939). De directeur geeft aan dat er een verzoek bij het college van Burgemeester en Wethouders ligt om dit verbod mogelijk te verlengen. * **Juridische basis:** De straf is gebaseerd op artikel 35 lid 1 van het toenmalige 'Reglement op de Centrale Markt'. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de voor die tijd gebruikelijke spelling (zoals "andyvie", "terwyl", "langeren tyd") en een formele, ambtelijke toon.

Getypte brief (waarschijnlijk een doorslag of officieel afschrift).

* **Kernboodschap:** De heer A. Bermond krijgt een toegangsverbod voor de Centrale Markt opgelegd voor de duur van twee weken (29 maart t/m 11 april 1939). * **Aanleiding:** Bermond heeft op 22 maart 1939 zonder toestemming drie kisten groenten (twee kisten raapstelen en één kist andijvie) weggenomen bij grossier J. Star. Dit wordt juridisch gekwalificeerd als het verstoren van de "goeden gang van zaken". * **Juridische grondslag:** De straf is gebaseerd op artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Escalatie:** De directeur van de markt acht de vergrijp ernstig genoeg om bij het College van Burgemeester en Wethouders (B&W) te informeren naar de mogelijkheid voor een definitieve of langdurige ontzegging van de toegang. * **Administratieve details:** De tekst onderaan "Accoord met door Directeur geparateerde minuut" geeft aan dat dit een officieel afschrift is van het oorspronkelijke, door de directeur geparafeerde concept (de minuut).

Getypt rapport op papier.

Het document is een zakelijk verslag van een incident betreffende een vermoedelijke diefstal of een misverstand bij de handel in groenten op een Amsterdamse marktplaats. * **Kern van het incident:** Kleinhandelaar Bermond wordt door getuige Van Herfden betrapt op het inladen van extra goederen (raapstelen en andijvie) die hij niet direct had afgerekend bij grossier Star. * **Verdediging:** Bermond claimt dat hij van plan was alles in één keer te betalen en dat hij dit aan de zoon van de grossier had gemeld. De zoon ontkent dit echter. * **Afwikkeling:** Voordat de officiële "rapporteur" (toezichthouder van het Marktwezen) kon ingrijpen, is de zaak onderling geschikt doordat Star de betaling voor alle goederen (inclusief een extra kist uien) alsnog heeft geaccepteerd. * **Opvallende taalkenmerken:** Het document bevat enkele typefouten ("kiaten" in plaats van kisten, "onkende" in plaats van ontkende) en maakt gebruik van de toen gangbare spelling ("andyvie", "oorspronkelyk").

Getypt rapport (ambtelijke rapportage).

Dit document is een ambtelijk verslag van een onderzoek naar een incident of onregelmatigheid op de Amsterdamse markt (waarschijnlijk de Centrale Markthallen). De kern van het geschil is het wegnemen van handelswaar (andijvie en raapstelen) door een koper genaamd Bermond bij de grossier Star. Er is sprake van tegenstrijdige verklaringen: 1. **Bermond** beweert dat het een "gebruikelijke gewoonte" is om spullen mee te nemen en de prijs later te regelen. Hij geeft hiermee impliciet toe dat hij de tweede partij goederen heeft meegenomen zonder directe prijsafspraak. 2. **J. Star (de grossier)** spreekt dit resoluut tegen. Hij stelt dat hij nooit goederen levert zonder prijsafspraak en typeert Bermond als een zeer prijsbewuste, bijna zuinige klant die nooit zomaar iets zou meenemen zonder de prijs te weten. 3. **H. Star (de zoon)** bevestigt het verhaal van zijn vader en voegt eraan toe dat Bermond expliciet *geen* toestemming heeft gevraagd voor de bewuste tweede partij goederen. De toon van het rapport is zakelijk en objectief, waarbij de marktopzichter enkel de afgelegde verklaringen noteert. Het document lijkt te dienen als bewijslast in een tuchtzaak of een onderzoek naar diefstal/onrechtmatige toe-eigening binnen de marktreglementen.

Getypte ambtelijke rapportage/brief (waarschijnlijk een kopie of doorslag).

* **Inhoud:** De tekst doet verslag van herhaaldelijke gevallen van kleine fraude en verduistering door een zekere Bermond op de Centrale Markt in Amsterdam. De auteur gebruikt ironische aanhalingstekens bij het woord "vergissen" om aan te geven dat de fouten van Bermond opzettelijk zijn. * **Casuïstiek:** Er worden drie specifieke incidenten genoemd: 1. Het achterhouden van twee slakisten van tuinder H.A. Buffing in 1938. 2. Het onterecht claimen van staangeld bij grossier J. Star op 18 maart. 3. Een niet nader gespecificeerd voorval op 22 maart waarbij ook zijn reclasseringsambtenaar betrokken raakte. * **Juridische achtergrond:** Bermond blijkt een recidivist te zijn; hij is in 1935 al eens voorwaardelijk veroordeeld voor diefstal en staat onder toezicht van een voorloper van de huidige reclassering (het Nederlandsche Genootschap tot Zedelijke Verbetering van Gevangenen). * **Maatschappelijke druk:** De branchevereniging (de Federatie van Vereenigingen van Kleinhandelaren) oefent druk uit op het stadsbestuur om Bermond permanent de toegang tot de markt te ontzeggen wegens oneerlijke concurrentie.

Fragment van een handgeschreven brief (sluiting).

* **Inhoud:** De briefschrijver, J. Star, vraagt om opheldering over een kwestie (waarschijnlijk betreffende een betaling of prijs), waarbij hij aangeeft dat zijn kennis van de situatie in Amsterdam verouderd is. Hij refereert aan de tijd dat de veiling nog aan de Marnixstraat was gevestigd. * **Handschrift:** Een vlot, goed leesbaar cursief handschrift uit de 20e eeuw. De spelling is grotendeels modern, met uitzondering van het archaïsche/dialectische "verders". * **Toon:** De afsluiting is formeel en hoffelijk ("Indien het niet te veel moeite is", "zou u mij zeer verplichten").

Getypte brief (doorslag of archiefkopie).

* **Inhoud:** De brief is een formele uitnodiging aan de heer J. Star om langs te komen voor een gesprek. Dit volgt op een schrijven van Star van 1 februari ("1 dezer"). Het gesprek moet plaatsvinden met de bedrijfschef, de heer J. Broerse. * **Locatie:** De afspraak vindt plaats in "de Hal op de Centrale Markt (No. H.69)". Gezien de datering en de context van dergelijke documenten, verwijst dit vrijwel zeker naar de Centrale Markthallen in Amsterdam (Jan van Galenstraat), destijds het centrum van de voedseldistributie. * **Taal en Spelling:** De tekst hanteert de voor die tijd gebruikelijke formele ambtelijke stijl ("zich te willen vervoegen"). Opvallend is het gebruik van de letter 'y' waar men tegenwoordig 'ij' verwacht (by, bedryfschef, myn), een praktijk die op veel vooroorlogse typemachines gebruikelijk was bij gebrek aan een specifieke 'ij'-toets of uit stilistische overweging. * **Status van het document:** Het ontbreken van een handtekening onder "De Directeur" en de aanwezigheid van een verzendnotitie duiden erop dat dit een kopie voor het eigen archief is.

Getypte brief (doorslag of kopie op vloeipapier).

* **Taalgebruik:** Het document hanteert de vooroorlogse spelling (vóór de spellingwijziging van Marchant), zichtbaar in woorden als "bedryfschef", "myn" (gebruik van de 'y' in plaats van 'ij' was op veel schrijfmachines gangbaar), "tusschen" en de buigings-n in "den heer". * **Stijl:** De toon is formeel, zakelijk en ambtelijk. De afzender verwijst naar een brief van de ontvanger van twee dagen eerder ("d.d. 1 dezer"). * **Vorm:** De gespatieerde tekst bij de plaatsnaam "V a l k e n b u r g" diende destijds om de leesbaarheid voor de postbestelling te vergroten of de bestemming te benadrukken. * **Inhoud:** Het betreft een uitnodiging voor een gesprek. De heer Star wordt verzocht langs te komen bij meneer Broerse, die kantoor hield in "de Hal" (mogelijk de Markthal of een specifieke sectie) op de Centrale Markt, standplaats of unit nummer H.69.

Een handgeschreven zakelijk of economisch verslag/notitie.

* **Kernboodschap:** De tekst schetst een contrast tussen een kleine, kapitaalarme grossier (J. Star) en zijn kapitaalkrachtige concurrent (Dijkstra). Star lijdt onder de strenge winter en een gebrek aan liquide middelen. * **Economische situatie:** Star kan geen voorraden aanleggen, terwijl Dijkstra dat wel kan en zelfs extra opslagruimte heeft. Hierdoor loopt Star voortdurend achter de feiten aan. * **Betalingsproblematiek:** De tekst beschrijft een vicieuze cirkel: winkeliers kunnen alleen nog tegen contante betaling inkopen (waarschijnlijk door schaarste of onzekerheid), waardoor Star zijn geld moeilijker binnenkrijgt. Hij geeft prioriteit aan zijn eigen levensonderhoud ("kost en verblijf") en gebruikt de rest om zijn eigen schulden bij grotere grossiers af te lossen. * **Huisvesting:** Aan het eind wordt vermeld dat Star nu een pakhuis (aangeduid als "B 10") onderhuurt van A. Rustenburg voor een bedrag van 200 gulden.

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document is een officieel uittreksel (extract) van een besluit van het Amsterdamse college van Burgemeester en Wethouders (B&W). Het betreft de administratieve afhandeling van de ontbinding van een huurcontract. **Kernpunten:** * **Huurder:** Een zeker persoon genaamd J. Star. * **Object:** Pakhuisafdeling No. A 1, gelegen op het terrein van de Centrale Markt in Amsterdam. * **Ingangsdatum ontbinding:** Met terugwerkende kracht vanaf 1 februari 1940. * **Besluitvorming:** Het besluit is genomen op 23 februari 1940, gebaseerd op een voorstel van de betreffende wethouder en een rapport van de directeur van het Marktwezen. * **Administratie:** Het document is op 6 maart 1940 verwerkt door de centrale boekhouding, zoals blijkt uit de blauwe stempel.

Getypte brief (doorslag of kopie op dun papier).

* **Kernboodschap:** De geadresseerde, de heer J. Star, wordt voor één dag de toegang tot de Centrale Markt ontzegd als straf voor een ordverstoring die op de dag van schrijven (3 september) heeft plaatsgevonden. * **Juridische grondslag:** De beslissing stoelt op artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt. * **Reikwijdte:** De sanctie is niet alleen persoonlijk, maar strekt zich ook uit tot het personeel van de heer Star. De straf is bepaald voor vrijdag 6 september 1940. * **Vorm:** Het betreft een zeer formele, zakelijke mededeling. De handgeschreven notitie "In Bloemen" suggereert dat de brief of de zaak is gearchiveerd onder de categorie bloemenhandel, wat past bij de herkomst van de ontvanger uit Rijnsburg.

Getypte brief (officiële kennisgeving).

De brief is een formele tuchtrechtelijke maatregel gericht aan een handelaar of marktbezoeker, de heer J. Star uit Rijnsburg. De aanleiding is een verstoring van de orde op de "Centrale Markt" op de dag van schrijven. Als sanctie wordt de heer Star en zijn personeel de toegang tot de markt ontzegd voor één specifieke dag: vrijdag 6 september 1940. De directeur beroept zich hierbij op een specifiek reglementair artikel (Art. 35 lid 1). De toon is zakelijk en autoritair. Het feit dat de straf ook voor het personeel geldt, wijst erop dat de heer Star waarschijnlijk een ondernemer was (mogelijk in de bloemen- of groentenhandel, gezien de locatie Rijnsburg) en dat de sanctie bedoeld is om zijn bedrijfsvoering die dag volledig stil te leggen.

Handgeschreven notitie op papier, voorzien van een stempel.

Het document is een bewijs of aanvullende notitie van een aankoop op de veiling. De koper wordt geïdentificeerd als "J. Star". De notitie vermeldt dat er "nog" 150 stuks bloemkool zijn gekocht, wat suggereert dat dit een aanvulling was op een eerdere bestelling of transactie van die dag. De dubbele onderstreping onder de hoeveelheid en het product is een typische administratieve gewoonte om een totaal of een afgeronde post aan te duiden. Het blauwe stempel van de veiling in Leiden met de datum 27 augustus 1941 authenticeert de transactie.

Getypte officiële kennisgeving / strafbeschikking (doorslag).

* **Inhoud:** Het document is een officiële strafmaatregel tegen de heer J. Star uit Rijnsburg. Hij wordt beschuldigd van het omzeilen van de officiële handelskanalen (de veiling en de Centrale Markt) op 22 augustus 1941. * **Overtreding:** Star heeft groenten direct gekocht en direct doorverkocht aan lokale winkeliers zonder tussenkomst van de veiling of markt. Dit werd gezien als het "verstoren van den goeden gang van zaken". * **Straf:** Op basis van het marktreglement (art. 35 lid 1) krijgt hij een toegangsverbod voor de Centrale Markt voor de duur van drie dagen, specifiek van 2 t/m 4 oktober 1941. * **Toon:** De toon is zakelijk, formeel en autoritair, kenmerkend voor ambtelijke correspondentie uit die periode.

Brief/Doorslag van een officieel schrijven.

Het document is een zakelijke mededeling betreffende een disciplinaire maatregel tegenover de heer J. Star uit Rijnsburg. Uit de tekst blijkt dat er na een eerdere brief (26 september) een gesprek ("onderhoud") heeft plaatsgevonden op de ochtend van 1 oktober. Naar aanleiding van dit gesprek is een oorspronkelijk opgelegde straf eerst uitgesteld naar de periode van 6 tot en met 9 oktober 1941 (een periode van vier dagen). Bijzonder interessant is de handgeschreven toevoeging linksonder. Deze geeft aan dat de directeur de straf uiteindelijk heeft gematigd en heeft teruggebracht tot slechts één dag. De bureaucratische afhandeling (met referentienummers zoals 77/60/4 M) wijst op een formele organisatie.

Ambtelijk rapport (Rapport over diefstal en aanhouding)

Dit document is een verslag van een interne opsporingsactie op de Amsterdamse Centrale Markt tijdens de Tweede Wereldoorlog. Het betreft de aanhouding van twee jonge mannen, Joannes Schijffers (17 jaar) en Leendert Rooseman (18 jaar), die stelselmatig lege veilingkisten stalen. Enkele kernpunten uit het rapport: * **Economische waarde:** De daders bekenden dat zij wekelijks voor ongeveer 80 gulden aan kisten ontvreemdden. In 1942 was dit een zeer aanzienlijk bedrag (ruim twee keer een gemiddeld weekloon voor een volwassene). Door de oorlogsschaarste was emballage (kisten) zeer waardevol en essentieel voor de voedseldistributie. * **Modus operandi:** De daders maakten gebruik van hun legale toegang tot de markt als werknemers van grossiers. Zij kenden de logistiek van de "perrons" en "tuindersplaatsen" en konden de kisten zo onopvallend achteroversdrukken. * **Bestraffing:** De daders zijn onmiddellijk overgedragen aan de politie ("in verzekering gesteld"). Naast strafrechtelijke vervolging betekende het innemen van de toegangskaarten het einde van hun legale werkzaamheden op de markt.

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Tuchtbeschikking (economisch strafvonnis/administratieve sanctie). * **Kenmerk:** Gerechtelijk schrijven No. 12155. * **Dossiernummer:** 27490, H/S. * **Datum incident:** October 1942. * **Betrokken persoon:** Jacobus Star (geboren 30 april 1891), grossier in groenten. * **Instantie:** Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam. * **Onderw...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven: extra] den Heer J. Star, Rijnsburgerweg 132, Rijnsburg. 77/35/2 M. 3 September 1940. In verband met het feit, dat U heden de orde op de Centrale Markt hebt verstoord, heb ik U, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, den toegang tot die markt ontnomen voor den tijd ...

# TRANSCRIPTIE den heer J.J.de Kort-Halli, Lindengracht 336 _A_L_H_I_E_R_(C).

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] verzonden 3/9 [Handgeschreven, rechtsboven:] In Bloemen den Heer J. Star, Rijnsburgerweg 132, Rijnsburg. 77/35/2 M. 3 September 1940. In verband met het feit, dat U heden de orde op de Centrale Markt hebt verstoord, heb ik U, ingevolge het bepaalde in artikel 35 lid 1 van het Reglement op de Centrale Markt, den...

# TRANSCRIPTIE **Gerechtelijk schrijven No. 12155. Dossier 27490. H/S** **TUCHTBESCHIKKING** in de zaak van: **JACOBUS STAR** geboren te **Rijnsburg, 30 April 1891,** van beroep **grossier in groenten,** wonende te **Oegstgeest, Rijnsburgerweg 132.** De Inspecteur voor de Prijsbeheersching te Amsterdam, Gelet op het Prijsbeheerschingsbesluit en **de Prijzenbeschikking 1941 Groenten, Fruit en ...