P.J. de Vos

Administratieve registratiekaart (mogelijk van een arbeidsbureau of voor militaire/burgerlijke dienstplicht).

* **Persoonsgegevens:** De kaart betreft de heer P.J. de Vos, woonachtig in de Dapperstraat (waarschijnlijk Amsterdam). * **Oproep:** Er zijn twee momenten vastgelegd waarop de betrokkene werd opgeroepen: op 6 november en 8 november. De jaren worden niet expliciet vermeld bij de dagen, maar de context suggereert 1940. * **Juridische grondslag:** Er wordt verwezen naar "Artikel 11 b/c". Dit betreft vermoedelijk een artikel uit de Dienstplichtwet of een verwante regeling voor arbeidsinzet, waarbij een ingangsdatum van 18 mei 1940 (vlak na de Nederlandse capitulatie) wordt genoemd. * **Resultaat:** Onder de kop 'Advies' staat genoteerd dat er "geen gevolg" is gegeven aan de oproeping. De reden hiervoor is dat de betrokkene "invalide" is. Dit verklaart waarom de vakken 'Gesproken met' en 'Opgekomen' leeg zijn gebleven. * **Autorisatie:** De kaart is op 8 november 1940 afgetekend voor akkoord door de directeur van de betreffende instantie.

Doorslag van een getypte brief (pagina 2).

Dit document is de tweede pagina van een ambtelijke brief waarin toestemming wordt gevraagd om de marktvergunningen ("plaatsen op de markt") van vijf specifieke kooplieden in te trekken. De reden die wordt opgegeven is dat zij hun plaatsen al sinds medio mei 1940 (het begin van de Duitse bezetting) niet meer hebben bezet en sindsdien afhankelijk zijn van "volledige ondersteuning" (sociale bijstand). De genoemde namen zijn: * S. Goedel * M. Locher * J.v.d. Kar * P.J. de Vos * L. Winnik De ambtelijke toon is zakelijk en procedureel ("met algemeene stemmen vereenigen", "verzoek U derhalve beleefd mij te machtigen"), maar de context achter deze namen is beladen.

Getypte lijst / Registerpagina

Het document is een overzichtslijst van Amsterdamse marktkooplieden, waarschijnlijk uit de jaren '30 of het begin van de jaren '40. De kolommen bevatten respectievelijk de naam van de handelaar, de geboortedatum, het woonadres, de toegewezen markt (standplaats) en het type goederen dat wordt verhandeld. Opvallend is de variëteit aan handelswaar: van levensmiddelen (vis, groenten, fruit, zuurwaren) tot textiel (manufacturen, kousen, corsetten) en overige artikelen (ijzerwaren, rijwielonderdelen). Er wordt veelvuldig gebruik gemaakt van aanhalingstekens (") om herhalingen van voorgaande regels aan te duiden (ditto-tekens). De typografie vertoont de kenmerken van een standaard kantoormachine uit die tijd.

Doorslag van een getypte brief (officieel schrijven).

Deze brief is een formele afwijzing van een verzoek om extra voedseltoewijzing. De geadresseerde, de heer P.J. de Vos uit de Amsterdamse Dapperbuurt, had op 12 januari 1942 een verzoek ingediend voor de toewijzing van "zoetwatervisch". De toon van de brief is ambtelijk en kortaf. Er wordt verwezen naar een onderzoek door een speciale commissie van de "Visscherij-centrale", die heeft geoordeeld dat de aanvrager niet aan de criteria voldoet. Er wordt geen specifieke reden voor de afwijzing gegeven, wat typerend is voor de bureaucratische afhandeling van distributiezaken in die tijd. Het dossiernummer "46A/18/2 M." en de wijkvermelding "Wijk 18" duiden op een strak georganiseerd administratief systeem.

Handgeschreven ambtelijke notitie op gelinieerd papier.

Dit document is een ambtelijk rapport over een aanvraag van P.J. de Vos voor een marktvergunning. De kernpunten zijn: * **Achtergrond:** De Vos was vóór de Tweede Wereldoorlog al actief als 'losse' plaatshouder (zonder vaste standplaats) op de Dapperstraatmarkt in Amsterdam, waar hij verse vis verkocht. * **Militaire dienst en ziekte:** Hij heeft in het leger gediend (waarschijnlijk tijdens de mobilisatie of de meidagen van 1940). Na zijn diensttijd volgde een ziekenhuisopname voor een maagoperatie, waarvan hij tot eind oktober 1941 herstelde. * **Huidige status:** Hij wil zijn handel in vis hervatten. Zijn vakbekwaamheid en verleden als visboer worden bevestigd door andere handelaren (Zwan, Otto, Sliphout). * **Status aanvraag:** Een eerdere aanvraag werd afgewezen. Op 8 april 1942 is er een onderzoek ingesteld naar zijn marktactiviteiten van vóór de oorlog om te bepalen of hij alsnog voor een toewijzing in aanmerking komt.

Ambtelijke correspondentie/notitie op een voorgedrukt formulier (Model No. 14).

Dit document is een intern advies van de afdeling Marktwezen (vermoedelijk Amsterdam) betreffende de anciënniteit van een marktkoopman. * **De kern van de zaak:** Er wordt onderzoek gedaan naar de staat van dienst van de heer P.J. de Vos op de Dappermarkt (plaatsnummer 306). * **Bevinding:** Hoewel hij officieel pas sinds 5 februari 1940 staat ingeschreven bij het Marktwezen, verklaart J. Penz dat De Vos al veel langer voor die datum "geregeld" op die plek stond met "versche visch" (verse vis). * **Administratieve route:** Het document werd op 13 april 1942 doorgezonden, op 14 april aan Penz gevraagd om advies, en op 20 april werd de verklaring genoteerd. De afkorting "begr." onderaan staat waarschijnlijk voor "begrepen" of "begroot", een ambtelijke aftekening dat de informatie is verwerkt.

Getypte ambtelijke brief op briefpapier zonder voorgedrukt hoofd.

In deze zakelijke correspondentie uit 1943 rapporteert een directeur aan de Amsterdamse wethouder voor de Levensmiddelen over een incident betreffende de visdistributie. Een zekere P.J. de Vos, woonachtig aan de Dapperstraat en geregistreerd voor de visafslag, is gearresteerd wegens diefstal met braak in groepsverband ("in vereeniging"). Zijn echtgenote heeft verzocht of zijn vis-toewijzing (zeevis) door zijn zwager kan worden opgehaald nu De Vos in het Huis van Bewaring zit. De directeur heeft De Vos echter hangende de zaak geschorst van de distributielijst. Hij vraagt de wethouder om een principiële uitspraak over hoe in dergelijke gevallen gehandeld moet worden, waarbij hij refereert aan eerdere vergelijkbare zaken (Pedro en Boerhoop).

Handgeschreven brief met ambtelijke kanttekeningen.

De schrijfster, mevrouw J. de Vos, verkeert in een precaire financiële situatie omdat haar echtgenoot, P.J. de Vos, in hechtenis is genomen. Zij verzoekt de instantie om de "toewijzing" (waarschijnlijk een distributiebon of handelsvergunning voor vis) te laten ophalen door haar zwager. Uit de tekst blijkt dat haar man werkzaam was in de vishandel ("kist schol"). De brief is een direct getuigenis van de overlevingsdrang tijdens de bezetting; de schrijfster benadrukt dat zij liever werkt voor haar brood dan afhankelijk te zijn van de "Maatschappelijk Steun" (de toenmalige sociale dienst). De toon is beleefd doch dringend. De ambtelijke notitie onderaan werpt een grimmig licht op de situatie: het verzoek wordt afgewezen ("Mag zoo niet"). Bovendien blijkt de administratie op de hoogte van een verplaatsing van de gevangene: "Vos zit in Vught". Dit wijst erop dat de man niet langer in het plaatselijke Huis van Bewaring zat, maar was overgebracht naar het concentratiekamp Vught (Kamp Vught).

Handgeschreven brief op gelinieerd papier met officieel stempel en ambtelijke aantekeningen.

* **Inhoud:** Mevrouw G. de Vos verzoekt een instantie (waarschijnlijk een visafslag, marktmeester of opslaghouder) om de partij vis van haar man, P.J. de Vos, mee te geven aan een zekere de heer Kees Zwaan. Zij voert als reden aan dat haar man "voor zekeren tijd afwezig is". * **De verborgen werkelijkheid:** De ambtelijke notitie onderaan het briefje onthult de werkelijke reden van de afwezigheid: P.J. de Vos is "door de politie opgeborgen" (gearresteerd). De ambtenaar noteert dat er gewacht moet worden op instructies van de politie voordat de goederen (de vis) mogen worden afgegeven. * **Schrijfstijl:** De brief van mevrouw De Vos is beleefd en formeel, maar gebruikt een eufemisme ("afwezig") om de precaire situatie van haar man te omschrijven. De ambtelijke taal is kortaf en feitelijk.

Dienstbrief (officiële correspondentie).

Deze brief is een zakelijk verzoek om informatie tussen twee overheidsinstanties in bezet Amsterdam. De kern van de zaak is de afwezigheid van een visboer, **P.J. de Vos** (geboren op 21 november 1919), die een standplaats had op de Vischmarkt. Sinds enkele maanden is De Vos niet meer verschenen om zijn toegewezen vis op te halen en te verkopen aan de bevolking. Omdat de regels voorschrijven dat een handelaar persoonlijk aanwezig moet zijn, onderzoekt de directeur van de betreffende dienst waarom hij er niet is. Men heeft vernomen dat hij "ingesloten" (gedetineerd) is. De directeur vraagt de Politie-President om opheldering: 1. Waarom zit De Vos vast? 2. Is hij al veroordeeld? Het antwoord van de politie zal bepalen of De Vos zijn vergunning/toewijzing in het distributiesysteem mag behouden of dat hij uit de regeling wordt geschrapt. Dit illustreert de strikte controle op de voedselvoorziening en het vergunningenstelsel tijdens de oorlog.

Doorslag van een getypte ambtelijke brief/kennisgeving.

* **Doel:** Het informeren van zes verschillende personen dat hun verzoek om te worden opgenomen in de distributie van vis is ingewilligd. Zij krijgen hiermee officieel toegang tot de visafslag en een toegewezen marktplaats. * **Bestemmingen:** De lijst onderaan toont aan dat dit een collectieve kennisgeving is. De geadresseerden wonen verspreid over Amsterdam (Centrum, West, Oost en Zuid). * **Locatie:** Het genoemde adres "Jan van Galenstraat 14" is de locatie van de Centrale Markthallen in Amsterdam, waar de Gemeentelijke Dienst van het Marktwezen was gevestigd. * **Referentiecodes:** Achter de adressen staan codes (bijv. 46b/121/1). Deze verwijzen waarschijnlijk naar specifieke dossiers, marktvergunningen of distributie-eenheden binnen het bureaucratische systeem van de stad.

Getypte distributielijst (doorslag of origineel op kantoorpapier).

Dit document is een administratief overzicht van de visdistributie in Amsterdam tijdens de Duitse bezetting. Het is verdeeld in twee hoofdcategorieën: 1. **Opvoeringen:** Nieuwe toewijzingen of wijzigingen waarbij handelaren (vaak marktkooplieden op bekende locaties zoals de Albert Cuyp of de Dapperstraat) visquota toegewezen krijgen. Opvallend is de vermelding van "geheel nieuw" bij sommige personen, inclusief hun geboortedata, wat duidt op een streng gecontroleerd vergunningenstelsel. 2. **Afvoeringen:** Intrekkingen van toewijzingen. Een specifiek detail onder "Afvoeringen" is de reden **"In verband met ijsverkoop"**. Dit suggereert dat bepaalde handelaren in de zomermaanden overstapten op de verkoop van consumptie-ijs en daarom hun visquota (tijdelijk) moesten inleveren. De gebruikte termen zoals "x gerookte aal" of "kisten ongepelde garnalen" duiden op een gestandaardiseerde eenheid in het distributiesysteem. De handgeschreven rode kruisen lijken door een ambtenaar gezet te zijn om de verwerking van de mutaties te bevestigen.

Getypte doorslag van een officiële brief.

* **Inhoud:** De brief dient als officiële bevestiging aan zes individuen dat zij zijn opgenomen op de distributielijst ("verdeellijst") voor vis bij de Amsterdamse afslag. Tevens worden zij gesommeerd zich te melden bij het hoofdkantoor aan de Jan van Galenstraat voor de toewijzing van een specifieke marktplaats. * **Administratieve codes:** De codes achter de adressen (bijv. 46b/19/5) zijn hoogstwaarschijnlijk dossiernummers of vergunningsnummers die correspondeerden met het centrale administratiesysteem van het marktwezen tijdens de bezetting. * **Toon:** De toon is strikt zakelijk en bureaucratisch, typerend voor overheidscommunicatie uit die periode. * **Fysieke staat:** De tekst is een doorslag (carbon copy), wat verklaart waarom de letters soms wat vaag of "vettig" ogen. De handgeschreven correcties/tekens wijzen op een administratieve controle na het typen.

Getypte lijst met handgeschreven en doorgestreepte correcties.

* **Administratieve structuur:** De lijst is een officieel register van marktkooplieden in Amsterdam. "Upgevoerd" betekent dat iemand een vergunning kreeg of naar een andere markt verplaatste; "Afgevoerd" betekent het intrekken of beëindigen van de standplaatsvergunning. * **Terminologie:** Opvallend is het woord "verdeelvisch". Dit verwijst naar de distributie van vis onder het distributiestelsel (op de bon) tijdens de oorlogsjaren. * **Geografie:** De genoemde markten (Dapperstraat, Lindengracht, Waterlooplein, Gaaspstraat, Nieuwmarkt) zijn de traditionele Amsterdamse dagmarkten. De Gaaspstraat-markt was in de oorlog specifiek aangewezen als een markt voor Joodse burgers. * **Opmerkelijke namen:** Er staan diverse Joodse achternamen op de lijst (o.a. Acohen, Agsteribbe, Blits-Vischjager, Drukker, Elzas). Sommige personen verschijnen in beide kolommen, wat duidt op een verplaatsing tussen markten (bijv. H. Blits-Vischjager wordt afgevoerd van de Gaaspstraat en opgevoerd op het Waterlooplein). ---

Getypte lijst (doorslag) met administratieve wijzigingen van marktkooplieden in Amsterdam.

* **Structuur:** Het document is een administratief overzicht verdeeld in twee secties: "OPGEVOERD" (nieuw geregistreerde marktkooplieden of standplaatsen) en "AFGEVOERD" (beëindigde registraties). * **Locaties:** De genoemde markten zijn bekende Amsterdamse markten: Nieuwmarkt, Waterlooplein, Dapperstraat, Lindengracht en de specifieke markten in de Gaaspstraat en Joubertstraat. * **Handel:** Er is een sterke nadruk op levensmiddelen, met name "verdeelvisch" (vis onderhevig aan de distributieregeling) en mosselen. Daarnaast worden textiel (manufacturen, lingerie, gordijnen), bloemen en koek vermeld. * **Persoonsgegevens:** De lijst bevat volledige namen, geboortedata en woonadressen (inclusief verdiepingen zoals 'hs' voor huis of 'I', 'II' voor etages), wat typerend is voor de nauwkeurige bevolkingsadministratie in Amsterdam tijdens deze periode.

Handgeschreven verklaring met ambtelijke aantekeningen en stempel.

Dit document is een getuigenverklaring ten behoeve van P. J. de Vos, opgesteld tijdens de Duitse bezetting van Nederland in juli 1943. 1. **De Verklaring:** Een groep ondergetekenden (vermoedelijk collega-vissers of handelaren) bevestigt dat De Vos in de jaren '30 en het begin van de jaren '40 vis heeft geleverd. Dit diende waarschijnlijk als bewijs van zijn status als erkend visleverancier of visser. 2. **De Aanvraag:** Uit de diagonale krabbel aan de linkerzijde blijkt dat De Vos een verzoek had ingediend voor een "toewijzing visch". In de schaarste van de oorlogsjaren was de handel in en distributie van voedsel streng gereguleerd via vergunningen en toewijzingen. 3. **De Afwijzing:** De aanvraag is echter afgewezen. De reden die hiervoor gegeven wordt ("is afgekeurd om Duitschland") is veelzeggend. Het impliceert dat De Vos door de controlerende instantie (mogelijk de Crisis Controle Dienst of een plaatselijk distributiekantoor) werd uitgesloten omdat hij banden had met Duitsland, bijvoorbeeld door daar gewerkt te hebben of door collaboratie. Als gevolg hiervan kreeg hij "geen steun". 4. **Identificatie:** De namen op het document (zoals Zwaan en Koelewijn) zijn typische familienamen uit visserijgemeenschappen zoals Bunschoten-Spakenburg.

Officiële brief / Beschikking.

* **Inhoud:** De brief is een officiële afwijzing van een verzoek dat de heer De Vos op 12 januari 1942 had ingediend. Hij had blijkbaar gevraagd om een "toewijzing van zoetwatervisch". De directeur van het Marktwezen deelt mede dat een commissie van de Visscherij-centrale heeft besloten dat hij hiervoor niet in aanmerking komt. * **Taalgebruik:** Formeel en bureaucratisch Nederlands ("dezer", "mede", "derhalve", "geen gevolg worden gegeven"). De spelling is deels verouderd ("dezen", "Visscherij", "zoetwatervisch"), wat gebruikelijk was voor die tijd. * **Administratieve details:** De brief bevat specifieke lokatiegegevens zoals "Wijk 18" en het adres van het Marktwezen aan de Jan van Galenstraat (de locatie van de Centrale Markthallen). De code rechtsboven ("Model No. 8a-5000-6-'40-1070") duidt op een standaardformulier dat in juni 1940 is gedrukt.

# TRANSCRIPTIE P. J. de Vos **NO 46A/52/1 M. 1942 13/4** geb. 21-11-19 Was voor de oorlog reeds plaatshouder (los) op markt Dapperstraat met versche visch. Is in militairen dienst ge- weest. Daarna opgenomen in hospitaal met maagoperatie tot einde October 1941. Wil thans weer in visch gaan handelen. Is bekend als vischhande laar bij Zwan, Otto, Sliphout e.a. Verzoekt voor toewijzing in aanmerkin...

# TRANSCRIPTIE No. 46/239/2 M. 1943 2J / B (82 / vd. Burg Mijnheeren. Wilt u de visch van P.J. de Vos Dapperstraat 36 III aan den Heer Kees Zwaan mede te geven daar mijn Man P.J. de Vos voor zekeren tijd afwezig is Hoogachtend. Mej. G. de Vos. Dapperstraat 36 III

(Ambtelijke aantekeningen onder de streep:) P.J. de Vos. is voor eenige tijd door de politie opgeborgen jb brief v d Pol. in ord. Brief Poli om af te geven afwachten. zie insluiting

1937 | P. J. de Vos ; altijd knecht 1938 | geweest van Martens. vroeger losse 1939 | plaats gehad in Dstr. onderzoeken of de Vos veel losse plaatsen heeft ingenomen

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, paars potlood:] Verzonden 27/8 [onleesbare initialen] [Getypt:] 46b/239/4 M. G/RP. 27 Augustus 1943. Aan den Heer waarnemend Politie-President ...