F. Jansen

Factuur / Kwitantie (Nota)

Deze nota is opgesteld door het transportbedrijf van J.F. Jansen, gevestigd aan de Marnixstraat in Amsterdam. De factuur specificeert twee posten: 1. Vrachtkosten uitgevoerd voor of afkomstig van het 'Marktwezen' (de gemeentelijke dienst verantwoordelijk voor de markten). 2. Het transport van één wagen met wortelen. Het totaalbedrag bedraagt 17,50 gulden. De vermelding "nog tegoed" geeft aan dat dit bedrag op het moment van schrijven nog voldaan moest worden. De naam "P. Karstboom" verwijst vermoedelijk naar de opdrachtgever of de persoon die de goederen in ontvangst heeft genomen. Het document is ondertekend met een grote, zwierige handtekening van de eigenaar, J.F. Jansen.

Handgeschreven adresnotitie op de achterzijde van een foto of kaart.

Het document is een korte adressering, waarschijnlijk bedoeld om een bijbehorende foto of brief bij de juiste persoon te bezorgen. De tekst vermeldt een ontvanger (J. F. Jansen) en een adres in Amsterdam. De toevoeging "93 ^I" (met het Romeinse cijfer I in superscript) geeft aan dat het gaat om de eerste verdieping (één hoog). Het handschrift is verzorgd en typerend voor het midden van de 20e eeuw.

Getypte administratieve lijst met namen en numerieke gegevens.

De lijst bevat achternamen (vaak met initialen) gekoppeld aan een getal met twee decimalen. De getallen zijn grotendeels aflopend gesorteerd, wat wijst op een rangschikking op basis van grootte (bijv. inkomen, gewicht, of een puntensysteem). Een uitzondering is de vermelding "Ruig", die handmatig gemarkeerd is met twee schuine strepen (//) en een hogere waarde heeft dan de naam erboven, wat duidt op een correctie of latere toevoeging. De breuken en getallen aan de rechterzijde (1 ¾, 1 ¼, 1, 1, 1 ½) lijken wegingsfactoren of quota die per groep zijn toegekend. Opvallend is dat de laagste groep waarden (onderaan) een factor van 1 ½ heeft, wat hoger is dan de groepen direct daarboven.

Getypte lijst met namen en bedragen/waarden.

* **Structuur:** De lijst is hiërarchisch opgebouwd op basis van aflopende waarden. De horizontale lijnen lijken classificaties aan te geven, gemarkeerd met de breuken 3/4, 1/2 en 1/4. * **Inhoud:** Het betreft een administratieve lijst, mogelijk van salarissen, uitkeringen, belastingaanslagen of aandelenposities. De aanwezigheid van namen als "Juda Groenteman" en "J. Cohen" in combinatie met de sobere, bureaucratische stijl, doet denken aan administratie uit de oorlogsperiode of direct daarna. * **Opvallende details:** * Bij de naam D. Bout staat een correctie of typfout in het getal ("131 $^m$ 77"), waar waarschijnlijk een komma had moeten staan. * De afkorting "Hzn." staat voor "Hendrikszoon" (of een andere voornaam beginnend met H), een gebruikelijke Nederlandse aanduiding om onderscheid te maken tussen familieleden met dezelfde initialen. * Het ronde stempel op de achtergrond bevat de tekst "JA... NOOR...", wat mogelijk verwijst naar een bedrijfsnaam of een instantie.

Handgeschreven brief met ambtelijke aantekeningen.

* **Kern van het beklag:** De heer Janssen protesteert tegen de toegewezen hoeveelheid zoetwatervis. Hij vindt het onrechtvaardig dat hij, als vishandelaar van geboorte met een grote historische omzet, hetzelfde behandeld wordt als nieuwkomers in het vak. * **Logistieke verandering:** Hij merkt op dat hij voorheen zijn waar in IJmuiden ("Ymuiden") kocht, maar door de nieuwe regelingen nu aangewezen is op Amsterdam. * **Economisch gevolg:** Door de beperkte toewijzing kan hij zijn vaste klantenkring niet meer bedienen, waardoor zij overstappen naar de concurrentie. * **Besluitvorming:** De ambtelijke aantekeningen bovenin tonen aan dat zijn verzoek om een grotere toewijzing op 9 december 1941 is afgewezen ("afwijzing"). Er wordt verwezen naar een precedent ("Kooyen"), wat duidt op een strikte handhaving van de opgestelde regels zonder uitzonderingen voor individuele gevallen.

Dienstverslag / Rapport van de marktinspectie

* **Kern van de overtreding:** De markthandelaar G.A. Westhoff heeft de hem toegewezen partij vis (snoek, aal, karper, blei en baars) niet zelf aan de burgers verkocht, zoals de bedoeling was volgens de distributieregels. In plaats daarvan heeft hij de partij doorgesluisd naar een collega-koopman, F. Jansen. * **Bedrog:** Westhoff probeerde de controleur aanvankelijk te misleiden door te beweren dat de vis nog niet was geleverd door de visafslag. Na verificatie door controleur Bekkering bleek dit een leugen te zijn. * **Taalgebruik:** Het document is geschreven in een formele, ambtelijke stijl ("j.l." voor jongstleden, "zijnerzijds", "genoemde ambtenaar"). Opvallend is de gedetailleerde weging van de vis (tot op kwart kilo's nauwkeurig), wat duidt op de grote waarde van voedsel in deze periode.

Officieel ambtelijk bericht/memorandum betreffende tuchtmaatregelen.

* **Inhoud:** Het document rapporteert dat twee 'markthoofmannen' (toezichthouders op de markt) het geldende reglement voor de visverhandeling hebben overtreden. Westhoff overtrad artikel 5 en Janssen artikel 4. Artikel 7 van het reglement voorziet in de strafmaat. * **Disciplinaire maatregel:** Onder de hoofdtekst is in een ander handschrift genoteerd dat beide heren met ingang van de volgende dag (22 oktober) "tot nader order" zijn uitgesloten van de "vervulling" (van hun ambt/taken). Dit wijst op een onmiddellijke schorsing hangende het verdere onderzoek of als directe straf. * **Identificatie ondertekenaar:** De handtekening is van Gerrit Jan Munnikhuizen, die in die periode directeur was van de Gemeentelijke Visafslag in Amsterdam.

Document

Het document is een formeel verslag van een markttoezichthouder aan zijn superieur over een onregelmatigheid in de markthandel. Een knecht van garnalenhandelaar F. Jansen, die officieel een staanplaats had op de Lindengracht, week uit naar de markt in de Westerstraat omdat hij op de oorspronkelijke locatie zijn waar niet kon verkopen ("niet los kwam"). De tekst illustreert de strikte ambtelijke molen: * **Terminologie:** "Loskomen" is markt-jargon voor het verkopen van de voorraad. * **Bureaucratie:** Het voorval wordt direct gerapporteerd, krijgt een referentienummer en leidt tot een officiële oproeping ("oproepen 7-10-'42") van de betrokkene. * **Afhandeling:** De aantekeningen in de kantlijn suggereren dat de zaak op 19 oktober 1942 is afgehandeld ("gedaan").

Getypte officiële brief (doorslag of archiefkopie).

Deze korte, zakelijke brief is een intrekking van een eerder opgelegde sanctie. De geadresseerde, de heer F. Jansen, was blijkbaar uitgesloten van de visdistributie bij de Gemeentelijke Afslag in Amsterdam. De reden voor de oorspronkelijke uitsluiting (vermeld in een brief van 1 mei 1942) wordt niet genoemd, maar op 6 mei 1942 wordt deze maatregel weer ongedaan gemaakt. De brief is een typisch voorbeeld van ambtelijke correspondentie uit de bezettingstijd, waarbij strikte controle werd uitgeoefend op de voedselvoorziening.

Doorslag van een officiële brief/kennisgeving.

Dit document is een officiële strafmaatregel uit de Tweede Wereldoorlog. Vier personen (waarschijnlijk visboeren of handelaren) worden door de directeur van de visafslag voor onbepaalde tijd uitgesloten van de visdistributie. De reden hiervoor is een overtreding van het reglement van de Nederlandsche Visscherijcentrale op 10 april 1942. Opmerkelijk is dat drie van de vier personen dezelfde achternaam (Jansen) dragen, wat kan duiden op een familiebedrijf of een gezamenlijke actie. De adressen bevinden zich allemaal in het centrum van Amsterdam (Jordaan, Warmoesstraat, Prinsengracht), wat bevestigt dat de "Gemeentelijken afslag, alhier" verwijst naar de Amsterdamse vismarkt. De doorgehaalde en gecorrigeerde adressen en de handgeschreven verzenddatum zijn typische kenmerken van een administratief archiefstuk.

Handgeschreven notitie op een klein vel papier.

De notitie is een instructie of geheugensteun voor het oproepen van drie specifieke individuen. De hoofdboodschap is dat zij bewijs ("gegevens") moeten overleggen over hun status met betrekking tot de arbeidsplicht. * **Insp.**: Deze afkorting staat waarschijnlijk voor "Inspecteur" of "Inspectie", mogelijk van het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB). * **Tewerkstell.**: Een gangbare afkorting voor "tewerkstelling". * **Status**: De termen "afgekeurd" (medisch ongeschikt bevonden) en "vrijgesteld" (ontheffing gekregen op basis van beroep of andere redenen) duiden op een administratieve controle van hun dossier. * **Onderaan**: De notatie "20. 2" duidt op de datum 20 februari. De letter "S" kan een paraaf of een specifieke dossiercodering zijn.

Document

Dit document is een getypte lijst met persoonsnamen en bijbehorende kwantitatieve gegevens, verdeeld over twee kolommen per zijde. De koppen luiden "Aantal aal" en "kg. Zw." (waarschijnlijk 'zware aal', een sortering in de vishandel). De lijst is alfabetisch geordend (G tot en met O op deze pagina). Er zijn enkele handgeschreven toevoegingen en adressen tussen haakjes vermeld (bijv. Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). Getallen zoals (14-11-84) verwijzen vermoedelijk naar geboortedata, wat gebruikelijk was in administratieve lijsten uit die tijd. ---

Administratieve lijst / Register van visverkopers.

* **Doel van de lijst:** Het document dient om de distributiekanalen van zoetwatervis in kaart te brengen. Het lijkt te gaan om een controlelijst van de overheid of een marktwezen-instantie om te bepalen waar individuele handelaren hun waar verkopen (winkel, marktplaats of ambulante handel/venten). * **Geografische focus:** De lijst concentreert zich op Amsterdam (Javastraat, Lindengracht, Dapperbuurt, Albert Cuypstraat) en de omliggende regio (Weesp, Bussum, Marken, Diemen). * **Terminologie:** * *Oproepen:* Het luidkeels aanprijzen van waren op straat of markt. * *Venter:* Iemand die met zijn waar langs de deuren gaat. * *Slijten:* Verkopen. * **Opvallend:** De toevoeging in blauwe inkt over de groep bij de Lindengracht (Kok, Ter Voort, Overloop) suggereert dat er twijfel was of deze handelaren nog wel actief waren op de markt.

Handgeschreven lijst op gelinieerd papier (mogelijk een registerpagina of administratieve kladlijst).

* **Handschrift:** Het document is geschreven in een vlot, enigszins onregelmatig cursief handschrift. Er lijken later aantekeningen te zijn toegevoegd met een ander potlood of andere pen (zoals de adressen en de "oproepen" teksten). * **Ordening:** De lijst is grotendeels alfabetisch op achternaam gesorteerd. * **Afkortingen:** "Geb" staat voor "geboren". "Jr" en "Sr" voor Junior en Senior. "Prinsengrt" voor Prinsengracht. * **Opmerkelijke details:** Bij D. Korper staat de toevoeging "Carillonist". Er zijn diverse verwijzingen naar Amsterdamse locaties (Gaaspstraat, Prinsengracht, Goudsbloemstraat). * **Administratieve tekens:** Er staan verticale strepen en vraagtekens bij sommige namen, wat duidt op een controleproces of onduidelijkheid over de status van de persoon.

Getypte lijst met handgeschreven annotaties en correcties.

* **Inhoud:** Het document betreft een distributielijst voor "aal" (paling). De kolommen "Aantal aal" en "kg. Zw." (mogelijk 'kg Zwaar' of een andere gewichtsaanduiding) suggereren een logistieke administratie van voedseldistributie. * **Doelgroep:** De namen op de lijst zijn overwegend Joodse namen (bijv. Goudsketting, Groenteman, Locher, de Hond). Er staan ook specifieke adressen bij in Amsterdamse wijken die historisch een grote Joodse populatie kenden (Valkenburgerstraat, Schimmelstraat). * **Annotaties:** De toevoeging "afvoeren" bij M.A. Helsloot en "afv." (afgevoerd/afwezig) bij J. Lustig wijst op een administratie die tijdens een periode van gedwongen vertrek of deportatie werd bijgehouden. De handgeschreven getallen (vaak verhogingen van 50 naar 80) kunnen duiden op gewijzigde rantsoenen of samenvoeging van huishoudens. * **Rekenwerk:** De totalen onderaan duiden op een controle van de uitgegeven hoeveelheden vis of gewicht.

Document

Het document is een administratieve notitie betreffende de controle op Nederlandse arbeiders tijdens de Tweede Wereldoorlog. De hoofdtekst stelt vast dat een zekere J.F. Jansen zich heeft gemeld. Hij beweert met ziekenverlof uit Duitsland te zijn teruggekeerd (waarschijnlijk in het kader van de *Arbeitseinsatz*). Er wordt genoteerd dat hij al sinds augustus terug is en over de juiste papieren ("Ausweis") beschikt. Een functionaris genaamd 'deHaen' keurt de situatie goed. Onder de hoofdtekst zijn later toevoegingen gedaan: 1. Een verificatievraag of de informatie gecontroleerd is, die op 8 december 1943 bevestigend wordt beantwoord. 2. Een vraag onder de streep over een tweede persoon, J.M. Zwaan, die blijkbaar (nog) niet is verschenen.

Notities/Notulen van een vergadering.

Dit document verslaat een bureaucratische discussie over de aanscherping van distributieregels voor vis en mosselen. Het kernprobleem is dat kleinhandelaren (winkeliers) niet zelf op de vismarkt verschijnen om hun toegewezen voorraad op te halen, maar dit overlaten aan collega's of tussenpersonen. * **Handhaving en Controle:** De commissie wil fraude en "knoeierijen" (onregelmatigheden) tegengaan. Het feit dat sommige handelaren elders (Den Haag, Hilversum) andere bedrijven runnen en nooit op de markt verschijnen, wordt gezien als een ondermijning van het eerlijke verdeelsysteem. * **Uitzonderingsclausules:** Er wordt pragmatisch nagedacht over uitzonderingen: personeel sturen mag wel, en bij ziekte is een doktersverklaring nodig. Ook actieve handelaren die voor zaken naar de vishaven in IJmuiden moeten, krijgen respijt. * **Sfeer en Orde:** De heer Lammers merkt op dat de huidige situatie de "stemming op de Vischmarkt" bederft, wat duidt op onderlinge afgunst of chaos tijdens de distributie.

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, bovenaan:] *Verzonden 7/10* [Rechtsboven:] SV 46b/258/2 M. 7 October 1943. den Heer waarnemend Politie-President, Marnixstraat 260-264, Amsterdam-Centrum. wijk 7 ======================= Krachtens een door den Burgemeester en de Neder- landsche Visscherij Centrale getroffen regeling wordt te dezer stede op de Vischmarkt aan de daarvoor in aan- merking komende ...

# DOCUMENT INFO * **Documenttype:** Handgeschreven brief (verzoekschrift). * **Datum:** 17 augustus 1942. * **Afzender:** J.W. Jansen (geboren 15 december 1910). * **Adres afzender:** P. Jan van der Heydenstraat 107 II, Amsterdam-Zuid. * **Ontvanger:** Dienst voor het Marktwezen of een distributiecommissie (gezien de aantekening "Verdeel com."). * **Referentienummer:** Nº 46A/529/1 M....

# DOCUMENT INFO * **Type document:** Officieel rapport / Ambtelijk schrijven. * **Kenmerk:** Nº 2/3/82/M.1940 1/8. * **Datum:** 31 juli 1940. * **Locatie:** Amsterdam. * **Betrokken personen:** F.E.W. Jansen (verzoeker), Bedrijfschef van het Marktwezen (geadresseerde), een Controleur (opsteller). * **Onderwerp:** Verzoek tot erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit.

# TRANSCRIPTIE 19 Dec. 1941 plaats J. Jansen Dapperplein [omkaderd: visch va buiten gekocht] 2 beurten overslaan

# TRANSCRIPTIE **[Bovenaan handgeschreven/gestempeld:]** Nº 2/3/82/M.1940 1/8 **[Getypt:]** <u>R A P P O R T</u> F.E.W. Jansen, oud 27 jaar en wonende Warmoesstraat 51 hs alhier, verzoekt om een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit. Jansen verklaart van 1927 tot 1934 kleinhandel te hebben gedreven in visch en fruit. Na de inwerkingtreding der Ventverordening heeft Jansen uitsluiten...