H.M. de Koningin

Getypte brief op roze/paars doorslagpapier met handgeschreven toevoeging.

* **Doel van de brief:** De brief dient als een officiële bewijsverklaring omtrent de sociaaleconomische status van de heer Helder. Hij had blijkbaar een brief van de Nederlandsche Groenten- en Fruitcentrale ingeleverd, mogelijk om aan te tonen dat hij een voormalig handelaar was of om een vergunning/steun aan te vragen. * **Inhoud:** De directeur bevestigt dat Helder al 4 tot 5 jaar in de bijstand ("ondersteuning") zit. Er was één korte onderbreking in september 1938, toen hij eenmalig startkapitaal ("handelsgeld") kreeg om tijdens de jubileumfeesten van Koningin Wilhelmina een kraam op de Lindengracht te bemannen. * **Historische details:** De brief noemt de "jubileumsfeesten van H.M. de Koningin" in 1938. Dit verwijst naar het 40-jarig regeringsjubileum van Wilhelmina, een tijd van grote nationale festiviteiten. Ook wordt de rol van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center aan de Jan van Galenstraat) als bron van verificatie voor zijn verleden als straatventer genoemd. * **Taalgebruik:** Het document is opgesteld in het vooroorlogse Nederlands met de oude spelling (zoals "den", "dezerzijds", "Maatschappelyken", en het gebruik van de 'y' in plaats van 'ij').

Officiële brief/circulaire van de Gemeente Amsterdam.

* **Kernboodschap:** De geplande viering van Koninginnedag (de verjaardag van Koningin Wilhelmina) op 31 augustus 1939 wordt in Amsterdam afgelast. De dag wordt niet als officiële feestdag/vrije dag voor gemeenteambtenaren en werklieden beschouwd. * **Administratieve context:** De brief herroept een besluit van slechts vier dagen eerder (25 augustus), wat duidt op een zeer plotselinge verandering in de beleidsvoering. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de destijds gebruikelijke spelling (bijv. "zyn", "bureaux", "bedryven") en een zakelijke, ambtelijke toon. * **Ondertekening:** De brief is ondertekend door de Wethouder voor Arbeidszaken. Dit is relevant omdat de beslissing directe gevolgen heeft voor de arbeidsvoorwaarden en werktijden van het gemeentepersoneel.

Extract uit het Boek der Besluiten van Burgemeester en Wethouders van Amsterdam.

Dit document is een officieel besluit van het Amsterdamse stadsbestuur (B&W) van 29 augustus 1939. De kern van het besluit is het **intrekken van een eerdere vrije middag** voor gemeenteambtenaren. Aanvankelijk was besloten dat de gemeentelijke kantoren op 31 augustus (Koninginnedag) vroeger zouden sluiten. Door de gewijzigde politieke en militaire situatie wordt dit geannuleerd: de kantoren moeten open blijven. Wel wordt bepaald dat er traditiegetrouw gevlagd moet worden op de gemeentegebouwen. De administratieve afhandeling is zichtbaar door de distributielijst onderaan (afschriften voor diverse afdelingen) en de formele ondertekening door de gemeentesecretaris, mr. H.J.J. van Lier. ---

Officieel uittreksel of slotblad van een gemeentelijk besluit (waarschijnlijk een vergunning onder de Hinderwet).

* **Inhoud:** Het document bevat de laatste twee voorwaarden (6 en 7) van een vergunning voor de opslag of overslag van benzine. Daarnaast bevat het de rechtsmiddelenclausule (beroepsmogelijkheid) en een distributielijst van overheidsinstanties die een kopie ontvangen. * **Taalgebruik:** Het document hanteert de oude spelling (vóór de hervorming van 1947), herkenbaar aan de buigings-n (*den ketel*, *den Hoofdcommissaris*) en dubbele klinkers in gesloten lettergrepen (*verkeeren*, *zoodanig*). * **Sectie Leges:** Er is een bedrag van 10 gulden aan leges (administratieve kosten) in rekening gebracht. * **Handgeschreven correctie:** Tussen "het" en "bestuur" is handgeschreven "/ Gemeente-" tussengevoegd om de tekst te preciseren naar "het Gemeentebestuur van Amsterdam".

Getypt officieel afschrift van een besluit of schrijven van het gemeentebestuur.

Dit document betreft de slotformulering van een officieel besluit van het Amsterdamse College van Burgemeester en Wethouders uit november 1939. De tekst bevat de juridische instructie over de mogelijkheid tot beroep bij de Kroon (H.M. de Koningin) en de verplichting om het gemeentebestuur daarvan op de hoogte te stellen. Onderaan volgt een distributielijst die inzicht geeft in de brede administratieve reikwijdte van het besluit. De betrokken afdelingen variëren van volkshuisvesting en publieke hygiëne (was- en badinrichtingen) tot openbare orde (politie en brandweer) en technische controle (Bouw- en Woningtoezicht, Stoomwezen). De vermelding "2 stuks" bij diverse afdelingen duidt op een zorgvuldige dossieropbouw binnen de gemeentelijke bureaucreatie van die tijd.

Getypte brief op officieel briefpapier met handgeschreven annotaties en handtekening.

* **Taal en spelling:** Het document hanteert een formele, ambtelijke stijl die kenmerkend is voor de vroege 20e eeuw (bijv. "WelEd.Geboren Heer", "teekent"). Opvallend is het gebruik van de 'y' in "vriendelyk", wat destijds nog voorkwam naast de 'ij'. * **Doel:** Een formeel verzoek van het Amsterdams comité van het Dorus Rijkers-fonds aan de directeur van het Marktwezen voor het houden van een collecte op het terrein van de Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat. * **Visuele elementen:** Het document is representatief voor officiële correspondentie uit het interbellum, met een uitgebreid briefhoofd dat autoriteit moet uitstralen door de vermelding van het Koninklijk Besluit en de Koningin als beschermvrouwe. De blauwe archiefstempel linksboven en de handgeschreven krabbel wijzen op de administratieve verwerking door de gemeente Amsterdam.

Document

Dit document vormt een tijdsbeeld van Nederland tijdens de eerste fase van de Duitse bezetting (mei 1940 - mei 1945). Hoewel het dagelijks leven op het eerste gezicht door lijkt te gaan — met concerten van Eduard van Beinum en advertenties voor bontmantels — zijn de sporen van de nieuwe realiteit duidelijk zichtbaar. 1. **Continuïteit en Normalisatie:** De uitgebreide concertagenda en de bioscoopberichten (o.a. Cineac, Alhambra) suggereren een poging tot het handhaven van normaliteit. Het Concertgebouworkest onder leiding van Van Beinum voert Mozart uit voor een volle zaal. 2. **Economie en Distributie:** De "Regeling van het vervoer" en de marktinformatie (boter, kaas, eieren) wijzen op de beginnende schaarste en de noodzaak tot centrale regulering door de overheid onder toezicht van de bezetter. De vermelding van "Clearingkoersen" (zoals de koers van de Reichsmark op 75,47) is kenmerkend voor de economische gelijkschakeling. 3. **Diplomatie:** Het overlijdensbericht van Mr. Jan Dirk van Ketwich Verschuur is opmerkelijk. Hij was een diplomaat ("gezant van H.M. de Koningin"). Het feit dat de koningin nog met titel wordt genoemd, is interessant gezien haar recente vlucht naar Londen. ---

Officieel besluit/vergunning van de gemeente Amsterdam.

Dit document is een formele Hinderwetvergunning verleend aan de *Standard Amerikaansche Petroleum Compagnie N.V.* (later bekend als Esso). De vergunning betreft de installatie van twee benzinereservoirs bij de Centrale Markthallen in Amsterdam-West (voorheen gemeente Sloten). De tekst bevat strikte veiligheidsvoorschriften (1 t/m 7) die typisch zijn voor de opslag van brandbare vloeistoffen in die tijd. Opvallend zijn: * De eis van een druktest (7 kg/cm2). * Het verbod op stalen of ijzeren peilstokken (om vonkvorming te voorkomen). * De verplichting tot een gesloten vulsysteem met dampleiding (om explosieve mengsels in de buitenlucht te minimaliseren). De namen onderaan het document zijn historisch significant: **Willem de Vlugt** was de burgemeester van Amsterdam en **Mr. G. van Lier** was de gemeentesecretaris.

Getypte zakelijke brief op briefpapier van de firma "Van Emden's Patenten".

* **Inhoud:** De brief dient om een eerdere vergunningsaanvraag te corrigeren. Arnoldt van Emden wilde zijn uitvinding (een "spaarbrander" werkend op lichtgas) demonstreren op Amsterdamse markten. Oorspronkelijk was D. Schallies aangewezen als demonstrateur/verkoper, maar Van Emden meldt dat de arbeidsrelatie is beëindigd. * **Conflict:** Er is sprake van een zakelijk geschil. Van Emden dient expliciet een klacht in tegen Schallies, waarbij hij benadrukt dat hij de patenthouder is en dat Schallies de producten enkel onder zijn naam en met zijn reclame mocht verkopen. Dit suggereert dat Schallies mogelijk voor eigen rekening of onder eigen naam is gaan opereren. * **Terminologie:** "Lichtgas" verwijst naar het destijds gebruikelijke stadsgas. "Spaarbranders" waren apparaten bedoeld om het gasverbruik te verminderen, wat in oorlogstijd (september 1940) een relevant verkoopargument was vanwege naderende schaarste. * **Administratieve sporen:** Het stempel met de datum "11/9" geeft aan dat de brief vier dagen na verzending door het Marktwezen is verwerkt.

Zakelijke correspondentie (vervolgblad van een brief).

* **Inhoud:** De tekst is het derde blad van een brief waarin Arnoldt van Emden een juridisch beklag doet over patentinbreuk ("inbreuk op Nederlandsch Octrooi"). Hij beschuldigt een zeker persoon genaamd "Schallies" van misbruik van vertrouwen en vergelijkt hem met "minderwaardige marktkooplieden". Van Emden eist de toewijzing van een boete en de inbeslaggenomen goederen. * **Product:** Het bedrijf specialiseerde zich in "draadspalken", medische hulpmiddelen voor het fixeren van ledematen. De technische tekeningen in de marge tonen verschillende vormen en koppelingen van dit product. * **Status van de uitvinding:** De uitvinder benadrukt dat zijn werk is geclassificeerd als "oorlogsuitvinding", wat wijst op het strategische of medische belang ervan tijdens een gewapend conflict. * **Netwerk:** De lijst met aanbevelingen toont een breed netwerk, variërend van Nederlandse chirurgen en het Rode Kruis tot Duitse medische autoriteiten in Berlijn en Düsseldorf.

Document

Dit document is een getypt afschrift van een verklaring die is afgelegd door een zekere Mevrouw de Wit. De tekst is opgesteld op het rijkelijk geïllustreerde briefpapier van de firma "Van Emden's Patenten", gevestigd in de Govert Flinckstraat te Amsterdam. De kern van de verklaring is een klacht over een inferieure brander die Mevrouw de Wit op de markt (Albert Cuypstraat) had gekocht van een handelaar genaamd Dik Schallies. Hoewel het product niet door Van Emden was gefabriceerd, besloot de firma de defecte brander kosteloos te vervangen door een eigen "Van Emden" exemplaar. De reden hiervoor was puur commercieel: het beschermen van de goede naam en reputatie van hun eigen patenten tegenover kwalitatief slechtere producten die mogelijk als de hunne werden verkocht. De vermelding van een "eventueel proces" duidt erop dat Van Emden mogelijk een rechtszaak overwoog tegen de verkoper van de ondeugdelijke branders.

Getypte brief op officieel briefpapier met illustraties en handgeschreven aantekeningen.

* **Taal en Stijl:** De brief is geschreven in een enigszins archaïsch Nederlands met diverse spelfouten ("zijde" in plaats van "zei", "onberrechte" voor onterechte/onbevoegde). De zinsbouw is verward en loopt vaak door zonder interpunctie, wat duidt op een emotionele staat van de schrijver. * **Inhoud:** De kern van de klacht is een vermeende onregelmatigheid op de Uilenburgmarkt. De schrijver beschuldigt een zekere "Schallies" ervan illegaal marktplaatsen toe te wijzen met medeweten van een marktmeester (nummer 21), maar buiten de officiële kanalen om. Wanneer Van Emden dit aankaart bij de heer Bakker, escaleert de situatie en wordt hij hardhandig verwijderd. * **Vormgeving:** Het briefhoofd is opvallend druk en dient als legitimatie. Door het opsommen van medische autoriteiten en patenten probeert de afzender zijn status als gerespecteerd fabrikant te onderstrepen. ---

Getypte brief op officieel briefpapier met bijbehorend logo.

In deze brief verzoekt de Amsterdamse afdeling van het Marine-Rampenfonds toestemming aan de directeur van het Marktwezen om te mogen collecteren op het terrein van de Centrale Markt (tegenwoordig het Food Center Amsterdam aan de Jan van Galenstraat). De collecte is specifiek bedoeld voor de nabestaanden ("nagelaten betrekkingen") van omgekomen zeemiliciëns die dienden op de mijnenvegers *Hr.Ms. Willem van Ewijk* en *Hr.Ms. Jan van Gelder*. Het taalgebruik is formeel en hoffelijk ("Beleefd verzoeken wij U", "WelEd. Geboren Heer"), wat kenmerkend is voor de zakelijke correspondentie uit die tijd.

# TRANSCRIPTIE HG. den Heer G. Koning, Vespuccistraat 6 hs, Amsterdam-West1 Wijk 26A. 53/91/2 M. 14 November 1941. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 8 November jl. verzoek ik U zich een dezer dagen te willen vervoegen bij den bedrijfschef van mijn dienst, die kantoorhoudt in de Centrale Hal, No.H.69 des voormiddags tusschen 9 en 10 uur. De Directeur,

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven, linksboven:] Verzonden 5/9-'41 [Handgeschreven, rechtsboven:] Zie M. de Haar [Getypt, rechtsboven:] HG. [Geadresseerde:] den Heer J. Koning, Albert Cuypstraat 164, Amsterdam-Zuid. Wijk 14. [Referentie en datum:] 25/107/2 M. 5 September 1941. [Inhoud:] Naar aanleiding van Uw briefkaart d.d. 22 Augustus jl. verleen ik U hierbij gedurende twee maanden na dato de...

# TRANSCRIPTIE Verzonden 1/12 [handgeschreven] HB. den Heer C. Koning, Dril 51, VOLENDAM. 46a/883/2 M. 1 December 1942. Hiermede verzoek ik U zich Woensdag 2 December a.s. des na- middags te 4.00 uur te willen vervoegen op het Hoofdkantoor van mijn dienst, Jan van Galenstraat 14, Amsterdam-West. De Directeur, wnd.

# TRANSCRIPTIE 76/20/2 M. [handgeschreven: Sylvia] SV 25 November 1943. Den Heer P. Koning Jan Evertsenstraat 84 II Amsterdam-West. ==================== Naar aanleiding van Uw brief inge- komen op 30 October 1943 verleen ik U hier- bij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Jan Evertsenstraat op Dinsdag, Donderdag en Vrijdag van 10 uur voormiddag tot 2 uur namiddag te do...

# TRANSCRIPTIE [Handgeschreven linksboven:] Verzonden 18/11 [Handgeschreven rechtsboven:] U. de Boer [Getypt rechtsboven:] VP/HG. Mw.de Wed.M.de Hond-Sluiter, Lange Houtstraat 45 I, Amsterdam-Centrum. Wijk 2. 30/62/2 M. 18 November 1940. Naar aanleiding van Uw brief d.d. 29 October jl. verleen ik U hierbij tot wederopzegging toestemming zich op Uw plaats op de markt Waterlooplein te laten bijstaa...