Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 10
Dossier 92
Jaar 1942
Stadsarchief

Ambtelijke notitie / Concept-brief (handgeschreven).

Origineel

Ambtelijke notitie / Concept-brief (handgeschreven). Noot: Doorgestreepte woorden zijn tussen [ ] geplaatst met de aanduiding 'doorgestreept'. Invoegingen boven de regel zijn weergegeven tussen ^ ^.

is hij zonder meer doorgegaan met het
doen van zaken. Hij heeft bij mijn
dienst n. b. een aanvrage ingediend om het
door hem op de C. M. gehuurde pakhuis voor
het jaar 1942 opnieuw te mogen inhuren!

Ik verzoek U beleefd te doen nagaan
of er [doorgestreept: voldoende] aanleiding bestaat om
hieromtrent overleg te plegen met de
betreffende Duitsche instanties, [doorgestreept: waarbij]
[doorgestreept: wellicht ware te verzoeken om voor]
opdrachten tot liquidatie van personen,
die onder ^de^ controle of werkingssfeer van
het Marktwezen vallen, mededeeling
te doen aan dezen dienst.

In aanzien van de vraag welke
gedragslijn door den Dienst van ^A.A.^
het Marktwezen moet worden
gevolgd ten opzichte van die personen
of zaken, vallende binnen de
werkingssfeer van den Dienst, welke
bevel tot liquidatie hebben ontvangen; dit
sluit in dat [doorgestreept: van de zijde van] de Dienst
vanwege [doorgestreept: door] de bedoelde instanties alsdan
van elk liquidatiegeval [doorgestreept: direct]
bericht dient te ontvangen.

[onderaan rechts onleesbaar monogram/paraaf, mogelijk 'DD'] Het document is een interne ambtelijke kladnotitie waarin een dilemma wordt geschetst betreffende de bedrijfsvoering tijdens de Duitse bezetting.

  1. Casus: Een specifieke persoon (wiens naam niet wordt genoemd, maar over wie blijkbaar eerder is gecommuniceerd) gaat simpelweg door met zijn zaken en vraagt zelfs een verlenging van een huurcontract voor een pakhuis op de Centrale Markt (C.M.) voor 1942.
  2. Liquidatie: De term "liquidatie" in deze context (1942) is uiterst beladen. Het verwijst naar de systematische onteigening en opheffing van Joodse bedrijven door de bezetter (via instanties zoals de Wirtschaftsprüfstelle of de Omnia Treuhandgesellschaft).
  3. Bureaucratische houding: De schrijver vraagt om een duidelijke "gedragslijn". Men wil door de Duitse instanties op de hoogte worden gesteld wanneer iemand die onder de invloedssfeer van het Marktwezen valt, een liquidatiebevel krijgt. Dit wijst op een poging om de gemeentelijke administratie synchroon te laten lopen met de maatregelen van de bezetter. Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Joodse ondernemers uit het economische leven geweerd. De Dienst van het Marktwezen in Amsterdam (waar de afkorting C.M. naar verwijst) had nauw toezicht op de handelaren. Wanneer een Joodse handelaar zijn bedrijf moest "liquideren" op last van de Duitsers, had dit direct gevolgen voor huurovereenkomsten van kramen en pakhuizen.

Dit document toont de kille, bureaucratische werkelijkheid van de bezetting: de ambtenaar spreekt niet over de morele aspecten van de liquidatie van iemands levenswerk, maar over de noodzaak voor de "Dienst" om tijdig bericht te ontvangen zodat de dossiers en de verhuur van pakhuizen (zoals die op de Centrale Markt) administratief correct afgehandeld kunnen worden. De verwijzing naar "A.A." bij de gedragslijn zou kunnen staan voor de 'Afdeeling Arbeidszaken' of een specifieke interne sectie.

Samenvatting

Het document is een interne ambtelijke kladnotitie waarin een dilemma wordt geschetst betreffende de bedrijfsvoering tijdens de Duitse bezetting.

  1. Casus: Een specifieke persoon (wiens naam niet wordt genoemd, maar over wie blijkbaar eerder is gecommuniceerd) gaat simpelweg door met zijn zaken en vraagt zelfs een verlenging van een huurcontract voor een pakhuis op de Centrale Markt (C.M.) voor 1942.
  2. Liquidatie: De term "liquidatie" in deze context (1942) is uiterst beladen. Het verwijst naar de systematische onteigening en opheffing van Joodse bedrijven door de bezetter (via instanties zoals de Wirtschaftsprüfstelle of de Omnia Treuhandgesellschaft).
  3. Bureaucratische houding: De schrijver vraagt om een duidelijke "gedragslijn". Men wil door de Duitse instanties op de hoogte worden gesteld wanneer iemand die onder de invloedssfeer van het Marktwezen valt, een liquidatiebevel krijgt. Dit wijst op een poging om de gemeentelijke administratie synchroon te laten lopen met de maatregelen van de bezetter.

Historische Context

Tijdens de Tweede Wereldoorlog werden Joodse ondernemers uit het economische leven geweerd. De Dienst van het Marktwezen in Amsterdam (waar de afkorting C.M. naar verwijst) had nauw toezicht op de handelaren. Wanneer een Joodse handelaar zijn bedrijf moest "liquideren" op last van de Duitsers, had dit direct gevolgen voor huurovereenkomsten van kramen en pakhuizen.

Dit document toont de kille, bureaucratische werkelijkheid van de bezetting: de ambtenaar spreekt niet over de morele aspecten van de liquidatie van iemands levenswerk, maar over de noodzaak voor de "Dienst" om tijdig bericht te ontvangen zodat de dossiers en de verhuur van pakhuizen (zoals die op de Centrale Markt) administratief correct afgehandeld kunnen worden. De verwijzing naar "A.A." bij de gedragslijn zou kunnen staan voor de 'Afdeeling Arbeidszaken' of een specifieke interne sectie.

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6