Officiële brief van de Gemeente Amsterdam. De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen (namens de Gemeente Amsterdam). Directeur van den Dienst van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
Gemeente Amsterdam
Raadhuis, O.Z. Voorburgwal

Telefoon 43130, 43321

Men wordt verzocht, bij het antwoord nauwkeurig den datum, het nummer en de afdeeling van dezen brief te vermelden

Aan den heer Directeur van den Dienst van het Marktwezen,
A_L_H_I_E_R

Afd. L.M. No. 102 Bijlagen en 118 -1942-
Uw brief:
Datum: 28 Januari 1942.
Onderwerp:

[Inhoud]
Naar aanleiding van Uwe brieven van 31 December en 7 Januari j.l. No.18/15/19 M, deel ik U mede, dat na een terzake gehouden bespreking tusschen Duitsche autoriteiten, den Burgemeester en mij is besloten, dat leden van geliquideerde en gesloten firma's geheel van den handel moeten worden uitgesloten.
Den betrokken leden mogen derhalve geen standplaatsvergunningen, ventvergunningen of marktplaatsen worden toegewezen. Evenmin * mogen zij uitbrengklanten bedienen.

De Wethouder voor de Levensmiddelen, Wasch- en schoonmaak-, bad- en zweminrichtingen,
[Handtekening]

[Marginale notities en stempels]
* Rechtsboven (handgeschreven): m Dir [gevolgd door onleesbaar], Th. Sighingh(?), Th. Broene [gevolgd door parafen].
* Linkermidden (handgeschreven): fen 37/6/1 M
* Links bij de tekst (handgeschreven asterisk): * vM
* Onderzijde (stempel): No 37/6/6 M. 1942 [met handgeschreven toevoeging] 30/1
* Linksonder (drukkerijgegevens): Model G.A. 5, Stadsdrukkerij Amsterdam, 24117-11-41-12.000 Dit document is een ambtelijke instructie die een verregaande beperking van de handelsvrijheid oplegt. De kern van de boodschap is dat personen die verbonden waren aan "geliquideerde en gesloten firma's" volledig uitgesloten moeten worden van economische activiteiten zoals marktverkoop, straathandel (venten) en zelfs het bedienen van klanten aan huis (uitbrengklanten).

De toon is zakelijk en dwingend. Het besluit wordt gepresenteerd als het resultaat van overleg tussen de "Duitsche autoriteiten", de burgemeester (destijds de regeringscommissaris Edward Voûte) en de wethouder. De handgeschreven aantekeningen en het archiefstempel wijzen op de administratieve verwerking binnen de gemeentelijke diensten. De asterisk met "vM" in de kantlijn lijkt een specifieke verwijzing of paraaf te zijn bij de toevoeging over uitbrengklanten. Dit document stamt uit januari 1942, midden in de Duitse bezetting van Nederland. De termen "geliquideerde en gesloten firma's" zijn eufemismen voor de gedwongen opheffing of "arisering" van Joodse bedrijven. In 1941 waren diverse verordeningen (zoals VO 48/1941) ingevoerd die de uitschakeling van Joden uit het economisch leven tot doel hadden.

De instructie in deze brief vormt een volgende stap in de isolatie en verpaupering van de Joodse bevolking in Amsterdam. Door hen niet alleen hun bedrijven af te nemen, maar hen ook te verbieden om als zelfstandige op markten te staan of langs de deuren te gaan, werd hen elke resterende vorm van legaal inkomen ontnomen. Het document illustreert de nauwe samenwerking tussen de bezetter en het lokale Amsterdamse bestuur bij de uitvoering van anti-Joodse maatregelen. L.M. No O.Z. Voorburgwal Gemeente Amsterdam Marktwezen