Getypt afschrift van een brief.
Origineel
Getypt afschrift van een brief. 19 februari 1942 (datum van doorsturen vermeld in koptekst; de oorspronkelijke brief is waarschijnlijk kort daarvoor geschreven). De Burgemeester van Kampen (H.M. Oldenhof). De Directeur van het Marktwezen te Amsterdam (gevestigd aan de Jan van Galenstraat 14). [Koptekst, boven de streep:]
Behoort bij brief No. 37/6/11 M. d.d. 19 Februari 1942
aan den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen van den
Directeur van het Marktwezen.
[Hoofdtekst:]
No. 37/6/10 M. AFSCHRIFT. GEMEENTE KAMPEN.
====================
Afdeeling III.
No. 427
Onderwerp:
Inlichtingen.
Den Heer Directeur van het Marktwezen,
Jan van Galenstraat 14
A M S T E R D A M .
Ik heb er principieele bezwaren tegen mede
te werken aan de uitvoering van ariseeringsplannen.
Daarom kan ik niet voldoen aan Uw verzoek om
inlichtingen omtrent Joodsche afkomst van personen,
wien toegang tot de markt ten Uwent is verleend.
De beide aanvraagformulieren gaan oningevuld
hierbij terug.
De Burgemeester van Kampen,
w.g. onleesbaar.
Voor eensluidend afschrift:
De Directeur van het Marktwezen,
[Handgeschreven aantekening onderaan:]
origineel aan W. l. M. gezonden. Dit document is een historisch zeer relevant getuigenis van openlijk ambtelijk verzet tijdens de Duitse bezetting van Nederland. In de brief weigert de burgemeester van Kampen, H.M. Oldenhof, resoluut om informatie te verstrekken over de Joodse afkomst van marktkooplieden of bezoekers.
De kern van de brief is de expliciete vermelding van "principieele bezwaren" tegen de "uitvoering van ariseeringsplannen". 'Ariseering' (aryanisering) was het proces waarbij Joden uit het economische en openbare leven werden verdreven. De burgemeester weigert de formulieren in te vullen en stuurt ze oningevuld terug.
Het document dat we hier zien is een afschrift dat door de Directeur van het Marktwezen in Amsterdam is doorgestuurd aan de Wethouder voor de Levensmiddelen (W.L.M.) om hem te informeren over de weigering uit Kampen. De handgeschreven krabbel onderaan bevestigt dat het origineel naar de wethouder is gezonden. In februari 1942, de periode waarin deze brief is geschreven, waren de anti-Joodse maatregelen van de bezetter in volle gang en werden ze steeds dwingender. Gemeenten werden herhaaldelijk gevraagd om gegevens aan te leveren die hielpen bij de isolatie en vervolging van Joodse burgers.
De burgemeester van Kampen op dat moment was mr. H.M. Oldenhof. Hij stond bekend om zijn standvastige houding tegenover de bezetter. Deze specifieke weigering om mee te werken aan de 'ariseering' was een gevaarlijke daad van burgerlijke ongehoorzaamheid. Het leidde uiteindelijk tot zijn ontslag door de bezetter in 1942, waarna hij werd vervangen door een NSB-burgemeester.
De Jan van Galenstraat 14 in Amsterdam, waar de brief naartoe werd gestuurd, was (en is) de locatie van de Centrale Markthallen. De administratie daar probeerde op last van de bezetter de markten 'Jodenvrij' te maken, een proces waar Kampen hier dus niet aan wenste mee te werken.