Getypte circulaire/brief. 15 juni 1942. Nº 37/6/18 M. 1942 16/6

Amsterdam, 15 Juni 1942.

Aan de Grossiers in groenten,
gevestigd op de Centrale Markt.

In aansluiting op mijn circulaire van 13 dezer, deel ik U, in afwijking van hetgeen daaromtrent in deze circulaire was vermeld, mede, dat het percentage , dat dagelijks voor de Joodsche bevolking moet worden geleverd aan de N.V. Nederlandsche Veiling, moet worden getrokken van Uw geheele aanvoer, dus ook van Uw toewijzingen of aankopen op de N.V. Nederlandsche Veiling. Het totale kwantum, dat U aan de Veiling moet leveren, wordt, zooals ik reeds bekend heb gemaakt, tot nader order, door haar overgenomen tegen den maximum-grossiersprijs.

Ik maak voorts bekend, dat de door U te leveren producten des morgens uiterlijk om 10 uur franco op kade F ( bij de 2e Keucheniusstraat ) moeten worden afgeleverd.

Voorts deel ik U mede, dat de heer Dijkstra geen deel uitmaakt van de Commissie van Toezicht, zooals aanvankelijk in mijn circulaire van 13 dezer was medegedeeld.

De Directeur.

N.B. Voor de goede orde maak ik de grossiers erop opmerkzaam, dat fruit in het geheel niet voor de Joden mag worden beschikbaar gesteld, terwijl levering van groente en fruit buiten de Centrale Markt om aan Joodsche handelaren ten strengste is verboden. Dit document is een administratieve verordening die de systematische isolatie en discriminatie van de Joodse bevolking in Amsterdam tijdens de bezetting illustreert. De kern van de brief is de instructie dat een vastgesteld percentage van de totale voorraad van grossiers verplicht moet worden afgestaan voor "de Joodsche bevolking".

Opvallend is de zakelijke, bijna banale toon waarop logistieke details (zoals aflevering bij kade F voor 10:00 uur) worden gecombineerd met draconische beperkingen. De meest schokkende bepaling bevindt zich in de N.B. onderaan: Joden worden volledig uitgesloten van de consumptie van fruit. Daarnaast wordt elke vorm van informele handel buiten de Centrale Markt om streng verboden, wat bedoeld was om de Joodse gemeenschap volledig afhankelijk te maken van gecontroleerde (en vaak ontoereikende) distributiekanalen. De datum van het document, 15 juni 1942, is historisch zeer significant. Dit was slechts een maand voordat de grootschalige deportaties vanuit Nederland naar de vernietigingskampen in het oosten begonnen (het eerste transport uit Westerbork vertrok op 15 juli 1942).

In deze periode nam de intensiteit van de anti-Joodse maatregelen in rap tempo toe. Terwijl Joden al waren uitgesloten van openbare parken, bioscopen en vele beroepen, werd nu ook de toegang tot basisbehoeften zoals voedsel (in dit geval fruit) via bureaucratische weg afgesneden. De "N.V. Nederlandsche Veiling" en de directie van de Centrale Markt fungeerden hierbij als uitvoerders van het beleid van de bezetter om de Joodse bevolking te segregeren en te rantsoeneren. De Keucheniusstraat, die in de tekst genoemd wordt, grenst aan het terrein van de voormalige Centrale Markthallen in Amsterdam-West.