Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 80
Dossier 100
Jaar 1942
Stadsarchief

Briefconcept of afschrift van een administratieve mededeling.

Betreft de periode eind juni / begin juli 1942 (in de tekst gemeld: 29 juni tot 4 juli 1942). Van: Vermoedelijk een functionaris van de Centrale Markt of de Gemeente Amsterdam. Aan: Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent bij het Bureau van de *Beauftragte* voor de Stad Amsterdam (gevestigd aan het Museumplein 19).

Origineel

Briefconcept of afschrift van een administratieve mededeling. Betreft de periode eind juni / begin juli 1942 (in de tekst gemeld: 29 juni tot 4 juli 1942). Vermoedelijk een functionaris van de Centrale Markt of de Gemeente Amsterdam. Den Heer A. Gombault, Wirtschaftsreferent bij het Bureau van de Beauftragte voor de Stad Amsterdam (gevestigd aan het Museumplein 19). [Links boven, onderstreept:]
onderwerp: voorziening groente
& fruit joodsche
bevolking A’dam.

[In rood potlood/inkt:] 37/6/26

[Rechts boven:]
Den Heer A. Gombault,
Wirtschaftsreferent b/h Bureau
v.d. Beauftragte voor de
Stad Amsterdam
Museumplein 19

[Hoofdtekst:]
In aansluiting op de reeds
telefonisch gedane opgave van
Maandag 29 Juni j.l. bevestig
ik U hiermede [doorgehaald: wederom?], dat
in de periode van 29 Juni tot
en met 4 Juli 1942, 8% van
de op de Centrale Markt te A’dam
aangevoerde groente, door de
grossiers ter beschikking van de
Joodsche bevolking van A’dam
is of zal worden gesteld op Dins-
dag 30 Juni, Donderdag 1 Juli
en Zaterdag 4 Juli 1942.

[Doorgehaald gedeelte:]
~~Wat betreft de voorziening~~
~~van fruit voor de in Uw brief van 12 Juni~~
~~j.l. genoemde Joodsche ziekenhuizen~~
~~enz. --,~~ bericht ik U
dat van de gisteren op de C.M. aangevoerde
hoeveelheid fruit n.l. 115000 kg / [doorgehaald: en van]
[onderste regel doorgehaald: de heden aangevoerde hoeveelheid ad] Dit document is een administratief bewijsstuk van de gereguleerde voedseldistributie tijdens de Duitse bezetting.
* Inhoud: De kern van de brief is de bevestiging dat 8% van de binnengekomen groente op de Centrale Markt (C.M.) gereserveerd is voor de Joodse bevolking op vaste dagen in de week.
* Redactie: Het document bevat diverse doorhalingen. Met name de passage over de fruitvoorziening voor Joodse ziekenhuizen is geschrapt, wat erop kan wijzen dat dit in een afzonderlijke regeling of brief werd afgehandeld.
* Kwantiteit: De vermelding van 115.000 kg fruit geeft een indicatie van de enorme volumes die via de Centrale Markt in Amsterdam-West werden verhandeld, ook tijdens de oorlogsjaren. Het document dateert van de zomer van 1942, een cruciaal en tragisch keerpunt in de bezettingsgeschiedenis van Nederland.
* Systematische uitsluiting: Terwijl dit document een 'normale' ambtelijke procedure lijkt, was het onderdeel van de totale isolatie van de Joodse gemeenschap. Joden mochten in deze periode nog slechts op beperkte tijden (tussen 15:00 en 17:00 uur) en in aangewezen winkels hun inkopen doen. De vastgestelde 8% was een bureaucratisch quotum in een tijd van toenemende schaarste.
* De Beauftragte: De ontvanger, de heer Gombault, werkte onder Hans Böhmcker, de Beauftragte voor Amsterdam. Dit was de hoogste Duitse toezichthouder op het Amsterdamse gemeentebestuur, verantwoordelijk voor de uitvoering van anti-Joodse maatregelen.
* Deportaties: De genoemde periode (eind juni/begin juli 1942) valt precies samen met de voorbereidingen en de start van de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in Polen. De bureaucratie rondom voedselvoorziening liep tot het laatste moment door, zelfs terwijl de doelgroep werd weggevoerd.

Samenvatting

Dit document is een administratief bewijsstuk van de gereguleerde voedseldistributie tijdens de Duitse bezetting.
* Inhoud: De kern van de brief is de bevestiging dat 8% van de binnengekomen groente op de Centrale Markt (C.M.) gereserveerd is voor de Joodse bevolking op vaste dagen in de week.
* Redactie: Het document bevat diverse doorhalingen. Met name de passage over de fruitvoorziening voor Joodse ziekenhuizen is geschrapt, wat erop kan wijzen dat dit in een afzonderlijke regeling of brief werd afgehandeld.
* Kwantiteit: De vermelding van 115.000 kg fruit geeft een indicatie van de enorme volumes die via de Centrale Markt in Amsterdam-West werden verhandeld, ook tijdens de oorlogsjaren.

Historische Context

Het document dateert van de zomer van 1942, een cruciaal en tragisch keerpunt in de bezettingsgeschiedenis van Nederland.
* Systematische uitsluiting: Terwijl dit document een 'normale' ambtelijke procedure lijkt, was het onderdeel van de totale isolatie van de Joodse gemeenschap. Joden mochten in deze periode nog slechts op beperkte tijden (tussen 15:00 en 17:00 uur) en in aangewezen winkels hun inkopen doen. De vastgestelde 8% was een bureaucratisch quotum in een tijd van toenemende schaarste.
* De Beauftragte: De ontvanger, de heer Gombault, werkte onder Hans Böhmcker, de Beauftragte voor Amsterdam. Dit was de hoogste Duitse toezichthouder op het Amsterdamse gemeentebestuur, verantwoordelijk voor de uitvoering van anti-Joodse maatregelen.
* Deportaties: De genoemde periode (eind juni/begin juli 1942) valt precies samen met de voorbereidingen en de start van de grootschalige deportaties vanuit Amsterdam naar kamp Westerbork en vervolgens naar de vernietigingskampen in Polen. De bureaucratie rondom voedselvoorziening liep tot het laatste moment door, zelfs terwijl de doelgroep werd weggevoerd.

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6