Getypte brief (doorslag op dun papier).
Origineel
Getypte brief (doorslag op dun papier). 16 juli 1942. De waarnemend directeur van de Centrale Markt, Amsterdam. Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam (Museumplein 19). [Handgeschreven in blauw potlood:]
laten
[Rechtsboven:]
Herrn A.Gombault,
Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte
für die Stadt Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid.
[Linksboven:]
37/6/41 M.
[Rechts:]
16. Juli 1942.
[Hoofdtekst:]
Ich teile Ihnen mit, dasz die Zufuhr-Ziffer Gemüse und Obst
auf der " Centrale Markt " am Donnerstag 16. Juli 1942 betrug:
Obst: 104.400 kg.
Gemüse: 474.400 kg.,
wovon 59.400 kg. Gurken( vorigen Donnerstag am 9. Juli 1942 war die
Gesammt-Zufuhr von Gemüse 344.500 kg., wovon 17.100 kg. Gurken).
[Rechtsonder:]
Der Direktor,
wnd. * Inhoud: Het document is een formele rapportage van de dagelijkse aanvoercijfers van groenten en fruit op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt specifiek ingezoomd op de hoeveelheid komkommers/augurken (Gurken) en er wordt een vergelijking gemaakt met de cijfers van exact een week eerder.
* Opvallende gegevens: De aanvoer van groenten is in een week tijd aanzienlijk gestegen (met ca. 130.000 kg), waarbij vooral de aanvoer van komkommers meer dan verdrievoudigd is (van 17.100 kg naar 59.400 kg). Dit is kenmerkend voor de oogstpiek in de maand juli.
* Taalgebruik: De brief is opgesteld in het Duits, de taal van de bezetter. Er zijn lichte sporen van Nederlands-Duitse vermenging zichtbaar in de spelling (zoals "dasz" en "Gesammt-Zufuhr") en het gebruik van de afkorting "wnd." (waarnemend) onderaan, wat duidt op een Nederlandse ambtenaar die aan een Duitse instantie rapporteert.
* Adressant: De ontvanger, A. Gombault, was als Wirtschaftsreferent verbonden aan de staf van de Beauftragte voor de stad Amsterdam. Dit bureau hield vanuit het Museumplein scherp toezicht op de Amsterdamse economie en voedselvoorziening. Dit document stamt uit de kernperiode van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1942). De voedselvoorziening was in deze tijd volledig gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Markthal in West) fungeerde als het centrale punt waar alle groenten en fruit voor de stad werden verzameld en gecontroleerd voordat ze naar de winkels gingen.
De Duitse bezetter eiste dagelijkse rapportages over deze voorraden. Deze gegevens waren cruciaal voor hen om te bepalen hoeveel voedsel er beschikbaar was voor de lokale bevolking, maar ook om te bepalen welk deel gevorderd kon worden voor de eigen troepen of voor transport naar Duitsland. De datum van de brief, 16 juli 1942, valt samen met het begin van de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam; terwijl de bureaucratie de aanvoer van komkommers tot op de kilo nauwkeurig registreerde, vonden elders in de stad de eerste grote razzia's plaats. A. Gombault
Samenvatting
- Inhoud: Het document is een formele rapportage van de dagelijkse aanvoercijfers van groenten en fruit op de Centrale Markt in Amsterdam. Er wordt specifiek ingezoomd op de hoeveelheid komkommers/augurken (Gurken) en er wordt een vergelijking gemaakt met de cijfers van exact een week eerder.
- Opvallende gegevens: De aanvoer van groenten is in een week tijd aanzienlijk gestegen (met ca. 130.000 kg), waarbij vooral de aanvoer van komkommers meer dan verdrievoudigd is (van 17.100 kg naar 59.400 kg). Dit is kenmerkend voor de oogstpiek in de maand juli.
- Taalgebruik: De brief is opgesteld in het Duits, de taal van de bezetter. Er zijn lichte sporen van Nederlands-Duitse vermenging zichtbaar in de spelling (zoals "dasz" en "Gesammt-Zufuhr") en het gebruik van de afkorting "wnd." (waarnemend) onderaan, wat duidt op een Nederlandse ambtenaar die aan een Duitse instantie rapporteert.
- Adressant: De ontvanger, A. Gombault, was als Wirtschaftsreferent verbonden aan de staf van de Beauftragte voor de stad Amsterdam. Dit bureau hield vanuit het Museumplein scherp toezicht op de Amsterdamse economie en voedselvoorziening.
Historische Context
Dit document stamt uit de kernperiode van de Duitse bezetting van Nederland (juli 1942). De voedselvoorziening was in deze tijd volledig gereguleerd via een distributiesysteem. De Centrale Markt in Amsterdam (de huidige Markthal in West) fungeerde als het centrale punt waar alle groenten en fruit voor de stad werden verzameld en gecontroleerd voordat ze naar de winkels gingen.
De Duitse bezetter eiste dagelijkse rapportages over deze voorraden. Deze gegevens waren cruciaal voor hen om te bepalen hoeveel voedsel er beschikbaar was voor de lokale bevolking, maar ook om te bepalen welk deel gevorderd kon worden voor de eigen troepen of voor transport naar Duitsland. De datum van de brief, 16 juli 1942, valt samen met het begin van de grootschalige deportaties van de Joodse bevolking uit Amsterdam; terwijl de bureaucratie de aanvoer van komkommers tot op de kilo nauwkeurig registreerde, vonden elders in de stad de eerste grote razzia's plaats.