Getypte brief op officieel briefpapier.
Origineel
Getypte brief op officieel briefpapier. 7 september 1942. Joodsche Raad voor Amsterdam. Den Weledelen Heer Sieburg, Adjunct-Directeur van het Marktwezen, Amsterdam. [Briefhoofd]
JOODSCHE RAAD VOOR AMSTERDAM VOORZITTERS: A. ASSCHER EN PROF. Dr. D. COHEN
TELEFOON 55003, 55136, 54970
POSTGIRO 417242
[Kader linksboven]
Bij Uw antwoord te vermelden:
{ AFD. Gr. Dist. [handgeschreven]
{ REF.
AMSTERDAM-C.,
NIEUWE KEIZERSGRACHT 58
Amsterdam, 7 September 1942
[Adresontvanger]
Den Weledelen Heer Sieburg,
Adjunct-Directeur van het Marktwezen
A m s t e r d a m
[Stempel in paars]
Nº 37/6/90 M. 1942 8/9
[Inhoud]
Weledele Heer,
Hierbij doe ik U toekomen de lijst van de voornaamste personen, welke werkzaam zijn bij de afdeeling Groentedistributie van den Joodschen Raad voor Amsterdam, voornamelijk aan de Keuchenisstraat kade F.
U zoudt mij ten zeerste verplichten indien U deze lijst zoo spoedig mogelijk met den heer Gombault zoudt willen bespreken, ten einde vrijstelling voor deze personen te bereiken.
Hoogachtend,
Namens de Commissie
(B.Polak) voorzitter [Handtekening: B Polak]
M.Schuitevoerder, Secr. [Handtekening: M Schuitevoerder]
[Handgeschreven toevoegingen midden onder]
Accord
[Handtekening onleesbaar, mogelijk D. Asscher?]
[Handgeschreven aantekeningen rechtsonder]
4 markten (110 kooplm.)
52 winkels groente
Waarna
540 man
en beschikking bij dadelijk[?]
[Voetnoot]
Model 68 ALG 25.000 - 3152 - K 276
--- * Onderwerp: De brief betreft een verzoek om "vrijstelling" (Sperre) voor Joodse medewerkers van de afdeling Groentedistributie.
* Sleutelfiguren:
* B. Polak: Voorzitter van de betreffende commissie.
* M. Schuitevoerder: Secretaris.
* Heer Sieburg: De ontvanger, werkzaam bij het Amsterdamse Marktwezen (een gemeentelijke instantie).
* Heer Gombault: Mogelijk een contactpersoon bij de gemeente of de bezettingsautoriteiten belast met distributie- of arbeidszaken.
* Locatie: De Keuchenisstraat (tegenwoordig Keucheniusstraat) in de Staatsliedenbuurt was destijds een centrale plek voor groothandel en distributie.
* Cijfers: De handgeschreven aantekeningen onderaan lijken een kwantificering van het belang van de afdeling: het gaat om de bevoorrading van 4 markten en 52 winkels, waar in totaal 540 man bij betrokken zijn. Dit diende als argumentatie om de medewerkers "onmisbaar" te verklaren voor de voedselvoorziening.
--- Dit document stamt uit september 1942, een cruciale fase in de Holocaust in Nederland. De deportaties vanuit de Hollandsche Schouwburg naar Westerbork waren in volle gang. De Joodsche Raad probeerde wanhopig zoveel mogelijk mensen te beschermen door middel van "Sperren" (vrijstellingsstempels).
Werken voor de voedselvoorziening (Groentedistributie) werd gezien als een legitieme reden om iemand tijdelijk te vrijwaren van transport, omdat de bezetter belang had bij een ordelijke verdeling van schaarse goederen om onrust onder de bevolking te voorkomen. De brief illustreert de bureaucratische strijd die de Joodsche Raad voerde met de (Nederlandse) gemeentelijke instanties om levens te redden onder het mom van economisch nut. De term "vrijstelling" in dit document is synoniem met een tijdelijk uitstel van deportatie.