Doorslag van een officiële brief (mogelijk van de Joodsche Raad voor Amsterdam).
Origineel
Doorslag van een officiële brief (mogelijk van de Joodsche Raad voor Amsterdam). 23 september 1942. De brief is ondertekend namens de "Secretaris, Wnd. Directeur". Gezien de context en het onderwerp is dit zeer waarschijnlijk een functionaris van de Joodsche Raad voor Amsterdam, die voortdurend in onderhandeling was met de Duitse autoriteiten over 'Sperren' (vrijstellingen). [Rechtsboven in rode inkt, handgeschreven:]
Hi Lubing [onzeker]
[Rechtsboven getypt:]
Sb/HB.
[Adresblok:]
den Heer A. Gombault,
Wirtschaftsreferent Bureau Beauftragte
voor de Stad Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid.
[Regel met kenmerken en datum:]
37/6/107 M. 1. 23 September 1942.
[Inhoud:]
Naar aanleiding van ons onderhoud van hedenmorgen, doe ik
U nog toekomen een duplicaatlijst van die Joden, die eventueel voor
een vrijstelling van de " Arbeitseinsatz " in aanmerking komen.
[Ondertekening:]
De Secretaris.
Wnd. Directeur, * Toon en taalgebruik: De brief is geschreven in een zakelijke, ambtelijke toon die typerend is voor de bureaucratische afhandeling van de Jodenvervolging tijdens de bezetting. Het gebruik van aanhalingstekens rond "Arbeitseinsatz" is opvallend.
* Inhoudelijke kern: Het document betreft het verzenden van een lijst met namen van Joodse personen die mogelijk in aanmerking komen voor een vrijstelling van tewerkstelling (vrijstelling van de Arbeitseinsatz).
* Betrokken personen:
* A. Gombault: Was een Nederlandse collaborateur die als 'Wirtschaftsreferent' werkte voor de Beauftragte voor de Stad Amsterdam (Hans Böhmcker). Zijn kantoor hield toezicht op de economische uitsluiting en onteigening van Joden.
* Afzender: De brief is ondertekend namens de "Secretaris, Wnd. Directeur". Gezien de context en het onderwerp is dit zeer waarschijnlijk een functionaris van de Joodsche Raad voor Amsterdam, die voortdurend in onderhandeling was met de Duitse autoriteiten over 'Sperren' (vrijstellingen). * Historische periode: September 1942 was een kritieke fase in de Holocaust in Nederland. De grootschalige deportaties naar de vernietigingskampen waren in volle gang.
* Arbeitseinsatz: In de nazistische bureaucratie werd de term "Arbeitseinsatz" vaak als eufemisme gebruikt voor de deportatie van Joden. Een vrijstelling hiervan betekende vaak (tijdelijk) uitstel van transport naar kamp Westerbork of verder naar het oosten.
* Bureaucratie van de vervolging: Dit document illustreert de 'papieren realiteit' van de vervolging. Terwijl de deportaties plaatsvonden, werden er op ambtelijk niveau lijsten opgesteld, beoordeeld en uitgewisseld. Voor de personen op deze lijst betekende een plek op een dergelijke lijst letterlijk een verschil tussen leven en dood, ook al bleken veel van deze vrijstellingen uiteindelijk slechts van korte duur.
* Locatie: Museumplein 19 was tijdens de bezetting het adres van het kantoor van de Beauftragte des Reichskommissars für die Stadt Amsterdam. Dit was het centrale zenuwcentrum van het Duitse bestuur over de stad. A. Gombault