Archief 745
Inventaris 745-377
Pagina 259
Jaar 1942
Stadsarchief

Getypte officiële brief/rapportage.

3 december 1942. Van: De Directeur (wnd.), vermoedelijk van de Centrale Markthallen Amsterdam. Aan: Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent bij het Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam.

Origineel

Getypte officiële brief/rapportage. 3 december 1942. De Directeur (wnd.), vermoedelijk van de Centrale Markthallen Amsterdam. Herrn A. Gombault, Wirtschaftsreferent bij het Büro Beauftragte für die Stadt Amsterdam. [Handgeschreven in potlood bovenaan:] extra
[Rechtsboven:] HB.

[Links:]
37/6/177 M.

[Rechts:]
Herrn A. Gombault,
Wirtschaftsreferent Büro Beauftragte
für die Stadt Amsterdam,
Museumplein 19,
Amsterdam-Zuid. Wijk 24.

3.Dezember 1942.

Hiermit teile ich Ihnen mit, dasz die Zufuhr von Gemüse und
Obst auf der "Centrale Markt", Amsterdam am Donnerstag 3.Dezember
1942 betrug:
Gemüse: 498.000 kg.
Obst: 2.000 "
Sauerkraut: 16.500 "

Die Zufuhr von Gurken betrug nihil (vorigen Donnerstag am
26.November 1942 war die Gesammt-Zufuhr von Gemüse 452.500 kg,
wovon nihil kg. Gurken.).

Die Zufuhr per Waggon ist in dieser Ziffer noch nicht be-
griffen; diese folgt bei der nachsten Angabe,

Die Zufuhr per Waggon am 2.Dezember 1942 betrug:
Gemüse: 157.500 kg.
Der Direktor,
wnd. * Administratieve stijl: De brief is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl in het Duits, wat de standaard was voor communicatie met de bezettingsautoriteiten. Opvallend is het gebruik van "nihil" voor nulwaarden en de spelling "dasz" en "Gesammt", wat destijds gebruikelijk was.
* Logistiek: Het document maakt een onderscheid tussen de reguliere aanvoer en de aanvoer per spoor ("per Waggon"). Dit duidt op een nauwkeurige monitoring van de logistieke stromen naar de stad.
* Ondertekening: De afkorting "wnd." onder "Der Direktor" staat voor 'waarnemend' (in het Duits 'vertretend'), wat suggereert dat de eigenlijke directeur op dat moment afwezig was of dat de functie tijdelijk werd ingevuld door een Nederlandse ambtenaar die onder Duits toezicht werkte.
* Producten: Er wordt specifiek melding gemaakt van zuurkool (Sauerkraut) en het ontbreken van komkommers (Gurken), wat zowel met het seizoen als met oorlogsschaarste te maken kan hebben. Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode strikt gereguleerd via een systeem van distributie en vorderingen.

De ontvanger, A. Gombault, was een economisch adviseur werkzaam voor het bureau van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam (de gevolmachtigde voor de stad Amsterdam). Deze functie werd bekleed door Hans Böhmcker, die onder de Rijkscommissaris Seyss-Inquart viel. Böhmcker hield toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur.

De Centrale Markt (de huidige Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De bezetter hield de aanvoercijfers nauwlettend in de gaten om de controle over de schaarse middelen te behouden, waarbij vaak een deel van de voorraden werd gevorderd voor de Duitse Wehrmacht of de Duitse civiele markt. De hier genoemde hoeveelheden (bijna 500 ton groente op één dag) tonen de enorme schaal aan waarop de markt, ondanks de oorlogsomstandigheden, nog steeds fungeerde.

Samenvatting

  • Administratieve stijl: De brief is opgesteld in een zakelijke, ambtelijke stijl in het Duits, wat de standaard was voor communicatie met de bezettingsautoriteiten. Opvallend is het gebruik van "nihil" voor nulwaarden en de spelling "dasz" en "Gesammt", wat destijds gebruikelijk was.
  • Logistiek: Het document maakt een onderscheid tussen de reguliere aanvoer en de aanvoer per spoor ("per Waggon"). Dit duidt op een nauwkeurige monitoring van de logistieke stromen naar de stad.
  • Ondertekening: De afkorting "wnd." onder "Der Direktor" staat voor 'waarnemend' (in het Duits 'vertretend'), wat suggereert dat de eigenlijke directeur op dat moment afwezig was of dat de functie tijdelijk werd ingevuld door een Nederlandse ambtenaar die onder Duits toezicht werkte.
  • Producten: Er wordt specifiek melding gemaakt van zuurkool (Sauerkraut) en het ontbreken van komkommers (Gurken), wat zowel met het seizoen als met oorlogsschaarste te maken kan hebben.

Historische Context

Dit document stamt uit het midden van de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland. De voedselvoorziening was in deze periode strikt gereguleerd via een systeem van distributie en vorderingen.

De ontvanger, A. Gombault, was een economisch adviseur werkzaam voor het bureau van de Beauftragte für die Stadt Amsterdam (de gevolmachtigde voor de stad Amsterdam). Deze functie werd bekleed door Hans Böhmcker, die onder de Rijkscommissaris Seyss-Inquart viel. Böhmcker hield toezicht op het Amsterdamse gemeentebestuur.

De Centrale Markt (de huidige Centrale Markthallen aan de Jan van Galenstraat) was het kloppend hart van de Amsterdamse voedseldistributie. De bezetter hield de aanvoercijfers nauwlettend in de gaten om de controle over de schaarse middelen te behouden, waarbij vaak een deel van de voorraden werd gevorderd voor de Duitse Wehrmacht of de Duitse civiele markt. De hier genoemde hoeveelheden (bijna 500 ton groente op één dag) tonen de enorme schaal aan waarop de markt, ondanks de oorlogsomstandigheden, nog steeds fungeerde.

Kooplieden in dit dossier 100

A.A.J. Ruha Waterlooplein 180
Abraham Cosman Waterlooplein Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A. Cosman Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A.B. Kroes Waterlooplein 100
A. Rustenburg Waterlooplein H 27 zol.
A. Slijkoord Waterlooplein 330
A. Slinger Waterlooplein -
A. Slinger Waterlooplein 90.
A. Teunings Waterlooplein idem
A. Tas Waterlooplein zie v.d. Vlugt
A. van Velzen Uilenburg Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
A.v. Velzen Uilenburg Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
A. Wijnschenk J.J. Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A. Wijnschenk Waterlooplein J.J.Griffioen, Bilderdijkkade 31, Amsterdam
A.W.M. Muhel Waterlooplein 180
B. Hoornhout Waterlooplein 100
B. Moffie Uilenburg id.
B. Moffie Uilenburg id.
Barend Polak Waterlooplein L.H. Buys, Monsterscheweg 22, Monster
B. Polak. Waterlooplein L.H.Buuijs, Monsterscheweg 22, Monster
B. van Thijn Waterlooplein
C.G. Mulder Waterlooplein 180
C.W. van Weerdenburg Waterlooplein 180
C.Kooy Pzn. Waterlooplein
C. Ooms Waterlooplein
D. Appelboom Gebr. F.J. Beugel, Amsterdam
D. Appelboom Waterlooplein Gebr.F.J.Beugel, Amsterdam
D. Hendrikse Waterlooplein zie v.d. Vlugt
D.J. Kost Waterlooplein
D. van Dijk Waterlooplein 200?
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6