Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen.
Origineel
Getypte ambtelijke brief met handgeschreven kanttekeningen. 30 december 1942. Waarschijnlijk de Dienst der Levensmiddelen (gezien de context en geadresseerde). [Handgeschreven, bovenaan:] Verzonden 30/12 [onleesbare paraaf, mogelijk H. Hubregtse] Mr. Müller
[Rechtsboven:] SV
37/6/200
Heffing leveranties
aan Joodsche bevolking.
, 30 December 1942.
den Heer Wethouder voor
de Levensmiddelen,
A L H I E R .
Ten vervolge op mijn schrijven van 16 October jl. no. 37/6/132 M, heb ik de eer U te berichten, dat in de periode loopende van 26 September tot en met 14 October 1942, volgens opgave van de N.V. Nederlandsche Veiling, aan de Joodsche bevolking voor een bedrag groot F 19.771.-- aan groenten werd afgestaan. In deze periode van 2½ week bedroeg de heffing 6% van F. 19.771.-- = F. 1.186.26
Onder aftrek van 2½% voor hare bemoeiingen vermeerderd met de door haar te betalen omzetbelasting in totaal " 508.12
heeft de Nederlandsche veiling aan mijn dienst afgedragen F 678.14
De Gemeente ontvangt hiervan 1% van F. 19.771.-- = " 197.71
Saldo F 480.43
==========
De toegekende vergoeding over de eerste periode van 13 weken, loopende van 25 Juni tot 26 September 1942 groot F. 1.800.-- als basis nemende, zou aan de Commissie van Toezicht en den employé Pierotti van de veiling van laatst genoemd bedrag ten goede komen 2½ / 13 van F. 1800.-- = F. 346.15, terwijl het restant groot F. 134.28 voorloopig bij mijn dienst zou moeten worden gereserveerd.
Het is U reeds bekend, dat met ingang van 15 October 1942 het percentage der heffing is teruggebracht van 6 op 4% en dat de verdeeling van dien datum af zal bedragen : 2% voor de veiling, 1% voor de Commssie van Toezicht en 1% voor de Gemeente. Dit document is een administratieve verantwoording van de financiële stromen rondom de voedselvoorziening aan de Joodse bevolking in bezet Nederland. Het beschrijft een specifiek systeem van 'heffingen' (een extra belasting of toeslag) op groenten die aan Joden werden geleverd via de N.V. Nederlandsche Veiling.
Opvallende elementen:
* Bureaucratic coldness: De tekst is strikt zakelijk en cijfermatig, waarbij de vervolging en isolatie van een bevolkingsgroep wordt gereduceerd tot een boekhoudkundige kwestie.
* Verdeling van de buit: De heffing (aanvankelijk 6%) wordt verdeeld tussen de veiling (voor "bemoeiingen"), de gemeente, en een "Commissie van Toezicht". Zelfs een specifieke werknemer (Pierotti) wordt genoemd als begunstigde van een deel van de vergoeding.
* Tariefwijziging: Per 15 oktober 1942 werd de heffing verlaagd van 6% naar 4%, waarbij de verdeling tussen de instanties opnieuw werd vastgelegd. Dit document stamt uit de kernperiode van de Holocaust in Nederland (december 1942). Nadat Joden uit het openbare leven waren verbannen, werden ze ook wat betreft voedselvoorziening afgezonderd. Ze mochten vaak alleen op specifieke tijden in specifieke winkels kopen, en de aanvoer werd strikt gecontroleerd.
De "heffing" die hier beschreven wordt, is wrang: de Joodse bevolking moest feitelijk extra betalen voor hun eigen (vaak inferieure) voedselvoorziening, waarbij de winst werd gebruikt om het apparaat te financieren dat toezicht op hen hield. De gemeente en de veiling hielden hier op papier een 'netto' voordeel aan over. Het document illustreert de "banaliteit van het kwaad": hoe reguliere ambtelijke instanties en private bedrijven (de veiling) naadloos meewerkten aan de uitvoering van discriminerende maatregelen door deze simpelweg als een administratieve taak te beschouwen.