Rapport (ambtelijk verslag).
Origineel
Rapport (ambtelijk verslag). 14 maart 1942. Controleur van het Marktwezen (ondertekend door G. Felthuis). Den Heer Bedrijfschef van het Marktwezen. (Handgeschreven bovenaan, midden:)
Stodel Mondeling mededeelen
(Handgeschreven bovenaan, rechts in rode inkt:)
Aan verzoek kan niet worden voldaan. Was blijkbaar een hand-venter. Venten is hen verboden. Toelating uitsluitend voor grossiers die niet venten!
20/3’42 [Paraaf]
(Hoofdtekst, getypt:)
R A P P O R T
Ingevolge Uw opdracht heb ik naar aanleiding van bijgaand schrijven een onderzoek ingesteld naar de handelsverrichtingen van S. Stodel, Rapenburgerstraat 79 alhier, wiens toegangskaart voor de Centrale Markt met ingang van 2 Maart 1942 is ingehouden daar hij voorkwam op de lijst van joodsche kooplieden die hun ventvergunning hadden moeten inleveren. Uit dit onderzoek is mij gebleken, dat Stodel reeds vele jaren fruit heeft geleverd aan de volgende zaken te weten: Noachs Comestibleszaak, gevestigd Utrechtschestraat, J. van der Berg, Comestibleszaak, Halve Maansteeg 9 alhier, D. van Mourik. Sr, Bronckhorststraat 59 en H. van Pott, van Baerlestraat 55 alhier. Door de eerste drie werd het door Stodel geleverde fruit weer verkocht aan het publiek, terwijl de laatst genoemde het fruit verwerkte in zijn gebak. Pott heeft namelijk een banketbakkerij. Zij nog vermeld, dat Stodel in het bezit is van een erkenning als kleinhandelaar in groenten en fruit onder letter K. - No 37614 en sinds 1935 toegang heeft tot de Centrale Markt.
(Onderaan links:)
Den Heer Bedrijfschef v/h Marktwezen.
(Onderaan rechts:)
Amsterdam 14 Maart 1942
Controleur,
[Handgeschreven handtekening: G. Felthuis]
(Handgeschreven onderaan midden/rechts:)
aan S. Stodel medegedeeld dat zijn verzoek niet kan worden ingewilligd 15-4-42 de Wit [Paraaf]
(Handgeschreven verticaal/schuin rechtsonder:)
Toegangskaart C.M. naar Kaartenbak 17/4-42 [Paraaf] * Inhoud: Het rapport betreft de Joodse koopman S. Stodel, woonachtig aan de Rapenburgerstraat 79. Zijn toegang tot de Centrale Markt (C.M.) is ontzegd omdat hij op een lijst van Joodse kooplieden staat wiens ventvergunning is ingetrokken. De controleur constateert dat Stodel echter een gevestigde leverancier is aan diverse Amsterdamse winkels en een banketbakkerij, en al sinds 1935 een officiële erkenning heeft.
* Besluitvorming: Ondanks de feitelijke vaststelling dat Stodel optreedt als leverancier/grossier aan winkels, wordt zijn verzoek om teruggave van de toegangskaart resoluut afgewezen. De rode aantekening stelt dat hij als "hand-venter" wordt beschouwd en dat venten voor Joden verboden is. De ambtelijke molen werkt traag: de beslissing valt op 20 maart, maar wordt pas op 15 april aan Stodel meegedeeld.
* Taalgebruik: Het document hanteert de afstandelijke, zakelijke taal die typerend is voor de bureaucratie tijdens de bezetting, waarbij discriminerende maatregelen ("lijst van joodsche kooplieden") als een administratief gegeven worden behandeld. Dit document is een aangrijpend voorbeeld van de economische uitsluiting van de Joodse bevolking tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In 1941 en 1942 werden Joodse ondernemers systematisch uit het economische leven geweerd door middel van registraties en verboden (zoals het verbod op venten). De Rapenburgerstraat lag in het hart van de oude Amsterdamse Jodenbuurt. De genoemde afnemers (Noachs, Van der Berg, Van Mourik, Van Pott) laten zien hoe diep Joodse handelaren geworteld waren in de lokale economie. De uiteindelijke afwijzing markeert de 'legalisering' van beroving en broodroof door de overheid. D. van Mourik G. Felthuis H. van Pott S. Stodel Marktwezen