Gemeenteblad (afd. 1 A), officieel publicatieblad van de gemeente Amsterdam. [Pagina 146]

146

Ten slotte verdient het in verband met de huidige omstandigheden aanbeveling, art. 15, lid 2 onder h, houdende de bepaling, dat des Maandags tot 11 uur des namiddags op het Amstelveenveld een automarkt mag worden gehouden, te laten vervallen.
Behalve dat vorengenoemde bepalingen dienen te worden geschrapt, zullen ook eenige nieuwe bepalingen moeten worden opgenomen.
1º Hier ter stede bestaan een groot aantal uitleenbibliotheken, welke het drukst bezocht worden in de avonduren. De bezoekers komen nl. eerst omstreeks zes uur des namiddags van hun werk thuis en hebben slechts gelegenheid, hetzij vlak vóór, hetzij na het middagmaal, in de in hun buurt gelegen uitleenbibliotheek de door hen gewenschte boeken uit te zoeken. Aangezien deze uitleenbibliotheken vrijwel zonder uitzondering gevestigd zijn in boekwinkels, is het vervroegde sluitingsuur voor dergelijke zaken van overwegend bezwaar. Het verdient daarom aanbeveling, te bepalen, dat winkels, waarin tevens een leesbibliotheek gevestigd is, op werkdagen geopend mogen blijven tot 8 uur des namiddags, doch, na het tijdstip, waarop de overige winkels ingevolge de bepalingen van het Winkelsluitingsbesluit voor het publiek gesloten moeten zijn, uitsluitend voor het verhuren van leesboeken en het in ontvangst nemen van verhuurde leesboeken.
2º Door een groot aantal slagerspatroons is het verzoek ingediend, bij plaatselijke verordening vast te stellen, dat winkels, waarin het slagersbedrijf wordt uitgeoefend, op één werkdag per week, met name des Maandags na 1 uur des namiddags, voor het publiek gesloten moeten zijn. Een kleine groep van deze patroons heeft medegedeeld, dit verzoek te steunen, mits in de te ontwerpen verordening de bepaling wordt opgenomen, dat het aan winkeliers, die mede fijne vleeschwaren verkoopen, zooals kruideniers, melkboeren en dergelijke, verboden is, deze artikelen te verkoopen op den Maandagmiddag na 1 uur.
Er is een zeer belangrijke meerderheid voor een sluiting op den Maandagmiddag; ook dezerzijds wordt de redelijkheid hiervan ingezien. Het zou echter te ver gaan, indien tevens het verkoopen en het afleveren van vleesch, vleeschwaren en gerechten, waarin vleesch en/of vleeschwaren zijn verwerkt, aan verbruikers op den Maandagmiddag geheel werd verboden. De bepaling zal eerst in werking kunnen treden, wanneer het besluit van den Secretaris-Generaal van het Departement van Landbouw en Visscherij van 25 Juli 1941, No. 24036, op grond waarvan het verkoopen en het afleveren van genoemde waren aan verbruikers op den Maandag en den Dinsdag is verboden, vervallen is verklaard.
3º De overgroote meerderheid van kleinhandelaren in aardappelen, groenten en fruit heeft verzocht, bij plaatselijke verordening vast te stellen, dat winkels, waarin aardappelen, groenten en fruit worden verkocht, op een werkdag per week, met name des Woensdags, na 1 uur des namiddags voor het publiek gesloten moeten zijn. Door een groot deel der georganiseerde groentehandelaren wordt deze Woensdagmiddagsluiting de laatste jaren reeds vrijwillig toegepast. Het verdient aanbeveling, deze middagsluiting door middel van de verordening voor alle groentewinkels voor te schrijven.
In verband met de vele wijzigingen verdient het aanbeveling, de bestaande verordening te doen vervallen, en een nieuwe vast .te stellen.

Op grond van het vorenstaande is het volgende besluit genomen :

DE BURGEMEESTER VAN AMSTERDAM,

Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratief-

[Pagina 147]

147
Gemeenteblad afd. 1 A

rechtelijk gebied (Verordeningenblad 1941, Stuk 33, No. 152; Gemeenteblad afd. 4, volgn. 517),

Besluit:

vast te stellen de volgende

Verordening op de Winkelsluiting.

ART. 1
Deze verordening verstaat onder de Winkelsluitingswet: de Winkelsluitingswet 1930 (Staatsblad No. 460), zooals deze is gewijzigd bij de Wet van 27 Juli 1934 (Staatsblad No. 450), en onder het Winkelsluitingsbesluit: het Winkelsluitingsbesluit 1941; onder vergunning: een schriftelijke vergunning.

ART. 2
Met afwijking in zooverre van het bepaalde in art. 2, eerste lid, van het Winkelsluitingsbesluit staat het aan het hoofd of den bestuurder van een winkel, waarin tevens een leesbibliotheek is gevestigd, vrij, dagelijks, behalve des Zondags, zijn winkel voor het publiek geopend te houden tot 8 uur des namiddags, doch na de ingevolge vorenbedoelde bepaling geldende sluitingstijdstippen uitsluitend voor het verhuren van leesboeken, en in ontvangst nemen van verhuurde leesboeken uit deze bibliotheek en onder voorwaarde, dat in den winkel, zoodanig dat daarvan ten allen tijde, van buiten af, gemakkelijk kan worden kennis genomen, is bevestigd een door of vanwege den Burgemeester gewaarmerkt geschrift of drukwerk, waarop duidelijk is kennis gegeven van de uren, gedurende welke de winkel op genoemde dagen voor het publiek geopend is, en waarop tevens duidelijk is aangegeven, op welken winkel het geschrift of drukwerk betrekking heeft, met de vermelding, dat in dezen winkel tevens een leesbibliotheek is gevestigd.

ART. 3
1. Met afwijking in zooverre van het bepaalde in art. 2 onder a der Winkelsluitingswet is het aan het hoofd of den bestuurder van een winkel, waar uitsluitend of in hoofdzaak zoowel visch en fruit, als banket, suikerwerk, chocolade al dan niet te zamen met consumptie-ijs, of waar uitsluitend of in hoofdzaak uitgesneden fijne vleeschwaren en/of belegde broodjes ten verkoop in voorraad is of zijn — tenzij deze winkel valt onder het bepaalde in art. 12, eerste of vijfde lid — geoorloofd, zijn winkel des Zondags voor het publiek geopend te houden gedurende ten hoogste zes achtereenvolgende uren, liggende gedurende het tijdvak van 1 October tot 1 April tusschen 8 uur des voormiddags en 6 uur des namiddags, en gedurende het tijdvak van 1 April tot 1 October tusschen 8 uur des voormiddags en 7 uur des namiddags, doch uitsluitend voor den verkoop van die waren, met uitzondering van uitgesneden fijne vleeschwaren, tenzij op broodjes, en onder voorwaarde, dat in den winkel, zoodanig dat daarvan ten allen tijde, van buiten af, gemakkelijk kan worden kennis genomen, is bevestigd een door of vanwege den Burgemeester gewaarmerkt geschrift of drukwerk, waarop duidelijk is kennis gegeven van de uren, gedurende welke de winkel des Zondags voor het publiek geopend is, en waarop tevens duidelijk is aangegeven, op welken winkel het geschrift of drukwerk betrekking heeft.
2. Onverminderd het bepaalde in het vorige lid is het aan het hoofd of den bestuurder van de in het eerste lid genoemde winkels geoorloofd, zijn winkel voor het publiek geopend te hebben van 8 uur des voormiddags tot 6 uur des namiddags op 1 Januari en op 24, 26 en 31 December, indien deze dagen op een Zondag vallen, een en ander uitsluitend voor den verkoop van banket, suikerwerk, chocolade en consumptie-ijs, onder- Deze tekst betreft een ambtelijke toelichting en het daaropvolgende besluit voor een nieuwe "Verordening op de Winkelsluiting" in Amsterdam.
* Pagina 146 bevat de argumentatie (de "considerans"). Er worden drie specifieke wijzigingen voorgesteld: het afschaffen van de automarkt op het Amstelveenveld, een verruiming van de openingstijden voor uitleenbibliotheken (tot 20:00 uur, enkel voor boeken), en de invoering van verplichte middagsluitingen voor slagers (maandagmiddag) en groenteboeren (woensdagmiddag).
* Pagina 147 bevat de juridische grondslag en de eerste drie artikelen van de verordening. Opvallend is de gedetailleerde regelgeving voor zondagsopening voor specifieke sectoren zoals vishandels, banketbakkers en verkopers van fijne vleeschwaren (broodjeszaken). Het document is geproduceerd tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. Dit is direct herkenbaar aan de verwijzing naar de "Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied". De Rijkscommissaris was Arthur Seyss-Inquart.

De voorgestelde wijzigingen weerspiegelen de tijdsgeest:
1. Uitleenbibliotheken: In een tijd zonder televisie en met beperkt ander amusement was het lezen van boeken een primaire vorm van ontspanning. De verruiming naar 20:00 uur was nodig omdat arbeiders pas laat thuis waren.
2. Middagsluitingen: De wens van slagers en groentehandelaren voor een vaste vrije middag wijst op een vroege vorm van collectieve arbeidstijdenregeling binnen de middenstand.
3. Schaarsere middelen: De tekst noemt een besluit van de Secretaris-Generaal van Landbouw en Visscherij uit 1941 betreffende beperkingen op de verkoop van vlees. Dit hangt samen met de distributie en schaarste (bonnensysteem) die tijdens de oorlog de overhand nam.
4. Automarkt: Het vervallen van de automarkt op het Amstelveenveld is logisch in een periode waarin privaat autogebruik door brandstofschaarste en vorderingen vrijwel nihil was.