Ambtelijke correspondentie / Concept-communiqué 11 oktober 1943 De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen of een verwante gemeentelijke dienst) Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier") [Bovenaan gecentreerd, handgeschreven in rood:] extra

20/1/19 M. [rechts:] 11 October 1943. [rechts:] SV.

Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,

A l h i e r.

Ten vervolge op mijn brief d.d. 4 October jl. no. 21/1/18 M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communique deze week in de pers wordt opgenomen.

"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen, uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.

Derhalve moeten de markten in de week van Maandag 18 tot en met Zaterdag 23 October aanstaande om 17.00 uur zijn ontruimd".

De Directeur,

[Onderaan, handgeschreven in rood:]
25 t/m 30 Oct. - 16.45 uur

[Linksonder, handgeschreven/stempel:]
20/1/20 Het document is een ambtelijk schrijven uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland tijdens de Tweede Wereldoorlog. De kern van het document is een verzoek om een publieke mededeling (communiqué) te plaatsen in de dagbladen betreffende de sluitingstijden van de Amsterdamse markten.

De reden voor de strikte sluitingstijden is gelegen in de "verduisteringsmaatregelen". Tijdens de bezetting was het verplicht om na zonsondergang alle lichten te doven of af te schermen om geallieerde piloten de navigatie te bemoeilijken. Omdat de dagen in oktober korter worden, moesten de markten steeds vroeger ontruimd zijn (een half uur voor zonsondergang).

Opvallend is de handgeschreven toevoeging in rood onderaan. Deze geeft de aangepaste tijd aan voor de daaropvolgende week (25 t/m 30 oktober), waarbij de ontruimingstijd vervroegd wordt naar 16.45 uur vanwege het eerdere tijdstip van zonsondergang. In oktober 1943 was de voedselsituatie in Nederland reeds precair, hoewel de grote hongerwinter nog een jaar op zich zou laten wachten. De markten waren essentieel voor de distributie van levensmiddelen. De administratie van de stad Amsterdam stond in deze periode onder toezicht van de bezetter, maar de dagelijkse gang van zaken werd nog grotendeels door het zittende ambtenarenapparaat uitgevoerd.

De "Wethouder voor de Levensmiddelen" in 1943 was de NSB'er P.H.W. de Meijer. Dergelijke mededelingen in de pers waren noodzakelijk om te voorkomen dat marktkooplieden of burgers na spertijd nog op straat waren, wat tot zware straffen van de Ordnungspolizei of de Wehrmacht kon leiden. P.H.W. de Meijer Marktwezen NSB Wehrmacht