Dienstbrief/memorandum (doorslag van een officieel schrijven).
Origineel
Dienstbrief/memorandum (doorslag van een officieel schrijven). 15 november 1943. De Directeur (vermoedelijk van de Dienst der Markten of een gerelateerde gemeentelijke dienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Linksboven, getypt:]
20/1/24 M.
[Midden boven, handgeschreven in blauwe inkt:]
Verzonden 16/11
[Rechtsboven, handgeschreven:]
Jmp [?]
[Rechtsonder de kop, getypt:]
15 November 1943. SV.
[Adressering, getypt:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
[Inhoud, getypt:]
Ten vervolge op mijn brief d.d. 8
November jl. no.20/1/23 M., heb ik de eer U be-
leefd te verzoeken wel te willen bevorderen,
dat het navolgende communique deze week in de
pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt
ter openbare kennis van marktbezoekers en markt-
kooplieden, dat de markten hier ter stede in
verband met de verduisteringsmaatregelen,
uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door
de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de week
van Maandag 22 tot en met Zaterdag 27 November
aanstaande om 16.00 uur zijn ontruimd".
[Ondertekening, getypt:]
De Directeur,
[Onderaan, handgeschreven in blauwe inkt:]
29 nov. - 4 Dec. 16 uur [onderstreept]
[Linksonder, handgeschreven in roodbruine inkt:]
20/1/25 * Onderwerp: De aanpassing van de sluitingstijden van de Amsterdamse markten vanwege de verplichte verduistering tijdens de Tweede Wereldoorlog.
* Kernboodschap: Markten moeten een half uur voor zonsondergang leeg zijn. Specifiek voor de week van 22 t/m 27 november 1943 wordt de uiterste tijd op 16:00 uur gesteld.
* Administratieve sporen:
* De handgeschreven notitie "Verzonden 16/11" bevestigt de feitelijke verzending van de brief.
* Het kenmerk "20/1/24 M." en de latere toevoeging "20/1/25" duiden op een doorlopende nummering in het archiefsysteem van de betreffende dienst.
* De handgeschreven aantekening onderaan ("29 nov. - 4 Dec. 16 uur") suggereert dat de maatregel werd verlengd of dat er voor de opvolgende week een gelijkaardige opdracht werd voorbereid.
* Toon: Zeer formeel en ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), kenmerkend voor de bestuurlijke etiquette van die tijd, zelfs onder bezettingstijd. Dit document stamt uit november 1943, een periode waarin Nederland bezet was door nazi-Duitsland. De "verduisteringsmaatregelen" (blackout) waren essentieel voor de passieve luchtverdediging; steden moesten 's nachts volledig donker zijn om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken.
De invloed van de oorlog op het dagelijks leven is hier duidelijk zichtbaar in de beperking van de handelstijden. Dat de brief gericht is aan de "Wethouder voor de Levensmiddelen" onderstreept het belang van de markten voor de voedselvoorziening in een tijd van schaarste en rantsoenering. Hoewel de brief spreekt over de "Burgemeester", werd Amsterdam in deze periode bestuurd door de regeringscommissaris/burgemeester Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. De bureaucratie bleef echter voor een groot deel op de traditionele Nederlandse wijze functioneren voor civiele zaken.