Administratieve lijst / kaartsysteem.
Origineel
Administratieve lijst / kaartsysteem. 23 februari 1943. De getypte tekst is aangevuld met handgeschreven notities (tussen vierkante haken).
No. 20/7/1 M. 1943 12/3
2E OPGAVE GEWESTELIJK ARBEIDS BUREAU, 23 Februari 1943.
============================================
Vertrokken naar Duitsland:
- J.Bosbaan, Lindengracht 10 I, - 20-9-1918 - 18/2/43. g.s. [Lzn t.H.]
- J.F.Fafianie, Egelantiersstr.85, 14-4-1917, 18/2/43. [t.H.]
- W.Glasenap, Rustenburgerstr.253, 18/2/43.(5-6-1909). [? t.H.]
- J, de Haan, Bestevaerstraat 125 I, 18/2/43. [zie 52/1/17 g.s. t.H.]
- E.G. van Immerseel, Kinkerstraat 45, 18/2/43. [f.o.v. rg. t.H.]
- J.F.Jansen, Rijnwardtstraat 92 I, 19/2/43. [zie 52/2/22 / 43 B sn]
- W. van Joolingen, Dan.Stalpertstraat 31 III, 18/2/43. [gemeld]
- B. van Kampen, Schimmelstraat 20 II, 18/2/43. [g.s. ? initials]
- H.Köhler, Javaplein 27, 18/2/43. [winkel ok?]
- R.H.J.C.Meeuwissen, Lumeystraat 31, 18/2/43. [t.H.]
- R.Jonker, Hasebroekstraat 94 II, 18/2/43. g.s. [t.H.]
- C.B.Biesenbeek Jr, Lindengracht 158, 18/2/43. 2.40 rg [t.H.]
- W.Kuysten, Commelinstraat 119 III, 18/2/43. 2.70 rg [ac]
- Langeneker, Distelachterstraat, 18/2/43. [onbekend]
Margenotities links:
* [is conform lijst met merken]
* [opm y]
* [Reeds weer in kanaal; zijn afgekeurd. v/ 19/3 43.]
Notities onderzijde:
* [1 u. W. Stars]
* [1 u. Monelencomb.]
* [25/2 1943]
* [Onbekend] (onderstreept)
* [mogen geen visch en mosselen meer ontvangen] Dit document toont de bureaucratische afhandeling van de gedwongen tewerkstelling in Duitsland. Er staan veertien namen op van mannen uit verschillende wijken in Amsterdam (onder andere de Jordaan, Oud-West en de Pijp).
De handgeschreven aantekeningen geven een inkijk in de realiteit achter de lijst:
* "t.H.": Waarschijnlijk "te huis" of "ter hand". Dit duidde vaak aan dat de persoon niet daadwerkelijk was vertrokken of nog thuis was aangetroffen.
* "Reeds weer in kanaal; zijn afgekeurd": Mogelijk refereert "kanaal" naar een lokale werkplaats (bijv. aan het Noordzeekanaal) of een verzamelpunt. De opmerking dat ze zijn "afgekeurd" op 19 maart 1943 suggereert dat medische of fysieke redenen hen behoedden voor tewerkstelling in Duitsland.
* "mogen geen visch en mosselen meer ontvangen": Dit is een opvallende sanctie. Tijdens de bezetting waren vis en mosselen op bepaalde momenten minder streng gerantsoeneerd dan vlees. Het ontzeggen van dit voedsel aan mannen die weigerden of terugkeerden, was een vorm van repressie tegen de arbeiders of hun gezinnen. Vanaf begin 1943 werd de Arbeitseinsatz steeds dwingender. Waar tewerkstelling in Duitsland eerst nog "vrijwillig" was (onder druk van werkloosheid), werden in deze periode hele jaargangen mannen opgeroepen. Het Gewestelijk Arbeidsbureau fungeerde hierbij als het uitvoerende orgaan van de bezetter.
De namen op deze lijst zijn mannen die geboren zijn rond 1917-1918, de doelgroep die in februari 1943 intensief werd gezocht voor de Duitse oorlogsindustrie. De vele krabbels en wijzigingen laten zien hoe moeizaam dit proces verliep; veel mannen probeerden onder de tewerkstelling uit te komen door onder te duiken of zich te laten afkeuren.