Brief (handgeschreven). 1 juni 1943. No. 20/15/ M. 1943 7/6.

Amsterdam 1 Juni 1943

Mijnheer

Verleden week hebben we eens kennis gemaakt met de vischdistributie, maar daar is het nog heel treurig mee gesteld.

De Marktmeesters worden nog zoo ruim van visch voorzien, dat de visch en paling nog geruild wordt voor vleesch en Groenten door de Marktmeesters.

De Vollendammers brengen de visch nog bij den Heeren thuis zelfs. Daar moet toch ook nog wat tegenover staan, de Koopluis worden dan nog in de gelegenheid gesteld nog groote Hoevel-heden in de zwarten handel te brengen van de visch en Paling.

Met mij zijn vele marktbezoekers van meening dat alleen Duitsche controle daar een eind aan kan maken altijd de zelfde marktmeesters bij de visch lijkt ons al een fout.

Inmiddels Hoogachtend

enkele Marktbezoekers * Taalgebruik: Het document is geschreven in het Nederlands met de toenmalige spelling (bijv. visch, vleesch, koopluis). Het handschrift is een vlot, leesbaar cursief handschrift dat typerend is voor de eerste helft van de 20e eeuw.
* Inhoud: De briefschrijvers beklagen zich over de gang van zaken op de vismarkt. Ze beschuldigen de marktmeesters van corruptie en vriendjespolitiek: zij zouden vis en paling achterhouden om te ruilen voor andere schaarse goederen (vlees en groenten) of deze direct aan huis leveren bij notabelen ("den Heeren"). Hierdoor zou er vis verdwijnen naar de "zwarten handel".
* Opvallend detail: De schrijvers pleiten expliciet voor "Duitsche controle" om een einde te maken aan de wantoestanden. Dit duidt op een pro-Duitse gezindheid of op zijn minst het geloof dat de bezetter strenger en rechtvaardiger zou optreden tegen lokale corruptie dan de Nederlandse beambten. De brief dateert uit juni 1943, een periode waarin de schaarste in het bezette Nederland door de Tweede Wereldoorlog steeds nijpender werd. Voedseldistributie was strikt gereguleerd via bonkaarten. Corruptie bij de distributieorganen was een veelvoorkomend probleem en leidde tot grote frustratie onder de bevolking. Anonieme verklikkingsbrieven zoals deze werden vaak gestuurd naar de autoriteiten (zowel de Nederlandse politie als de Duitse bezettingsmacht) in de hoop op ingrijpen. Het document geeft een inkijkje in de sociale spanningen, de overlevingsstrategieën (ruilhandel) en de sfeer van wantrouwen tijdens de bezetting.