Handgeschreven conceptbrief of ambtelijke notitie.
Origineel
Handgeschreven conceptbrief of ambtelijke notitie. 20 oktober 1942 (genoteerd als 20/10/42). [In de linkermarge, verticaal geschreven:]
7 bussen zonder punie gekomen [?]
[In de linkerbovenhoek:]
onderwerp:
loting W.H.N.
op markten.
[Rechtsboven:]
20/10/42.
[Adres:]
Den Heer Dir. Genl Bel.
Heerengracht
[Inhoud:]
Onder verwijzing naar de met Uw kantbrief d.d. 24 Juli j.l. om advies ontvangen stukken no. ~~244~~ 1213 Bel. Dr., heb ik de eer U te berichten, dat reeds sedert langen tijd door Winterhulp Nederland op de markten Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, Nieuwmarkt, Amstelveld en Noordermarkt (beide laatstgenoemde markten alleen des Maandags) ~~op door mijn dienst aangewezen punten,~~ plaatsen worden ingenomen (voor den verkoop van loten op door mijn dienst aangewezen punten); ~~waarna die door dezen verkoop geen moeilijkheden voor het marktverkeer kunnen ontstaan. De gelegenheid tot bedoelde verkoop wordt uitsluitend verleend zoolang~~ Dit document betreft een correspondentie over de activiteiten van Winterhulp Nederland (WHN) op de Amsterdamse markten tijdens de Duitse bezetting. De auteur reageert op een adviesaanvraag van de Directeur-Generaal der Belastingen van juli 1942.
De kern van de rapportage is dat de Winterhulp al langere tijd aanwezig is op bekende Amsterdamse markten (zoals de Albert Cuyp en de Dappermarkt) voor de verkoop van loten. De auteur benadrukt dat deze activiteiten plaatsvinden op specifieke, door de eigen dienst aangewezen plekken. De doorgehaalde slotzin suggereert dat de ambtenaar wilde vastleggen dat deze toestemming alleen geldt zolang het marktverkeer niet wordt gehinderd, wat duidt op een poging om de orde op de markt te handhaven ondanks de politieke druk van de bezettingsorganisaties. * Winterhulp Nederland (WHN): Opgericht in oktober 1940 door de Duitse bezetter, gemodelleerd naar het Duitse Winterhilfswerk. Het doel was om alle maatschappelijke hulpverlening te centraliseren onder nationaalsocialistisch toezicht. De organisatie was impopulair bij de Nederlandse bevolking, die de WHN zag als een propaganda-instrument. De collectes en loterijen werden vaak als opdringerig ervaren.
* Locaties: De genoemde markten (Albert Cuypstraat, Ten Katestraat, Dapperstraat, Nieuwmarkt, Amstelveld en Noordermarkt) zijn de meest prominente dag- en weekmarkten van Amsterdam. Dat de Winterhulp juist hier loten verkocht, toont aan dat zij zich richtten op plekken met een hoge concentratie aan burgers.
* Tijdsgewricht: Oktober 1942 was een grimmige periode in de bezetting. De nazificatie van de samenleving was in volle gang, en ambtelijke instanties moesten laveren tussen de eisen van de nieuwe orde en de praktische uitvoering van hun taken. Winterhulp