Officieel schrijven / Strafbeschikking (doorslag of kopie).
Origineel
Officieel schrijven / Strafbeschikking (doorslag of kopie). [Linksboven, getypt:] 20/20/1a M.
[Midden boven, handgeschreven in paars:] Verzonden 8/9 [gevolgd door paraaf/onleesbaar schrift]
[Rechtsboven, getypt:] G/SV
[Datum, rechts:] 8 September 1943.
[Hoofdtekst:]
Mij is gerapporteerd, dat U op Uw plaats op de Nieuwmarkt doordat U aldaar gebak en/of koek zonder bon verkoopt, de distributievoorschriften niet naleeft. U brengt daardoor de goede orde op die markt in gevaar.
In verband met deze overtreding heb ik U ingevolge artikel 39 van het Reglement op de Markten gestraft met ontneming van het recht tot het innemen van een plaats op een der markten te dezer stede voor den tijd van 14 dagen, namelijk van [doorgehaald: Donderdag 9] [handgeschreven: 8/9] September tot en met [doorgehaald: Woensdag 22 (of 15?)] [handgeschreven: 21/9] September a.s., terwijl aan den Burgemeester de vraag zal worden voorgelegd of U voor langeren tijd moet worden uitgesloten.
[Ondertekening:]
De Directeur,
[Adressering onderaan:]
Verzonden aan:
Mevr.G.M.Valk-Both, Westerstr.252 III
Mevr.J.Rotgans-den Herder, 3e Kattenburger-dwarsstraat 16 III
Mevrouw J.F.Moelee-Boekelman, Commelinstraat 48 III. * Inhoud: Het document is een formele kennisgeving van een marktverbod aan drie vrouwelijke marktkooplieden. De reden is het verkopen van gebak of koek zonder distributiebonnen ("zonder bon").
* Taalgebruik: Formeel en dwingend ("Mij is gerapporteerd", "gestraft met ontneming"). Het taalgebruik is kenmerkend voor de ambtelijke correspondentie uit die tijd (bijv. "te dezer stede", "a.s.").
* Correcties: Er zijn handmatige correcties aangebracht in de data van de strafperiode. De oorspronkelijke getypte data zijn doorgehaald en vervangen door "8/9" en "21/9", wat duidt op een onmiddellijke ingang van de straf op de dag van verzending.
* Juridische grondslag: Er wordt specifiek verwezen naar "artikel 39 van het Reglement op de Markten". Tevens wordt gedreigd met een zwaardere straf via de burgemeester. * Historische periode: Dit document stamt uit september 1943, midden in de Tweede Wereldoorlog tijdens de Duitse bezetting van Nederland.
* Distributiestelsel: Vanwege schaarste was bijna alles op de bon. Het verkopen van etenswaren zonder deze bonnen werd gezien als een economisch delict. De bezetter en het Nederlandse bestuur probeerden de zwarte handel strikt te beteugelen om de voedselvoorziening (theoretisch) controleerbaar te houden.
* Locatie: De genoemde locaties (Nieuwmarkt, Westerstraat, Kattenburgerdwarsstraat en Commelinstraat) situeren dit document direct in Amsterdam. De vrouwen woonden veelal in volksbuurten (de Jordaan, de Kadijken en de Dapperbuurt).
* Sociale aspecten: Het valt op dat de straf gericht is aan drie vrouwen. In oorlogstijd namen vrouwen vaak de marktplaatsen over van mannen die elders tewerkgesteld waren of ondergedoken zaten. De controle op de markt was streng; kleine overtredingen konden leiden tot direct verlies van inkomen voor twee weken of langer.