Handgeschreven brief (verzoekschrift). 29 oktober 1943. P. de Wit (ondergetekende). No. 20/60/1 M. 1943 1/4 [stempel]
Amsterdam 29 October 1943
Geachte heer Direkteur.

In verband met de verplichte legitimatiekaart welke wij als marktkooplieden en standwerkers voortaan op verzoek moeten tonen, en welke door een misverstand mijnerzijds nog niet is aangevraagd, verzoek ik u alsnog mij, indien zulks nog mogelijk is, dit te willen toezenden.
Als standwerker in huishoudelijke en verbruiks-artikelen was ik tot nog toe in staat in mijn levensonderhoud te kunnen voorzien, zodat ik, indien ik door onattentheid mijnerzijds, niet in aanmerking zou kunnen komen voor een legitimatiekaart, daardoor ten zeerste gedupeerd zou worden.
Hopende dat u termen zult vinden, om mij alsnog in het bezit van een exemplaar te willen stellen zeg ik u bij voorbaat daarop mijn oprechte dank.

Met waardering teken ik
[Handtekening: P. de Wit]

Adres: Onbekende Gracht 3 II
Amsterdam Centrum. De brief is een formeel maar enigszins nederig verzoek van een Amsterdamse marktkoopman aan een overheidsinstantie tijdens de Tweede Wereldoorlog. De schrijver, P. de Wit, geeft toe dat hij door "misverstand" of "onattentheid" de deadline voor het aanvragen van een verplichte legitimatiekaart voor standwerkers heeft gemist.

De toon is uiterst beleefd ("Met waardering teken ik", "oprechte dank"), wat typerend is voor correspondentie met autoriteiten in die tijd, zeker gezien de precaire situatie waarin burgers zich bevonden onder de bezetting. De schrijver benadrukt zijn economische afhankelijkheid van zijn beroep als standwerker in "huishoudelijke en verbruiks-artikelen" om de urgentie van zijn verzoek te onderstrepen. Hij vreest "ten zeerste gedupeerd" te worden (zijn inkomen te verliezen) als hij de kaart niet alsnog krijgt. Dit document stamt uit oktober 1943, een periode waarin de Duitse bezetter de controle op de Nederlandse bevolking en economie steeds verder intensiveerde. De invoering van specifieke legitimatiekaarten voor marktkooplieden en standwerkers was een middel om de handel te reguleren, zwarte handel tegen te gaan en mogelijk ook om Joodse handelaren of 'ongewenste elementen' uit het straatbeeld te weren.

Zonder de juiste papieren was het voor een standwerker onmogelijk om legaal zijn werk uit te oefenen. De bureaucratie was in deze periode onverbiddelijk; het missen van een aanvraagtermijn kon directe gevolgen hebben voor de overlevingskansen van een gezin. De "Onbekende Gracht" waar de afzender woonde, is een kleine gracht in het centrum van Amsterdam (vlakbij Carré), een buurt die destijds bewoond werd door veel kleine zelfstandigen en arbeiders. P. de Wit Marktwezen