Archief 745
Inventaris 745-422
Pagina 161
Dossier 100
Jaar 1944
Stadsarchief

Uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam.

11 augustus 1944.

Origineel

Uittreksel (extract) uit het Boek der Besluiten van de Burgemeester van Amsterdam. 11 augustus 1944. No. 1448ᵇ Arb. 1944 [stempel:] N° 8 A / 7 / 6 M. 1944 [handgeschreven:] 18/8 [handgeschreven:] Marktw.
[handgeschreven:] 656 LM 1944
Wijziging bijdrage gemeentepersoneel in kosten bonlooze bijvoeding.

[handgeschreven parafen/handtekeningen:]
Dir
Th. Müller

E x t r a c t
uit het Boek der Besluiten
van den Burgemeester van Amsterdam
Vrijdag, 11 Augustus 1944.

Op voorstel van den Wethouder voor de Arbeidszaken wordt het volgende besluit genomen :
De Burgemeester van Amsterdam,
Overwegende, dat het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening in Oorlogstijd den prijs der bonlooze bijvoeding uit gemeentekeukens heeft verhoogd tot 30 cent per liter;
Overwegende voorts, dat in verband hiermede de bijdragen van hen, die van deze voeding gebruik maken, eveneens dienen te worden verhoogd;
Gelet op de bepalingen van de Achtste Verordening van den Rijkscommissaris voor het bezette Nederlandsche gebied betreffende bijzondere maatregelen op administratiefrechtelijk gebied (Verordening 152/1941) en van de Eerste Beschikking ter uitvoering van deze Verordening (Nederlandsche Staatscourant van 19 Augustus 1941, No. 160);

B e s l u i t :

met ingang van 21 Augustus 1944, het bepaalde onder IIa van zijn besluit, dd. 30 December 1943, No. 2030ᵈ Arb., te wijzigen door de woorden : "2½ cent per ¼ liter" te vervangen door de woorden: "7 cent, indien hij ½ liter, en 10 cent, indien hij ¾ liter gebruikt".

C.S. Stadhuis, z.o.z.
A'dam, 8-'44 No. 49 * Inhoud: Het document betreft een administratieve wijziging van de kosten voor extra maaltijden ("bonloze bijvoeding") voor gemeenteambtenaren in Amsterdam. Vanwege prijsstijgingen opgelegd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening (van 30 cent per liter), wordt de eigen bijdrage van het personeel verhoogd. De prijs stijgt aanzienlijk: waar men voorheen 2,5 cent betaalde voor een kwart liter, wordt dit nu 7 cent voor een halve liter en 10 cent voor driekwart liter.
* Juridische basis: Er wordt verwezen naar Verordening 152/1941 van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart). Dit illustreert hoe de bezettingsmacht via administratieve weg directe controle uitoefende op het Nederlandse bestuur.
* Administratieve sporen: De afkorting "Marktw." duidt waarschijnlijk op de bemoeienis van de dienst Marktwezen. De aantekening "z.o.z." (zie ommezijde) geeft aan dat er op de achterkant van het origineel meer informatie staat.
* Terminologie: "Bonlooze bijvoeding" was een cruciale term tijdens de oorlog. Het duidde op extra voedselvoorziening (vaak een stamppot of soep uit de centrale keuken) die buiten het reguliere distributiesysteem met bonnen om werd verstrekt om werknemers op de been te houden. Dit document stamt uit augustus 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Terwijl de geallieerden na de invasie in Normandië oprukten richting het noorden, nam de schaarste in de bezette steden toe.

De burgemeester van Amsterdam was in deze periode Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. Het document toont de dagelijkse realiteit van de oorlogseconomie: inflatie, stijgende voedselprijzen en de bureaucratische afhandeling daarvan. Slechts enkele weken na dit besluit zou "Dolle Dinsdag" plaatsvinden, gevolgd door de Spoorwegstaking en de beruchte Hongerwinter van 1944-1945, waarin de voedselvoorziening in de steden van West-Nederland nagenoeg volledig zou instorten. De hier genoemde prijsverhogingen waren een voorbode van de extreme tekorten die zouden volgen.

Samenvatting

  • Inhoud: Het document betreft een administratieve wijziging van de kosten voor extra maaltijden ("bonloze bijvoeding") voor gemeenteambtenaren in Amsterdam. Vanwege prijsstijgingen opgelegd door het Rijksbureau voor de Voedselvoorziening (van 30 cent per liter), wordt de eigen bijdrage van het personeel verhoogd. De prijs stijgt aanzienlijk: waar men voorheen 2,5 cent betaalde voor een kwart liter, wordt dit nu 7 cent voor een halve liter en 10 cent voor driekwart liter.
  • Juridische basis: Er wordt verwezen naar Verordening 152/1941 van de Rijkscommissaris (Arthur Seyss-Inquart). Dit illustreert hoe de bezettingsmacht via administratieve weg directe controle uitoefende op het Nederlandse bestuur.
  • Administratieve sporen: De afkorting "Marktw." duidt waarschijnlijk op de bemoeienis van de dienst Marktwezen. De aantekening "z.o.z." (zie ommezijde) geeft aan dat er op de achterkant van het origineel meer informatie staat.
  • Terminologie: "Bonlooze bijvoeding" was een cruciale term tijdens de oorlog. Het duidde op extra voedselvoorziening (vaak een stamppot of soep uit de centrale keuken) die buiten het reguliere distributiesysteem met bonnen om werd verstrekt om werknemers op de been te houden.

Historische Context

Dit document stamt uit augustus 1944, een kritieke fase in de Tweede Wereldoorlog in Nederland. Terwijl de geallieerden na de invasie in Normandië oprukten richting het noorden, nam de schaarste in de bezette steden toe.

De burgemeester van Amsterdam was in deze periode Edward Voûte, die door de bezetter was aangesteld. Het document toont de dagelijkse realiteit van de oorlogseconomie: inflatie, stijgende voedselprijzen en de bureaucratische afhandeling daarvan. Slechts enkele weken na dit besluit zou "Dolle Dinsdag" plaatsvinden, gevolgd door de Spoorwegstaking en de beruchte Hongerwinter van 1944-1945, waarin de voedselvoorziening in de steden van West-Nederland nagenoeg volledig zou instorten. De hier genoemde prijsverhogingen waren een voorbode van de extreme tekorten die zouden volgen.

Locaties

Stadhuis Amsterdam.

Kooplieden in dit dossier 100

A.C. Cobussen Waterlooplein 499,42 6)
A.H. Bijland Waterlooplein 1664,98 5)
A.H. Bijland Waterlooplein 42
A.H. de Haer Waterlooplein 41
A.H. de Haer Waterlooplein 2690,20
A.H. Klaassens Waterlooplein 2046,82
A.H. Klaassens Waterlooplein 46
A.J.J. Barbiers Waterlooplein 46
A.J.I. Barbiers Waterlooplein 2353,76 5)
M. Burg Waterlooplein
W. Rijbrodt Waterlooplein
A.W. Rijvordt Waterlooplein 42
B. Felthuis Waterlooplein 1815,44
B. Felthuis Waterlooplein 45
C. Bakker Waterlooplein 1656.--
C. Bakker Waterlooplein 44
C. Blom Waterlooplein 44
C.F. Eggelte Waterlooplein 2175,15
C.F. Eggelte Waterlooplein 42
C.J.v. Moerkerken Waterlooplein 43
C.L.J. Lek Waterlooplein 42
C. Veerman Waterlooplein 45
D.H. Schiermeier Waterlooplein 45
E.A. Engelen Waterlooplein 1904,16
A. Littelugt Waterlooplein
F.A. Uitvlugt Waterlooplein 42
F. Koning Waterlooplein 43
F. Reinen Waterlooplein 43
F.W. Stroer Waterlooplein 47
G.A. Oosterhoff Waterlooplein
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 6