Officieel afschrift van een circulaire van de Gemeente Amsterdam. 12 juni 1944. De Burgemeester van Amsterdam (E.J. Voûte) en de Gemeentesecretaris (J.F. Franken). A F S C H R I F T.

GEMEENTE AMSTERDAM.

No. 1/8 B.P.P.V. 1944

Onderwerp: Vervolg Museumcursussen Koloniaal Instituut.

Amsterdam, 12 Juni 1944.

De museumcursussen, georganiseerd door het Koloniaal Instituut Linnaeusstraat no. 2, welke ten doel hadden de belangstellingte wekken voor de rijke schatten van het museum, zijn door een groot aantal personen in gemeentedienst met groote aandacht gevolgd. Aangezien het is gebleken, dat verschillende personen er prijs op stellen diepergaande kennis te verwerven over enkele zeer speciale objecten, is de mogelijkheid geopend, alsnog een cursus te volgen, welke bestaat uit vijf lessen t.w.:

1. Atjeh (godsdienst, volk en volksgebruiken);
2. Bali (idem idem idem);
3. Javaansche muziek (de gamelan);
4. Animisme (zeden en gewoonten der heidensche bevolkingsgroepen)
5. Zending en missie (bezoek en verklaring van het tentoongestelde).

De kosten van dezen cursus van 5 lessen bedragen 50 cent per persoon. Ik zou er prijs op stellen, wanneer U dezen cursus zooveel mogelijk bij Uw personeel bekend zoudt willen maken en Uw personeel, voor zoover de dienst dit toelaat, in de gelegenheid zoudt willen stellen, den cursus te volgen. Ten einde te komen tot een regelmatig bezoek, verzoek ik U aan het Bureau voor Per, Propaganda en Vreemdelingenverkeer, Stadhuis kamer 19, te willen opgeven, wie van het onder U werkende personeel den cursus wenscht bij te wonen.

De Burgemeester van Amsterdam,
(w.g.) Voûte

De Gemeentesecretaris,
(w.g.) J.F. Franken.

Aan Heeren Hoofden van Diensten, Bedrijven en Administratiën Amsterdam.

(Handgeschreven aantekeningen onderaan:)
Linkerkolom (Deelnemers):
Deelnemers
Dogger [?]
Groningen
Th. Muller
Van Beerens
de Vries
Groeneveld
Postuma
Lieburgh
Deukhers [?]

Midden/Rechts (notities):
Van C.T. [onleesbaar] mogen opgeven binnen [onleesbaar]
10/7 '44 [?]
PA/22/6

--- Dit document is een ambtelijke oproep aan de hoofden van Amsterdamse gemeentediensten om hun personeel te enthousiasmeren voor een verdiepingscursus in het Koloniaal Instituut (het huidige Tropenmuseum).

Opvallende elementen:
* Inhoud van de cursus: De focus ligt op de toenmalige Nederlandse koloniën (Nederlands-Indië). De terminologie ("heidensche bevolkingsgroepen") is kenmerkend voor het koloniale wereldbeeld van die tijd.
* Logistiek: De cursus kostte 50 cent voor vijf lessen, wat zelfs voor 1944 een laagdrempelig bedrag was om deelname te stimuleren. De aanmeldingen liepen via het 'Bureau voor Per, Propaganda en Vreemdelingenverkeer'.
* Administratieve sporen: De handgeschreven namenlijst onderaan suggereert dat dit specifieke afschrift is gebruikt binnen een specifieke dienst (mogelijk de Reinigingsdienst of Publieke Werken, gezien de namen) om de deelnemers te inventariseren.

--- Het document dateert van 12 juni 1944, slechts enkele dagen na D-Day. Nederland bevindt zich in de slotfase van de Duitse bezetting.

1. Bestuur onder bezetting: De ondertekenaar, Edward Voûte, was de door de Duitsers benoemde regeringscommissaris/burgemeester van Amsterdam. Hij stond bekend als een collaborerend ambtenaar die probeerde de stad draaiende te houden binnen de kaders van de bezetter.
2. Het Koloniaal Instituut: Ondanks de oorlog en het feit dat de verbinding met Nederlands-Indië (dat op dat moment door Japan was bezet) volledig was verbroken, bleef de belangstelling voor de koloniën in Nederland groot. Het instituut diende als een centrum voor culturele overdracht en "volksopvoeding".
3. Propaganda: Het feit dat de aanmeldingen via het bureau "Propaganda" liepen, duidt erop dat dergelijke cursussen ook werden ingezet om de moraal van de ambtenaren hoog te houden of een bepaald cultureel besef te bevorderen dat paste binnen de toenmalige orde.
4. Dagelijks leven: Terwijl de oorlogssituatie grimmiger werd (voedselschaarste, naderende geallieerden), gingen dit soort bureaucratische processen en culturele cursussen voor gemeenteambtenaren merkwaardig genoeg gewoon door.