Officiële circulaire/brief van de gemeente Amsterdam.
Origineel
Officiële circulaire/brief van de gemeente Amsterdam. 17 april 1944. F. P. Guépin, Wethouder voor de Arbeidszaken. GEMEENTE AMSTERDAM
No. 520b Arb. 1944
Onderwerp : ontslagvergunning.
[Stempel in paars:] № 84/44/1 M.1944 18/4
[Handgeschreven in blauwe inkt:] u. v. d. m.
AMSTERDAM, 17 April 1944
Het geval heeft zich voorgedaan, dat het Gewestelijk Arbeidsbureau op het verzoek van een arbeidscontractant om zijn dienstverband met de Gemeente te mogen verbreken, ten einde een andere betrekking te kunnen aanvaarden, gunstig heeft beschikt, niettegenstaande het betrokken diensthoofd op het ontslaanvrage-formulier, hetwelk hiervoor door het Arbeidsbureau ter beschikking werd gesteld, verzocht had het ontslag niet te verleenen, omdat het dienstbelang zich daar ernstig tegen verzette.
De Burgemeester, die dezen gang van zaken onbevredigend achtte, heeft zich tot den Directeur van het Gewestelijk Arbeidsbureau gewend, die in antwoord hierop toezegde, niet dan bij hooge uitzondering te zullen afwijken van het dezerzijds gegeven advies bij aanvragen om een ontslagvergunning door gemeentepersoneel.
In verband hiermede verzoek ik U, indien zich bij Uw diensttak een geval voordoet, waarin het Arbeidsbureau weder afwijkt van het Uwerzijds op het betreffende formulier gestelde advies, mij hiervan bericht te zenden. Zijn de redenen, welke het Gewestelijk Arbeidsbureau tot afwijking hoopten, U bekend, dan verneem ik deze hierbij gaarne.
De Wethouder voor de Arbeidszaken,
F. P. GUÉPIN
Aan Heeren Hoofden van
Diensten, Bedrijven en Administratiën
Stadsdrukkerij Amsterdam 8684-3-44-150
[Rechtsonder in potlood:] BA * Kernboodschap: De wethouder instrueert diensthoofden om aan de bel te trekken wanneer het Gewestelijk Arbeidsbureau (GAB) een ontslagvergunning verleent aan een gemeentemedewerker tegen het negatieve advies van de gemeente in.
* Toon: Formeel-bureaucratisch en assertief. Het document getuigt van een intern conflict tussen de gemeentelijke hiërarchie en een externe uitvoeringsinstantie (het GAB).
* Stijl: Typisch ambtelijk taalgebruik uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "gunstig heeft beschikt", "hetwelk", "dezerzijds").
* Administratief proces: De brief onthult dat voor het beëindigen van een arbeidscontract bij de gemeente een formulier van het Arbeidsbureau nodig was, waarop het diensthoofd een bindend bedoeld advies gaf. De burgemeester heeft hierover op directieniveau afspraken gemaakt met het GAB om de gemeentelijke zeggenschap over het eigen personeel te waarborgen. * Historische periode: April 1944. Nederland is bezet door nazi-Duitsland. In deze fase van de oorlog was er een nijpend tekort aan arbeidskrachten, mede door de Arbeitseinsatz (dwangarbeid in Duitsland).
* Arbeidsmarktregulering: Onder het bezettingsregime was de arbeidsmarkt strikt gereguleerd. Werknemers konden niet zomaar ontslag nemen; hiervoor was toestemming nodig van het Gewestelijk Arbeidsbureau. De overheid (ook de gemeentelijke) probeerde grip te houden op essentieel personeel.
* Bestuur onder bezetting: Hoewel de brief een puur administratieve kwestie lijkt, opereert het gemeentebestuur onder auspiciën van de bezetter. De ondertekenaar, F.P. Guépin, was een wethouder in het college van de door de Duitsers aangestelde burgemeester Edward Voûte. De frictie met het Gewestelijk Arbeidsbureau toont aan hoe verschillende bureaucratische instanties in oorlogstijd om macht en mankracht streden.
* Drukwerk: Het document is gedrukt door de Stadsdrukkerij, wat aangeeft dat dit een gestandaardiseerde circulaire was die in grotere oplage onder alle gemeentelijke diensten werd verspreid.