Dienstbrief / Ambtelijke correspondentie. 16 juni 1944. De Directeur (naam niet gespecificeerd, waarschijnlijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst). [Linksboven, getypt:]
8a/68/1M.

[Middenboven, handgeschreven in paars:]
Verzonden 16/6

[Rechtsboven, getypt:]
16 Juni 1944. vB/SV.

[Adresblok:]
Den Heer Mr. J.H.J. v.d. Brug
Commies Bureau Gemt. Secretaris,
Kamer 26, Raadhuis,
A l h i e r.
=============

[Inhoud:]
Ingevolge Uw telefonischeverzoek van heden, doe ik U onderstaand opgave toekomen van privéaansluitingen van ambtenaren van mijn dienst waarvan ik het in het belang van den dienst noodzakelijk acht, dat zij omgeschakeld worden in dienstaansluitingen.

De Directeur,

[Lijst onderaan:]
1. 81905 P.H.J. Dogger, Postjeskade 175, Secr. Techn. Com. K.N.Z.B.
2. 32897 I.Th. Gottmer, Marnixstraat 398. * Onderwerp: Het document betreft een verzoek om twee particuliere telefoonaansluitingen om te zetten naar "dienstaansluitingen". Dit betekende dat de kosten door de gemeente werden gedragen en, belangrijker nog in oorlogstijd, dat de lijn als essentieel werd beschouwd voor de uitoefening van de publieke taak.
* Terminologie: "Alhier" duidt erop dat zowel de afzender als de ontvanger zich in dezelfde stad bevonden. De genoemde straatnamen (Postjeskade en Marnixstraat) bevestigen dat het om Amsterdam gaat.
* Personen:
* Mr. J.H.J. van der Brug: Werkzaam bij de Gemeentesecretarie.
* P.H.J. Dogger: Wordt vermeld met de toevoeging "Secr. Techn. Com. K.N.Z.B." (Secretaris Technische Commissie van de Koninklijke Nederlandse Zwembond). Blijkbaar combineerde hij zijn ambtenaarsfunctie met een rol bij de zwembond.
* I.Th. Gottmer: Een ambtenaar woonachtig aan de Marnixstraat.
* Taalgebruik: Typisch ambtelijk Nederlands uit de eerste helft van de 20e eeuw (bijv. "Ingevolge", "den dienst", "opgave toekomen"). Opvallend is het aan elkaar geschreven "telefonischeverzoek". * Historische context: De datum is 16 juni 1944, slechts tien dagen na D-Day (de invasie in Normandië). Tijdens de Duitse bezetting van Nederland was het telefoonverkeer streng gereguleerd.
* Telefoonbeperkingen: Naarmate de oorlog vorderde, werden steeds meer civiele telefoonlijnen afgesloten door de bezetter om capaciteit vrij te maken voor militair gebruik of om verzetsactiviteiten te bemoeilijken. Door een privéaansluiting aan te merken als "dienstaansluiting", konden ambtenaren hun telefoonverbinding behouden of voorrang krijgen bij herstel, omdat hun bereikbaarheid cruciaal werd geacht voor het functioneren van de stad of de betreffende dienst.
* Locatie: Het "Raadhuis" in Amsterdam verwijst naar het Prinsenhof aan de Oudezijds Voorburgwal, dat tot 1988 als stadhuis diende. * Mr. J.H.J. van der Brug: Werkzaam bij de Gemeentesecretarie.