Ambtsverslag / Rapport. DIENST VAN HET MARKTWEZEN
te
A M S T E R D A M

Nº 20/8/5 M.1944 27/1 __R_A_P_P_O_R_T__

In opdracht van den Heer Directeur van het Marktwezen heb ik, J. H. de Grebber, Ambtenaar bij het Marktwezen, een onderzoek ingesteld naar den mosselen verkoop in de Dapperstraat alhier. Het vermoeden bestond, dat de kleinhandelaren, Gerrit Lammers en Otto, de mosselen niet in de Dapperstraat verkocht zouden worden doch wel op het Javaplein alhier.

In de week van 16 Januari tot 22 Januari 1944, heb ik deze personen eenige malen gecontroleerd. Zij laden de mosselen op een vrachtauto voor gezamelijke rekening. De mosselen zijn echter steeds in de Wagenaarstraat verkocht tegen den maximum vastgestelde prijs.

Waarvan dit rapport te Amsterdam op 26 Januari 1944.

De Ambtenaar voornoemd,

J. H. de Grebber

Aan
Den Heer Directeur van het Marktwezen
A L H I E R

[Handgeschreven kanttekening linksmidden:]
doss. controle
28-1-44
[onleesbare paraaf/naam, mogelijk "deHaas"] * Inhoud: Het rapport betreft een surveillance-onderzoek naar twee visleveranciers (Lammers en Otto). De verdenking was dat zij zich niet hielden aan hun toegewezen staanplaats in de Dapperstraat, maar uitweken naar het Javaplein.
* Bevindingen: De ambtenaar concludeert dat de handelaren inderdaad samenwerken (gezamenlijk transport), maar dat zij hun waar verkopen in de Wagenaarstraat. Cruciaal in de context van de tijd is de melding dat zij zich houden aan de "maximum vastgestelde prijs".
* Administratieve kenmerken: Het document bevat een paars archiefstempel met het jaartal 1944. De handgeschreven notitie links duidt op de afhandeling door de administratie (controle van het dossier) twee dagen na dagtekening van het rapport.
* Taalgebruik: Het document is opgesteld in de toen gangbare ambtelijke spelling (bijv. "den", "alhier", "eenige"). Dit document stamt uit de periode van de Duitse bezetting van Nederland (1940-1945). Tijdens de oorlogsjaren was er sprake van grote schaarste en een strikte distributie van voedsel. De Dienst van het Marktwezen had de taak om toezicht te houden op de eerlijke verdeling en vooral op de naleving van de prijsbeheersing.

De "maximum vastgestelde prijs" was ingesteld om zwarte handel en woekerprijzen tegen te gaan. Dat ambtenaren specifieke handelaren schaduwden om te controleren of zij wel op de juiste plek stonden en tegen de juiste prijs verkochten, getuigt van de enorme regeldruk en controle op de dagelijkse levensmiddelenvoorziening in Amsterdam tijdens de hongerwinter van 1944. Mosselen waren in deze periode een van de weinige eiwitbronnen die soms nog buiten de bonnen om (of tegen minder strenge voorwaarden) beschikbaar waren, wat ze tot een gewild object voor controle maakte. H. de Grebber Marktwezen