Getypt ambtelijk rapport met handgeschreven kanttekeningen. 27 juni 1944 (rapport) / 20 juli 1944 (archivering). Controleur J.P.N. Boon (Marktwezen). De Inspecteur van het Marktwezen. [Stempel/Kenmerk bovenin:]
№ 20/8/18 M. 1944 28/6 [handgeschreven] 165

R A P P O R T.

In opdracht van den Heer Inspecteur van het Marktwezen, heb ik controleur Boon, op Maandag 26 Juni 1944 controle gehouden op de dagmarkt de Noordermarkt, betreffende verkoop van textiel goederen door personen die daartoe niet gerechtigd zijn. Ik kan U het volgende rapporteeren: Omstreeks 10 uur v.m bevond ik mij op de Noordermarkt en heb daar geconstateerd, dat er volgens mijn schatting ongeveer een kleine honderd personen, vrouwen zoowel mannen met verschillende soorten kleeding over hun arm liepen, met de bedoeling deze aldaar te verkoopen. Het is voor ons moeilijk deze personen te verbaliseeren, daar het te koop aanbieden op geheimzinnigen wijzen geschied. Door mij zijn ongeveer tien menschen van de Noordermarkt verwijderd. Politie is niet aanwezig. Nadat ik den Heer de Haer van het een en ander in kennis had gesteld en deze de politie had gewaarschuwd, kwam er één agent in uniform. Deze agent heeft verschillende personen die met kleeding over hun arm liepen, kennelijk met de bedoeling dit te verkoopen, van de Noordermarkt verwijderd. Het zou wel wenschlijk zijn dat de ambtenaren van de C.C.D. afd: textiel, des maandags op de Noordermarkt aanwezig waren. Een andere oplossing zou zijn in overleg met de politie (recherche) de menschen die met kleding over hun arm loopen, kennelijk met de bedoeling deze aldaar te verhandelen van de markt te verwijderen of tijdelijk in te sluiten.

Den Heer Inspecteur van het Marktwezen.

Amsterdam 27 Juni 1944
controleur,
[Signatuur: J.P.N. Boon]
J.P.N. Boon.

[Handgeschreven aantekeningen onderaan:]
Insp. Zaak besproken met politie
Zaak is met politie besproken.
Heeft alle medewerking toegezegd
Opbergen 20-7-44 [Signatuur: de Haer] Het document is een formeel rapport van een marktcontroleur over illegale handel op de Noordermarkt in Amsterdam. De kernpunten zijn:
* De waarneming: De controleur ziet ongeveer honderd mensen die "met kleding over de arm" lopen, een eufemisme voor illegale straathandel zonder vaste kraam of vergunning.
* Het handhavingsprobleem: Omdat de verkoop "geheimzinnig" (onderhands) gebeurt, is het lastig om een proces-verbaal (verbaal) op te stellen. Er is te weinig politie aanwezig op de markt.
* Voorgestelde maatregelen: De controleur stelt voor om de CCD (Centrale Crisis Controle Dienst) in te schakelen of strenger op te treden door mensen die met kleding lopen direct te verwijderen of zelfs op te sluiten.
* Afhandeling: De handgeschreven noten onderaan bevestigen dat de zaak met de politie is besproken en dat zij medewerking hebben toegezegd. Dit rapport is geschreven in juni 1944, tijdens de Duitse bezetting van Nederland in de Tweede Wereldoorlog. In deze periode was er een enorme schaarste aan textiel en andere basisgoederen. Alles was "op de bon" (gerantsoeneerd).
* Zwarte Handel: De "honderd personen" die met kleding over de arm liepen, maakten deel uit van de bloeiende zwarte handel. Mensen probeerden hun oude kleding te ruilen of te verkopen voor geld of voedsel, buiten de officiële distributiekanalen om.
* CCD: De Centrale Crisis Controle Dienst (C.C.D.), die in de tekst genoemd wordt, was de instantie die toezag op de naleving van de distributieregels en de prijzenwetgeving. Zij traden vaak hard op tegen zwarte handel.
* Noordermarkt: Deze locatie is historisch gezien altijd een plek van handel in tweedehands goederen en textiel geweest (en is dat nog steeds). Het document illustreert de grimmige realiteit van de laatste oorlogsjaren, waarin de overheid probeerde grip te houden op een markt die door schaarste onbeheersbaar was geworden. J.P.N. Boon Marktwezen Politie