Ambtsbrief / Concept voor een perscommuniqué.
Origineel
Ambtsbrief / Concept voor een perscommuniqué. 27 maart 1944. De Directeur (vermoedelijk van een Amsterdamse gemeentelijke dienst, zoals de Marktdienst). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen te Amsterdam ("Alhier"). [Linksboven, getypt:]
20/7/12M.
[Midden boven, handgeschreven in potlood:]
Verzonden 27/3
[Rechtsboven, getypt:]
27 Maart 1944. SV.
[Adressering, getypt:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
[Inhoud, getypt:]
Ten vervolge op mijn brief d.d.
20 Maart 1944 no. 20/7/11M. heb ik de eer
U beleefd te verzoeken wel te willen be-
vorderen, dat het navolgende communique
deze week in de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam
brengt ter openbare kennis van marktbe-
zoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede in verband met de verduis-
teringsmaatregelen uiterlijk een half uur
vóór zonsondergang door de marktkooplie-
den moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Za-
terdag 8 April om 19.00 uur zijn ontruimd.
De Directeur,
[Onder de getypte tekst, handgeschreven in paarse inkt:]
Sluiting markten tot 1 Oct. a.s. des
Zaterdags om 20 uur
herhaaldelijke communiqué in
Sept. a.s.
Afd. L.M. ingelicht. [gevolgd door paraaf]
3/4 '44. Acc. [gevolgd door paraaf] Het document betreft een administratieve afhandeling van de markttijden in Amsterdam tijdens de oorlogsjaren. De kern van de brief is de publicatie van een communiqué namens de Burgemeester (destijds de door de bezetter aangestelde Edward Voûte).
De belangrijkste punten zijn:
1. Verduisteringsmaatregelen: De markten moeten uiterlijk een half uur voor zonsondergang ontruimd zijn. Dit was een strikt militair voorschrift om te voorkomen dat stadsverlichting als navigatiepunt voor geallieerde bommenwerpers kon dienen.
2. Specifieke datum: Voor zaterdag 8 april 1944 wordt een exacte tijd van 19.00 uur genoemd.
3. Handgeschreven wijzigingen: De aantekeningen onderaan lijken een latere beslissing of aanpassing te reflecteren: tot 1 oktober mogen de markten op zaterdag tot 20.00 uur openblijven (omdat de zon dan later ondergaat), met de vermelding dat er in september opnieuw een bericht moet uitgaan.
4. Afd. L.M.: Dit staat voor de Afdeling Levensmiddelen, de instantie die verantwoordelijk was voor de voedselvoorziening in de stad. In maart 1944 was de voedselsituatie in Nederland reeds precair, hoewel de grote Hongerwinter pas het jaar daarop zou volgen. Markten waren essentieel voor de distributie van de weinige beschikbare middelen. De bureaucratie van de gemeente Amsterdam bleef onder toezicht van de bezetter functioneren.
De brief illustreert hoe het dagelijks leven (de marktgang) volledig werd gedicteerd door de militaire realiteit van de oorlog (de verduistering). Het laat ook de nauwe samenwerking zien tussen de verschillende gemeentelijke afdelingen om de openbare orde en de voedselvoorziening binnen de opgelegde beperkingen te regelen. De verwijzing naar de "pers" herinnert eraan dat alle officiële mededelingen via gecensureerde dagbladen aan de bevolking werden gecommuniceerd. Gemeente Amsterdam