Archiefdocument
Origineel
3 oktober 1944. De Directeur (waarschijnlijk van de Gemeentelijke Marktwezen). [Links boven:] 20/7/13M.
[Midden boven, handgeschreven:] Imp [?]
[Midden boven, getypt/handgeschreven:] Verzonden 3/10 3 October 1944. SV.
[Rechts midden:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
[Inhoud:]
Ten vervolge op mijn brief d.d. 27 Maart 1944 no.20/7/12M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communique deze week in de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 7 October 1944 om 17.35 uur zijn ontruimd".
[Onderschrift:]
De Directeur,
[Onderaan, handgeschreven:]
14 October 17.15 uur [onderstreept]
[Links onder, handgeschreven:]
20/7/14 Het document is een administratieve instructie voor het publiceren van een officiële bekendmaking. De toon is uiterst formeel ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"). Het centrale thema is de handhaving van de verduisteringsmaatregelen (Luftschutz), die door de Duitse bezetter strikt werden opgelegd om navigatie door geallieerde bommenwerpers te bemoeilijken.
Opvallend zijn de handgeschreven toevoegingen:
1. "Verzonden 3/10": Bevestiging van de verzenddatum.
2. "14 October 17.15 uur": Gezien de brief instructies geeft voor zaterdag 7 oktober (17.35 uur), is dit de voorbereiding voor de week daarop. Omdat de dagen in oktober korter worden, verschuift de verplichte ontruimingstijd naar 17.15 uur.
3. Archiefcodes: De code linksboven (20/7/13M) en linksonder (20/7/14) duiden op een doorlopende reeks correspondentie over dit specifieke onderwerp. Dit document stamt uit een zeer duistere periode in de Amsterdamse geschiedenis: de eerste maanden van de Hongerwinter (1944-1945). Na de spoorwegstaking in september 1944 blokkeerden de Duitsers voedseltransporten naar het westen van Nederland.
Hoewel de markten in de stad vrijwel leeg waren door de extreme schaarste, bleven ze een formeel punt van distributie en controle. De burgemeester naar wie verwezen wordt, was de door de bezetter aangestelde NSB-er Edward Voûte. De wethouder voor de Levensmiddelen was in deze periode verantwoordelijk voor het uiterst moeizame proces van het verdelen van de schaarse rantsoenen onder de hongerende bevolking. De strikte naleving van de verduisteringstijden bleef, ondanks de humanitaire crisis, een absolute militaire prioriteit voor de bezettingsmacht.