Archiefdocument
Origineel
4 October 1944. De Directeur (vermoedelijk van de Gemeentelijke Marktdienst). 20/7/14H.
4 October 1944. SV.
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
Ten vervolge op mijn brief d.d.
3 October 1944 no. 20/7/13H. heb ik de eer
U beleefd te verzoeken wel te willen be-
vorderen, dat het navolgende communique
deze week in de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam
brengt ter openbare kennis van marktbe-
zoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede in verband met de verduis-
teringsmaatregelen uiterlijk een half uur
vóór zonsondergang door de marktkoop-
lieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op
Zaterdag 14 October 1944 om 17.15 uur
zijn ontruimd".
De Directeur, * Vorm: Het betreft een getypte ambtelijke brief op doorslagpapier, bedoeld als interne correspondentie binnen de gemeente Amsterdam om een publieke bekendmaking voor te bereiden.
* Inhoud: De brief bevat het verzoek om een officieel communiqué van de burgemeester in de dagbladen te laten plaatsen. De kern van de boodschap is dat markten wegens de geldende verduisteringsvoorschriften voortaan een half uur voor zonsondergang leeg moeten zijn. Voor zaterdag 14 oktober wordt het exacte tijdstip van 17.15 uur vastgesteld.
* Toon: De taal is zeer formeel en hoffelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken"), typerend voor de ambtelijke correspondentie van die tijd. * Oorlogstijd en Hongerwinter: In oktober 1944 bevindt Amsterdam zich in een precaire situatie. Na de geallieerde opmars in het zuiden en de daaropvolgende spoorwegstaking in september, raakte het westen van Nederland geïsoleerd. Dit was het begin van de Hongerwinter. De markten waren essentieel voor de resterende voedseldistributie.
* Verduistering: Tijdens de bezetting waren "verduisteringsmaatregelen" (Verduisteringsvoorschriften) strikt verplicht om geallieerde bommenwerpers geen oriëntatiepunten te geven. Omdat het in oktober vroeger donker werd, moesten de markten ook eerder sluiten.
* Bestuur: De "Burgemeester van Amsterdam" waarnaar verwezen wordt, was in deze periode Edward Voûte, een NSB-sympathisant die door de Duitse bezetter was aangesteld. De Wethouder voor de Levensmiddelen was in deze periode een van de meest cruciale functies in de stad vanwege de dreigende hongersnood.
* Betekenis: Dit document illustreert hoe de bureaucratie van het stadsbestuur bleef functioneren onder de druk van de bezetting en de oorlogsomstandigheden, waarbij de kleinste details van het openbare leven (zoals de exacte minuut van marktsluiting) strikt gereguleerd bleven.