Ambtelijke brief / concept-communiqué.
Origineel
Ambtelijke brief / concept-communiqué. 4 oktober 1944. De Directeur (vermoedelijk van de Marktwezen of een verwante gemeentelijke dienst). [Handgeschreven, boven gecentreerd:] Verzonden 7/10
20/7/14M. [Tab] 4 October 1944. SV.
[Inspringing naar rechts:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
Ten vervolge op mijn brief d.d. 3 October 1944 no.20/7/13M. heb ik de eer U beleefd te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het navolgende communique deze week in de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter openbare kennis van marktbezoekers en marktkooplieden, dat de markten hier ter stede in verband met de verduisteringsmaatregelen uiterlijk een half uur vóór zonsondergang door de marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op Zaterdag 14 October 1944 om 17.15 uur zijn ontruimd".
[Tab] De Directeur,
[Handgeschreven, onderaan:] 21 October - 17 uur
[Onderstreept]
[Handgeschreven, linksonder:] 20/7/15 * Vorm: Het betreft een getypte brief op officieel papier met diverse handgeschreven annotaties die wijzen op de administratieve verwerking (verzenddatum, vervolgkenmerk).
* Inhoud: De directeur verzoekt de wethouder om een bericht in de krant te plaatsen namens de burgemeester. Het bericht stelt dat markten een half uur voor zonsondergang leeg moeten zijn vanwege de verduisteringsmaatregelen. Er wordt een specifiek voorbeeld gegeven voor zaterdag 14 oktober om 17.15 uur.
* Taalgebruik: Formeel-ambtelijk ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken", "ter stede").
* Administratieve sporen: De aantekening "Verzonden 7/10" laat zien dat de verzending drie dagen na datering plaatsvond. De handgeschreven notitie onderaan ("21 October - 17 uur") suggereert een latere aanpassing of een instructie voor een volgende week, aangezien de zon dan vroeger ondergaat. Dit document stamt uit een kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland: oktober 1944, de beginperiode van de Hongerwinter. Amsterdam stond op dat moment onder het gezag van de pro-Duitse burgemeester Edward Voûte.
De "verduisteringsmaatregelen" waren dwingende voorschriften van de bezetter om te voorkomen dat geallieerde bommenwerpers zich op de lichten van de stad konden oriënteren. Omdat de dagen in de herfst korter worden, moesten de markten — essentieel voor de schaarse voedselvoorziening — steeds vroeger sluiten. De rol van de 'Wethouder voor de Levensmiddelen' was in deze tijd van extreme schaarste en distributie van vitaal belang voor de bevolking.