Brief / Concept-communique (doorslag op doorschrijfpapier).
Origineel
Brief / Concept-communique (doorslag op doorschrijfpapier). 12 oktober 1944. De Directeur (ondertekening onderaan). 20/7/15M. 12 October 1944. SV
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r.
===========
Ten vervolge op mijn brief d.d.
4 October 1944 no.20/7/14M. heb ik de eer
U beleefd te verzoeken wel te willen be-
vorderen, dat het navolgende communique
deze week in de pers wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam
brengt tor openbare kennis van marktbe-
zoekers en marktkooplieden, dat de markten
hier ter stede in verband met de verduis-
teringsmaatregelen uiterlijk een half uur
vóór zonsondergang door de marktkooplieden
moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten op
Zaterdag 21 October 1944 om 17.00 uur
zijn ontruimd".
De Directeur, Het document is een ambtelijk verzoek om een publieke mededeling (communique) te laten plaatsen in de dagbladen. De kern van de boodschap is een aanpassing van de sluitingstijden van de Amsterdamse markten.
- Belangrijkste bepaling: Markten moeten uiterlijk een half uur voor zonsondergang leeg zijn.
- Concrete deadline: Voor zaterdag 21 oktober 1944 wordt de sluitingstijd vastgesteld op precies 17.00 uur.
- Reden: De dwingende "verduisteringsmaatregelen" die door de bezetter waren opgelegd.
-
Taalgebruik: Typisch ambtelijk voor die periode ("heb ik de eer U beleefd te verzoeken", "hier ter stede"). Er zit een typefout in de tekst: "tor" in plaats van "ter" openbare kennis. Dit document stamt uit een zeer kritieke fase van de Tweede Wereldoorlog in Nederland: de vroege fase van de Hongerwinter.
-
Verduistering: Tijdens de bezetting was strikte verduistering verplicht om geallieerde piloten het navigeren op steden onmogelijk te maken. Naarmate de dagen in oktober korter werden, moesten de economische activiteiten (zoals markten) steeds eerder stoppen.
- Voedselvoorziening: De brief is gericht aan de Wethouder voor de Levensmiddelen. In oktober 1944 was de voedselomstandigheid in Amsterdam al precair door de spoorwegstaking en de Duitse blokkades. Markten waren essentieel, maar tegelijkertijd schaars.
- Bestuur onder bezetting: Hoewel de stad onder Duits toezicht stond, bleef het Nederlandse ambtelijk apparaat grotendeels functioneren voor de dagelijkse gang van zaken. Dit document toont de bureaucratische afhandeling van veiligheidsvoorschriften in een stad die op de rand van een humanitaire ramp balanceerde.