Archief 745
Inventaris 745-423
Pagina 460
Dossier 21
Jaar 1944
Stadsarchief

Ambtsbrief/Memorandum (doorslag van een uitgaand schrijven).

8 november 1944. Van: De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst of een gerelateerde gemeentelijke afdeling in Amsterdam). Aan: Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier").

Origineel

Ambtsbrief/Memorandum (doorslag van een uitgaand schrijven). 8 november 1944. De Directeur (vermoedelijk van de Marktdienst of een gerelateerde gemeentelijke afdeling in Amsterdam). Den Heer Wethouder voor de Levensmiddelen, Amsterdam ("Alhier"). [Links boven, getypt:]
20/7/19M.

[Midden boven, handgeschreven:]
Verzonden 8/11 [paraaf]

[Rechts boven, getypt:]
8 November 1944.

[Adresseringsblok:]
Den Heer Wethouder
voor de Levensmiddelen,
A l h i e r .
===========

[Inhoud:]
Ten vervolge op mijn brief d.d. 1 Novem-
ber jl. no.20/7/18M., heb ik de eer U beleefd
te verzoeken wel te willen bevorderen, dat het
navolgende communiqué deze week in de pers
wordt opgenomen.
"De Burgemeester van Amsterdam brengt ter
openbare kennis van marktbezoekers en markt-
kooplieden, dat de markten hier ter stede, in
verband met de verduisteringsmaatregelen, uiter-
lijk een half uur vóór zonsondergang door de
marktkooplieden moeten zijn ontruimd.
Derhalve moeten de markten in de week
van 13 tot en met 18 November 1944 om 16.15
uur zijn ontruimd".

[Ondertekening:]
De Directeur,

[Onder de tekst, handgeschreven:]
20-25 nov. 16.05 uur

[Onderaan links, handgeschreven:]
20/7/20 * Onderwerp: De brief betreft de regulering van markttijden in Amsterdam als gevolg van de geldende verduisteringsvoorschriften tijdens de bezetting.
* Regeling: In het communiqué wordt bepaald dat markten uiterlijk een half uur voor zonsondergang ontruimd moeten zijn. Voor de specifieke week van 13 t/m 18 november 1944 wordt dit tijdstip vastgesteld op 16.15 uur.
* Handgeschreven toevoeging: De aantekening "20-25 nov. 16.05 uur" suggereert dat voor de daaropvolgende week de sluitingstijd nogmaals vervroegd werd vanwege de korter wordende dagen.
* Administratieve context: Het document is een vervolg op een eerdere brief (20/7/18M) en toont de formele hiërarchie tussen de ambtelijke directie en de wethouder. De term "bevorderen" wijst erop dat de wethouder gevraagd wordt zijn invloed aan te wenden om het bericht in de kranten geplaatst te krijgen. Dit document stamt uit een van de zwartste periodes van de Nederlandse geschiedenis: de Hongerwinter (1944-1945). Terwijl het zuiden van Nederland reeds bevrijd was, bleef het westen bezet en afgesneden van voedsel- en brandstoftoevoer.

  • Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waren strikte regels opgelegd door de Duitse bezetter om geallieerde piloten te belemmeren steden als navigatiepunten te gebruiken. Elke vorm van lichtuitstraling na zonsondergang was verboden en werd streng gestraft.
  • Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in deze tijd een cruciale taak. Markten waren essentieel voor de verdeling van de schaarse goederen die nog beschikbaar waren, vaak enkel tegen inlevering van distributiebonnen.
  • Symboliek van het tijdstip: De vroege sluitingstijd (16.15 uur) benadrukt hoe het dagelijks leven volledig gedicteerd werd door zowel natuurlijke factoren (het vroege invallen van de duisternis in de novembermaand) als de repressieve regels van de bezetter. Het feit dat mensen in de bittere kou en honger ook nog eens te maken hadden met deze strikte tijdsbeperkingen, illustreert de ontberingen van die winter.

Samenvatting

  • Onderwerp: De brief betreft de regulering van markttijden in Amsterdam als gevolg van de geldende verduisteringsvoorschriften tijdens de bezetting.
  • Regeling: In het communiqué wordt bepaald dat markten uiterlijk een half uur voor zonsondergang ontruimd moeten zijn. Voor de specifieke week van 13 t/m 18 november 1944 wordt dit tijdstip vastgesteld op 16.15 uur.
  • Handgeschreven toevoeging: De aantekening "20-25 nov. 16.05 uur" suggereert dat voor de daaropvolgende week de sluitingstijd nogmaals vervroegd werd vanwege de korter wordende dagen.
  • Administratieve context: Het document is een vervolg op een eerdere brief (20/7/18M) en toont de formele hiërarchie tussen de ambtelijke directie en de wethouder. De term "bevorderen" wijst erop dat de wethouder gevraagd wordt zijn invloed aan te wenden om het bericht in de kranten geplaatst te krijgen.

Historische Context

Dit document stamt uit een van de zwartste periodes van de Nederlandse geschiedenis: de Hongerwinter (1944-1945). Terwijl het zuiden van Nederland reeds bevrijd was, bleef het westen bezet en afgesneden van voedsel- en brandstoftoevoer.

  • Verduistering: De "verduisteringsmaatregelen" waren strikte regels opgelegd door de Duitse bezetter om geallieerde piloten te belemmeren steden als navigatiepunten te gebruiken. Elke vorm van lichtuitstraling na zonsondergang was verboden en werd streng gestraft.
  • Voedselvoorziening: De "Wethouder voor de Levensmiddelen" had in deze tijd een cruciale taak. Markten waren essentieel voor de verdeling van de schaarse goederen die nog beschikbaar waren, vaak enkel tegen inlevering van distributiebonnen.
  • Symboliek van het tijdstip: De vroege sluitingstijd (16.15 uur) benadrukt hoe het dagelijks leven volledig gedicteerd werd door zowel natuurlijke factoren (het vroege invallen van de duisternis in de novembermaand) als de repressieve regels van de bezetter. Het feit dat mensen in de bittere kou en honger ook nog eens te maken hadden met deze strikte tijdsbeperkingen, illustreert de ontberingen van die winter.

Kooplieden in dit dossier 100

Th. de Wolf. Uilenburg *? onbekend*
A.C. Cobussen A35-239324
Afschrijving Dubieuse debiteuren
Afschrijving Dubieuze debiteuren Waterlooplein
Afschrijvingen 1944
Afschrijvingen 1944 " 113.775,-- Waterlooplein
Afschrijving op voorraden
Afschrijving op voorraden Waterlooplein
A.H. Bijland Districtshuis N.S.B. J.W. Brouwersplein
A.H. Bijland Grüne Polizei Districtshuis N.S.B. J.W. Brouwersplein
A.J.I. Barbiers A35-001541
Alexander Vrachtdoender Uilenburg *E 23 - 220 G 11/1 '42*
A. Samson Uilenburg *E 20-87 G 11/1 '42*
A. Schrijver Uilenburg *E Nieuwmarkt G 3-11-41*
A. Segal Uilenburg *E: Uilenburg 8-3-41*
A. v.d. Nekke gemachtigde van de fa Med. L. Stadtvries Waterlooplein Deze vordering werd reeds in uw handen gesteld per schrijven no 3/16/im dd 20 Oct 1944. doch aangehouden naar betrekking mits inmiddels de huur over sept + Oct heeft voldaan.
Abraham Waterman Uilenburg *E 27 - 153 G 1-9-42*
A. Waterman Uilenburg *E: A.C. G 3-11-41*
B. Felthuis A35-001555
B. Springer Uilenburg *E 26-42 G 1-9-42*
B. Waterman Uilenburg *E W.plein G 7-12-42*
B. Wurms Uilenburg *E 21-3 G 1935*
C.F. Eggelte A35-001553
C.J.L. Lak A35-001577
C. Sliphorst A35-461111
C. Veerman A35-001605
D. Fransen A35-048602
E. Stranders Uilenburg *E Waterloopl. G 8-6-36*
Exploitatie - winst
Alle 100 kooplieden →

Gerelateerde Documenten 5